Connect with us

Sirdoonka & Militariga

Ciidamada ATMIS oo wareejisay amniga Madaxtooyada iyo Baarlamaanka Soomaaliya – waa maxay ujeedka?

Magaalada Muqdishu waxaa ka dhacday munaasabad xil wareejin ah oo ciidamada ATMIS ay ku wareejiyeen ciidamada Soomaaliya amniga madaxtooyada iyo baarlamaanka, sida ay sheegeen saraakiisha Midowga Afrika.

Published

on


Ciidamada xoogga dalka Soomaaliyeed ayaa maanta si rasmi ah ula wareegay ammaanka guud ee Madaxtooyada iyo Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya, iyadoo la soo afjaray 16-kii sano ee la soo dhaafay ciidamada Midowga Afrika ee AMISOM ay ku sugnaayeen xarunta Golaha Shacabka.

Hawlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya ayaa maanta dib u bilaabay inay mas’uuliyadaha amniga ku wareejiyaan ciidamada dawladda Soomaaliya, goobo la cayimay oo ka mid ah dalka oo ay ku jirto Muqdishu.

Magaalada Muqdishu waxaa ka dhacday munaasabad xil wareejin ah oo ciidamada ATMIS ay ku wareejiyeen ciidamada Soomaaliya amniga madaxtooyada iyo baarlamaanka, sida ay sheegeen saraakiisha Midowga Afrika.

Munaasabadda xil wareejinta ah oo ka dhacday Villa Soomaaliya ayaa waxaa ka qeyb galay Taliyaha Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed Jeneraal Ibraahim Sheekh Muxidiin, Taliyaha Ciidanka Asluubta Soomaaliyeed C/xakiin Maxamed Yuusuf, wakiillada Midowga Afrika iyo Qaramada Midoobay ee Soomaaliya.

Madaxweynaha ayaa ku ammaanay Ururka 77-aad ee Ciidanka Xoogga Dalka sida ay ula wareegeen mas’uuliyadda amniga ee madaxda dalka, waxaana uu sheegay in tallaabadani ay muujineyso dib u soo kabashada tayada iyo awoodda Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed.

Jeneral Muxidiin ayaa booqday ciidamada ilaalada ka ah madaxtooyada, waxaana uu u mahad celiyay taliyeyaasha iyo askarta AMISOM ee sanadihii lasoo dhaafay gacan ka geysanayay sugida amniga madaxda dalka.

ATMIS ayaa Soomaaliya ka howlgalaysay tan iyo 2007-dii si ay dowladda Soomaaliya uga caawiyaan la dagaalanka kooxda xagjirka ah ee Al-Shabaab iyo soo celinta xasiloonida iyo nabadda Soomaaliya. Howlgalka ayaa si tartiib tartiib ah u dhimay ciidamadooda, waxaana mas’uuliyada amniga lagu wareejiyay ciidamada ammaanka Soomaaliya, taasoo qeyb ka ah qorshaha kala guurka ee lagu heshiiyay 2017-kii.

Wareejinta Madaxtooyada ayaa ka dhigan in la soo gaba gabeeyay marxalada kala guurka ah iyo in si buuxda loo sugo amniga guud ee ciidamada xoogga dalka Soomaaliyeed. Afhayeenka ATMIS ayaa sheegay in howlgalku uu sii wadi doono bixinta tababarada, latalinta, iyo taagerada dhanka saadka ee ciidamada Soomaaliya ilaa inta uu ka dhacayo waqtiga loo idmaday sanadka 2024-ka.

Waa maxay ujeedada wareejinta amniga?

Ujeedadaan ayaa daba socoto qorshaha dhimista ciidamada ATMIS ee Qaraarka Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay. Ansixinta qaraarka tirsigiisu yahay 2710 (PDF) ayaa sheegayo in ilaa 31ka Diseembar 2023 la dhamaystiro wejiga labaad ee dhimista ciidamada ATMIS illaa 3,000.

Cutubka VII ee Axdiga Qaramada Midoobay – ayaa u fasaxday dowladaha xubnaha ka ah Midowga Afrika in ay diyaariyaan ilaa 17,626 shaqaale ciidan oo ATMIS ilaa 31ka Diseembar 2023 iyo in la dhamaystiro wejiga labaad ee dhimista 3,000 shaqaalaha ATMIS taariikhdan loo cayimay. Waxay kaloo u ogolaatay Dawladaha xubinta ka ah inay daabulaan ama gudaha soomaaliya ka saaraan ilaa 14,626 shaqaalle ciidam laga bilaabo 1-da Janaayo 2024 ilaa 30ka Juun 2024 iyo inay dhamaystiraan wejiga seddexaad ee dhimista 4,000 shaqaalaha ATMIS.

Waa madaxweyne Xassan Sh. Maxamuud (4.5) oo la shiraayo masuuliyiinta ATMIS, waxayna kawada hadlayeen xil wareejinta.

Goluhu wuxuu sidoo kale ku boorriyay ATMIS iyo dalalka ciidamadooda-iyo booliiska ku deeqay inay si dhow ula shaqeeyaan Dowladda Soomaaliya si loo hubiyo in wejiga seddexaad ee dhimista ay si tartiib tartiib ah u noqoto mid tartiib tartiib ah oo loo fuliyo si waafaqsan baahiyaha istaraatiijiyadeed ee Soomaaliya.

Qodobbada kale, Goluhu wuxuu ka codsaday Dowladda Soomaaliya iyo Midowga Afrika inay sameeyaan qiimeyn farsamo oo wadajir ah ugu dambeyn 31ka Maarso 2024 si loo qiimeeyo wejiga labaad ee dhimista si loo ogeysiiyo qorsheynta wejiyada dhiman ee dhimista ciidamada ATMIS.

Intaa waxaa dheer, Goluhu wuxuu go’aansaday inuu cusboonaysiiyo xilka Guddiga Khubarada ee ay khusayso arrintaan illaa 31ka Diseembar 2023, isagoo muujiyay rabitaankiisa ah inuu dib u eego waajibaadkaas oo uu qaado tallaabada ku habboon ee ku saabsan kordhinta ama wax ka beddelka kasta oo lagu sameeyo – oo ay ku jiraan xayiraadaha soo dejinta hubka ee ay Dowladda Soomaaliya u baahan tahay. Qodobkaan dambe hubka waa midka sababay in Soomaaliya cunaqabateynta hubka laga qaado.

Facebook Comments Box

Xafiiska Falanqeynta ee Diblomaasi.com waa xafiiska u qaabilsan dabagalka wararka, baarista qotoda dheer, xaqiiqo raadin, iyo ka warbixinta arrimaha danta guud, soo bandhigida xogta qarsoon ama daahsoon sida musuq maasuqa ama arrimo laga yaabo in aan si kale loo ogaan. Xafiiska Falanqeynta ee Diblomaasi.com wuxuu door muhiim ah ka ciyaaraa la xisaabtanka dawladda, ganacsatada iyo shakhsiyaadka iyaga oo xafiiskan soo bandhigaya sheekooyin muhiim ah oo saamayn ku yeelan kara bulshada. Ujeedada waa abuurista xaddaarad cusub.

Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Sirdoonka & Militariga

Mareykanka oo hubka riddada dheer geynaya Jarmalka

Mid ka mid ah nidaamyada gantaallada ee loo qorsheeyay in loo diro Qaaradda Yurub.

Published

on


Mareykanka ayaa gantaalada riddada dheer gayn doona Jarmalka laga bilaabo 2026 wixii ka dambeeya, dowladaha labada dal ayaa ku dhawaaqay. Hubkan, oo ay ku jiraan nidaamyada SM-6 iyo Tomahawk, ayaa laga mamnuucay qaaradda ilaa ay Washington ka burburiso heshiis taariikhi ah oo xilligii dagaalkii qaboobaa sanadka 2019-ka.

Sida lagu sheegay bayaan wadajir ah oo uu daabacay Aqalka Cad, Maraykanku wuxuu “bilaabi doonaa hawlgalinta baaxadda leh ee awoodaha dab-damiska muddada-dheer ee Hawl-galkeeda Multi Domain Task Force ee Jarmalka sanadka 2026, taasoo qayb ka ah qorsheynta joogtada ah ee awooddan mustaqbalka .”

Hadalkan ayaa la sii daayay ka dib wadahadalo dhexmaray saraakiil Maraykan iyo Jarmal ah oo ka dhacay shir-madaxeedka sannadlaha ah ee NATO ee Washington Arbacadii.

Nidaamyada hubka ee la geynayo dalka Jarmalka ayaa waxaa ka mid ah gantaalka difaaca hawada ee SM-6, kaas oo gaari kara ilaa 460km (290 miles) iyo gantaalka loo yaqaano Tomahawk cruise missile, kaas oo la sheegay in uu weerari karo bartilmaameedyo u jira in ka badan 2,500km.

Aqalka Cad ayaa sheegay in “hubka sare ee horumarinta” sidoo kale lagu rakibi doono Jarmalka, uuna yeelan doono “muddo aad u dheer marka loo eego dabka dhulka ku saleysan ee hadda ka jira Yurub.”

Maraykanku weli si guul leh uma soo saarin hubka hypersonic, wuxuuna joojiyay mashruuc kasta oo hypersonic tan iyo tijaabadii ugu horreysay ee guusha leh ee 2017.

Gantaalada dhulka lagu rido ee u dhexeeya 500km ilaa 5,500km ayaa laga mamnuucay qaarada Yurub sida uu dhigayo heshiiska dhex dhexaadinta ee ciidamada Nukliyeerka (INF), oo ay saxiixeen Ronald Reagan iyo Mikhail Gorbachev 1987. Iyadoo ay weheliso heshiisyadii START-I iyo START-II , Heshiiskii INF waxa uu ka caawiyay qaboojinta xiisadaha nukliyeerka ee Yurub ka dib markii reer galbeedka iyo Midowga Sofeeti ay si khatar ah ugu dhawaadeen dagaal nukliyeer ah intii lagu jiray jimicsiga milatari ee Able Archer ee NATO ee 1983. Afartan sano ka hor, u daabulidda gantaallada riddada dhexe ee Maraykanka ee Yurub waxay ku sigatay inay kiciso dagaal nukliyeer ah oo lala galo Midowga Soofiyeeti.

Mareykanka ayaa ka baxay heshiiskii INF sanadkii 2019, iyadoo Wasaaradda Arrimaha Dibadda ay sheegtay in qaar ka mid ah gantaalada Ruushka ay jabiyeen heshiiska. Moscow ayaa beenisay arrintaas, waxaana madaxweynaha Ruushka Vladimir Putin uu uga digay madaxweynihii Mareykanka ee xilligaas Donald Trump in burburka heshiiska uu “ay yeelan doono cawaaqib xumada ugu weyn.”

Ruushku wuxuu sii waday inuu u hoggaansamo heshiiska wuxuuna ku soo rogay joojinta horumarinta gantaalada uu mamnuucay. Si kastaba ha ahaatee, Putin ayaa horaantii bishaan ku dhawaaqay in warshadaha difaaca Ruushka ay dib u bilaabi doonaan horumarinta hubka noocaas ah, isaga oo tixraacaya “ficilada cadowga” ee Maraykanka, waa sida uu yirri.

“Waxaan hadda ognahay in Maraykanku aanu kaliya soo saarin hababkan gantaallada ah, laakiin uu sidoo kale keenay Yurub, Danmark, si loogu isticmaalo jimicsiga militari. Wax yar ka hor, ayaa la sheegay inay ku sugan yihiin Filibiin,” ayuu Putin sharraxay xilligaas.

Ciidamada Mareykanka iyo Danishka ayaa ku tababartay gantaalada SM-6 bishii Sebteembar ee la soo dhaafay, halka Pentagon-ka ay geysay Nidaamkeeda Hubka Typhon – kaas oo soo ridi kara labada gantaal ee SM-6 iyo Tomahawk – Filibiin bishii Abriil.

Gantaalka Tomahawk Cruise

Tomahawk waa gantaal nooca marabka ah oo asalkiisa waxaa soo saaray Mareykanka, wuxuuna leeyahay awoodda ka-hortagga maraakiibta iyo dhulka.

Hubkaan ayaa ka tirsan qeybta-sonic-hoosaadka iyo gantaallada badda ee riddada dhexe. Waxaa laga soo duulin karaa maraakiibta iyo badda hoosteeda. Gantaalada Tomahawk waxay leeyihiin masaafo aad u fog oo ku dhawaad ​​1000 mayl (1600 kilomitir). Tomahawk waxaa loo sameeyay inuu weeraro hoose gaysan karro iyadoo la ilaalinayo xawaaraha sare ee subsonic.

Gantaalka dalxiiska ee Tomahawk waxaa laga soo tuuri karaa tuubooyinka Torpedo-ga caadiga ah iyo unugyo toosan oo toos ah oo saaran maraakiibta quusta iyo maraakiibta dusha sare. Gantaalkan ayaa laga soo ridi karaa maraakiibta dusha sare ee ciidamada badda ee Maraykanka iyo kuwa badda quusa ee Maraykanka iyo Ingiriiska.

Mareykanka ayaa sameeyay shan nooc oo gantaalada Tomahawk ah. Hadda Block IV iyo Block V ayaa shaqeynaya halka seddexda baloog ee ugu horreeya ay ka fariisteen adeegga badda ee Mareykanka iyo Ingiriiska. Sida uu dhigayo qorshaha AUKUS.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Sirdoonka & Militariga

Militariga Mareykanka oo dhameystiraya ka bixitaankiisa Saldhigga Niger

Niyada ciidamada Mareykanka ee ka baxaya Niger waa “isku qasan tahay,” ayuu yiri Jeneraal Mareykan ah.

Published

on

SAWIRKA Diyaaradda Ciidanka Cirka ee Mareykanka C-17 Globemaster markii ay soo degeysay. © AFP Jung Yeon-Je

Ka bixitaanka ciidamada Mareykanka ee saldhiga hawada 101 ee dalka Niger ayaa ku dhow in la dhameystiro, sida uu sheegay Major Jeneral Kenneth Ekman.

Xaflad sagootin ah oo loogu talagalay ka bixista diyaaraddii ugu dambeysay ee C-17 Globemaster III ee saldhiga, oo ku taal agagaarka garoonka caalamiga ah ee caasimadda Niamey, ayaa la qorsheeyay inay dhacdo Axadda, Ekman ayaa u sheegay wakaaladda wararka ee Reuters Jimcihii.

“Dowladda Niger waxay la wareegi doontaa gacan ku haynta goobihii iyo xarumihii hore ee Mareykanka” ka dib markii ciidamada Mareykanka ay ka baxeen dalka ku yaala Galbeedka Afrika, ayuu carabka ku adkeeyay.

Dowladda cusub, oo xukunka la wareegtay sanad ka hor, kadib markii ay xilka ka tuurtay madaxweynihii taageersanaa reer galbeedka, Maxamed Bazoum, ayaa horaantii sanadkan u sheegtay Washinton in ay meesha ka saarto ku dhawaad ​​1,000 askari marka la gaaro Sebteember 15. dagaalka lagula jiro dagaalyahanada jihaad doonka ah ee dhibaatada ku haya gobolka Saaxil tobanaan sano.

In kasta oo ka bixista Maraykanku aanu dhammaystirnayn, macalimiin Ruush ah ayaa mar hore la geeyay Saldhigga Cirka ee 101 iyada oo ujeedadu tahay in la siiyo tababar militariga Niger, sida ay sheegtay Reuters.

Markii ugu dambeysay ee aan la hadlay nin Niger ah, wuxuu ku qiyaasay joogitaanka ciidamada Ruushka inay ka yar yihiin 100. Wuxuu kalloo ka hadlay markii Ruushku dhammeeyo tababarka, waxay u sheegeen Ruushka inay ku qasban yihiin inay guryahooda aadaan,” ayuu yiri Ekman, waxa uu dusha kala socdaa bixitaanka ciidamada Maraykanka ee dalka.

Maraykanku waxa uu marka xigta diiradda saari doonaa nadiifinta Air Base 201, oo ah $100-milyan oo ah xarun diyaaradeed oo u dhow magaalada Agadez ee badhtamaha Niger, ayuu yidhi. Ka bixitaanka xarunta waxay u badan tahay in la dhammeeyo Agoosto, ka hor jadwalka, ayuu ku daray taliyaha guud.

Sida laga soo xigtay Ekman, niyadda ciidamada Mareykanka ee labada saldhig waa “isku qasan” sababtoo ah hubanti la’aanta ka dhalatay ka bixista. “Marka aad fadhi la yeelato ciidamada cirka iyo askarta, wax walba waxaad ka helaysaa qosol iyo ilmo,” ayuu yidhi. Jeneraalka weyn ayaa ku tilmaamay horumarkan mid “aad looga xumaado” xiriirka Washington iyo Niamey.

Adeegayaasha Maraykanku waxay uga tagayaan saldhigyada xaalad wanaagsan oo kaliya waxay ka saarayaan qalab qaali ah, Ekman ayaa carabka ku adkeeyay. Ku dhaqmida si ka duwan waxay noqonaysaa “doorashooyinka ay labada ummadood u baahan yihiin mustaqbalka. Ujeedooyinkayada amniguna weli waa isku xidhan yihiin,” ayuu yidhi.

Dowladda cusub ee Niamey ayaa sidoo kale xiriirka u jartay gumeystihii hore ee Faransiiska, taasoo keentay in dhammaan askarta Faransiiska ay ka baxaan dalka dhamaadka 2023-ka.

Maamulka magaalada Niamey ayaa go’aansaday in ay buriyaan heshiis ay la galeen Mareykanka kaas oo u ogolaanaya shaqaalaha militariga Mareykanka iyo qandaraaslayaasha rayidka ah ee Pentagon-ka in ay ka howlgalaan gobolka Galbeedka Afrika, afhayeen u hadlay dowladdii afgambiga ka dib ayaa ka sheegay telefishinka qaranka.

Afhayeen u hadlay ayaa yirri “Golaha Qaranka ee Ilaalinta dhulka Aabayaasheena ayaa si rasmi ah u cambaareeyay… heshiisyada iskaashiga milatari uu joojinaya dalka uu la galay Mareykanka,” – korneel Amadou Abdramane ayaa ku sheegay hadal uu soo saaray habeenimadii Sabtida.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Sirdoonka & Militariga

Pentagon-ka ayaa beenisay in ay saldhig ka sameysaneyso gobolka koonfurta Afrika

Taliyaha AFRICOM ayaa sheegay in Washington ay “sii xoojisay” xiriirkeeda dhanka amniga ah ee ay la leedahay Zambiya, balse aysan wax qorshe ah ka lahayn “calaamad ciidan”.

Published

on

Sawirka waa taliyaha Ciidamada Mareykanka ee Afrika (AFRICOM) Jeneral Michael Langley. © AFRICOM

Xukuumadda Washinton ayaan wax qorshe ah u haynin in ay Saldhig Milatari ka samaysato dalka Zambiya, sida uu sheegay Taliyaha Taliska Ciidanka Maraykanka ee Afrika (AFRICOM) oo Khamiistii la hadlay Warbaahinta.

Jeneral Michael Langley ayaa ka jawaabayay sheegashada ah in Maraykanku uu ka fiirsanayo in si joogto ciidamadiisa loo geeyo Zambiya iyada oo aan ogolaansho laga helin sharci-dajiyayaasha koonfurta Afrika iyo mas’uuliyiinta gobolka.

“Taasi gabi ahaanba waa been. Saldhig kuma lihin Zambiya. Ma jirto wax qorshe ah oo aan halkaas dhigno,” ayuu yirri Jeneraalka.

Todobaadki hore, mudanayaasha baarlamaanka Zambiya ayaa dowladda ka dalbaday in lagula xisaabtamo wax ka qabashada khilaafaadka gobolka, iyagoo ka digay in marti gelinta ciidamada AFRICOM ay xumeynayso xirriirka dalalka deriska.

Mudaaharaadyada ayaa daba socday walaac uu muujiyay madaxweynaha Zimbabwe Emmerson Mnangagwa, oo u sheegay dhiggiisa Ruushka Vladimir Putin, mar uu booqasho ku tagay St. Petersburg horaantii bishan in Maraykanku uu isku dayayo inuu “xarun militari” ka dhisto Zambiya isagoo isku dayaya inuu awood ku yeesho gobolka iyo go’doominta.

Koonfur Afrika, Liibiya, iyo Nayjeeriya ayaa horay uga soo horjeestay in AFRICOM la geeyo Afrika, iyagoo ka baqaya in Washington ay doonayso inay ballaariso saameynta ay ku leedahay qaaradda oo ay mudnaanta siiso ilaalinta danaha shidaalka.

Joogitaanka ciidamada Mareykanka ee Zambiya ayaa muddo dheer la kulmayay mucaaradnimo, gaar ahaan tan iyo markii Washington ay ku dhawaaqday in xafiiska iskaashiga amniga ee AFRICOM laga bilaabay safaaradda Mareykanka ee caasimadda Lusaka. Mas’uuliyiinta dalka Afrika iyo saraakiisha Pentagon-ka ayaa ku adkeystay in ujeeddada kaliya ee xaruntan ay tahay in ciidamada qaranka loo tababaro howlgallada Qaramada Midoobay.

Si kastaba ha ahaatee, Stephen Kampyongo, oo ah xubin ka tirsan golaha qaranka ee gobolka aan badda lahayn, ayaa u sheegay warbaahinta wareysi gaar ah uu isbuucii hore in Lusaka aysan u baahnayn joogitaanka ciidamada Mareykanka. Xildhibaanka Front Patriotic Front ayaa dhaleeceeyay ujeeddooyinka AFRICOM ee “aan caddayn” ee dalka, isagoo leh “siyaasad kasta oo caalami ah waa in lagu saleeyaa ixtiraam labada dhinac ah, qaddarinta madax-bannaanida dawlad kasta.”

Shirkii jaraa’id ee Khamiista, Jeneral Langley wuxuu sheegay in Washington ay “iskaashi qoto dheer” la leedahay Zambiya, laakiin inaysan jirin “qorsheyaal saldhig.”

“Waan kordhinay wadashaqeynta dhanka amniga, balse raad ma leh, meel ay taagan tahay ma jirto, saldhigna ma jiro. Xafiiskayaga iskaashiga amniga, oo safaaradda degan, balse saldhig kuma yaallo,” ayuu yirri.

Washington ayaa doonaysa in ay sii haysato joogitaankeeda qaaradda ka dib markii lagu amray in ay ka saarto ciidamadeeda meelo muhiim ah, oo ay ku jiraan gobollada muhiimka ah ee Saaxil – Niger iyo Chad. Horaantii todobaadkan, saraakiisha ugu saraysa ciidamada Maraykanka oo uu ku jiro Langley ayaa ku sugnaa Botswana si ay u wada qabtaan shirweynaha AFRICOM ee madaxda difaaca Afrika.

Isagoo ka jawaabaya su’aal ku saabsan dalalka Pentagon-ka ay ku fekerayaan inay saldhig ka dhigtaan ka dib markii ay ka soo baxeen Niger, taliyaha AFRICOM wuxuu diiday inuu sheego magacyada laakiin wuxuu sheegay inuu u safray galbeedka Afrika si uu ula shaqeeyo saaxiibada si wax looga qabto khataraha ammaanka gobolka.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Sirdoonka & Militariga

Mareykanka oo raadinaya saaxiibo militari oo cusub oo gudaha Afrika ah

Mareykanka ayaa si wadajir ah u martigelinaya shirka difaaca ee Botswana, halkaas oo uu qorsheynayo in uu kala hadlo iskaashiga khubarada ammaanka.

Published

on

Sawirka waxay Diblomaasi.com kasoo qaadatay mareegta ciidamada Mareykanka.

Saraakiisha ugu sareysa ciidamada Mareykanka ayaa u safray dalka Botswana si ay uga qeyb galaan shir ay yeelanayaan madaxda difaaca Afrika. Washington ayaa doonaysa in ay sii joogteyso joogitaankeeda qaaradda iyadoo lagu amray in ay ciidamadeeda ka saarto meelo muhiim ah, oo ay ku jiraan gobollada muhiimka ah ee Saaxil, Niger iyo Chad.

Kahor inta uusan imaan Botswana isniintii, Taliyaha Ciidanka Cirka ee Mareykanka General Charles Q. Brown, oo ah gudoomiyaha guud ee saraakiisha ciidamada, ayaa u sheegay warfidiyeenka in uu qorsheynayo in uu la hadlo dhowr saaxiibadood oo ku sugan gobolka Galbeedka Afrika. Brown waxa uu ku dhawaaqay in Maraykanku uu doonayo in uu xoojiyo xidhiidhka wadamo uu horeba ula shaqayn jiray ee Galbeedka Afrika, kuwaas oo “na siin kara fursado anaga [Pentagon] si aan u dhigno qaar ka mid ah awoodda”

Inkasta oo Brown uu diiday in uu magacaabo dalalka la tixgalinayo, haddana wakaaladda wararka ee Reuters ayaa soo xigatay sarkaal Mareykan ah oo aan la magacaabin isagoo sheegay in Washington ay wadahadalo horudhac ah la yeelatay dalalka deriska la ah Niger, oo ay ku jiraan Benin, Ivory Coast, iyo Ghana.

Pentagon-ka ayaa billowday in ay ciidamadeeda kala baxdo Niger horraantii bishan, ka dib markii maamulkii hore ee Faransiisku uu joojiyay iskaashigii dhanka difaaca ee uu la lahaa Washington. Hoggaanka millatarigu waxa uu sababta go’aanka bishii March u cuskaday guul-darradii ciidamada Maraykanka ee maxalliga ah ee lagula dagaallamayo kacdoonnada jihaad doonka ah ee aafeeyay gobolka Saaxil muddo tobanaan sano ah. Ra’iisul wasaaraha Niger, Ali Mahamane Lamine Zeine, ayaa sheegay in Mareykanka uu sidoo kale u hanjabay cunaqabateyn dalka uu ku soo rogayo, wuxuuna uga digay inay sii fogeeyaan xiriirka Iran iyo Ruushka.

Maraykanku waxa uu damacsan yahay in uu Niger ka baxo badhtamaha Sebtembar, ka dib Faransiiska. Dowladda cusub, oo xukunka heysay tan iyo bishii Luulyo, ka dib markii ay riday madaxweynihii taageersanaa reer galbeedka, Mohamed Bazoum, ayaa u sheegtay Faransiiska inay isaga baxaan bishii December ee la soo dhaafay. Niger, oo ay weheliyaan xulafadeeda Burkina Faso iyo Mali, ayaa u dhaqaaqay inay horumariyaan xidhiidhka amniga ee Ruushka, iyagoo qayb ka ah Isbahaysiga Waddamada Saaxil, iyagoo sheegay inay la shaqayn doonaan oo keliya saaxiibada ixtiraamaya madax-bannaanida dalalkooda.

In kasta oo dib u dhac uu jiro, Mareykanka ayaa raadinaya habab uu ciidamada Mareykanka ugu sii haayo gobolka, isagoo ku andacoonaya in joogitaankooda Niger ay muhiim u tahay la socodka dhaqdhaqaaqyada ururada xagjirka ah iyo khataraha ka iman kara danaha Washington.

Bayaan uu soo saaray Isniintii, General Michael Langley wuxuu ku sheegay in wadamada Afrika, oo ay ku jirto Liibiya, ay u tixgeliyaan Mareykanka “wax suurtageliya” oo ka caawin kara la-hawlgalayaasha si ay u gaaraan ujeedooyinkooda amniga. “Waxaan ku shaqeyneynaa qaab diblomaasiyadeed iyo sidoo kale qaab difaac ah Liibiya,” ayuu yidhi.

Langley waxa uu intaa ku daray in khataraha amni ee “dal kasta,” gaar ahaan gobolka Saaxil, lagaga hadli doono shirka Taliyayaasha Difaaca ee Afrika ee ka dhacaya Botswana Talaadada, kaas oo AFRICOM ay la wadaagto waddanka ku yaalla koonfurta Afrika.

Kulanka oo socon doona muddo laba maalmood ah oo ka dhacaya magaalada Gaborone ee caasimadda Botswana, ayaa waxaa isugu imaan doona hoggaamiyeyaasha difaaca ee tobanaan dowladood oo Afrikaan ah, sida laga soo xigtay Pentagon-ka. Waa markii ugu horreysay oo shirkan uu ka dhaco Afrika tan iyo markii AFRICOM ay billowday sannadkii 2017-kii.

Joogitaanka Ciidamada Mareykanka ee Afrika – AFRICOM

Joogitaanka ciidamada Mareykanka ee Afrika, waxaa hogaaminaya ujeeddooyinkooda amniga qaranka iyo sidoo kale danahooda juqraafiga. Nabadgelyada Afrika waa qayb ka mid ah welwelka ballaaran ee amniga Mareykanka ee adduunka oo dhan. Kor u kaca Ruushka ee jaantuska amniga Afrika – gaar ahaan gobolka Galbeedka Afrika, Jamhuuriyadda Bartamaha Afrika, Liibiya, Saaxil. Intaa waxaa dheer, raadka Shiinaha ee Afrika, ugu horrayn ee horumarinta kaabayaasha iyo amniga, ayaa sidoo kale soo jiidatay dareenka Washington oo kor u qaaday muhiimadda iskaashiga milatari ee Afrika iyo Maraykanka.

Si arrintan wax looga qabto, Maraykanku waxa uu isku dayay in uu dib u qeexo xidhiidhka uu la leeyahay Afrika ee iskaashiga, waxana uu si aan kala go’ lahayn uga digayaa Afrika Ruushka iyo Shiinaha inay qaaradda awood ku yeeshaan.

Dhoolatuska militari ee wadajirka ah ee Afrika iyo Mareykanka ay ka wadaan bariga Afrika ayaa ah labo waji. Marka hore waa ‘Heshiiska Xaqa ah’ ee caafimaadka, isgaarsiinta, ama tababarka saadka. Labaad, “Leyliga Cutlass Express” waxaa loogu talagalay xoojinta amniga badda iyo horumarinta amniga qaranka iyo gobolka ee Bariga Afrika.

Wajiga koowaad waxaa martigeliyay ciidamada difaaca Kenya, waxaana inta badan laga soo qaadaa saldhiga ciidamada Ingiriiska ee Nanyuki ee dalka Kenya. Waxaa xusid mudan in askarta Ingiriiska ee saldhigan ka soo jeeda ay sanado badan ku lug lahaayeen tacadiyo ay ka mid yihiin dil ka dhacay deegaanada ku xeeran.

Bariga Afrika, ciidamada Mareykanka ee AFRICOM waxay ku faantaa “ka go’naanta qoto dheer ee nabad ilaalinta qaaradda, wax ka qabashada dhibaatooyinka iyo kobcinta iskaashi waara oo lala yeesho ciidamada militariga ee gobolka.” Ilaa 1,000 shaqaale ah oo ka kala socda in ka badan 20 waddan oo ka socda gobolka Bariga Afrika ayaa ka qaybqaata tababarradan wadajirka ah, kuwaas oo u diyaarinaya hawlgallada Midowga Afrika (MA), iyo Qaramada Midoobay (QM).

Facebook Comments Box

Continue Reading

Sirdoonka & Militariga

Faransiiska oo dhimaya joogitaanka ciidamadiisa militariga ee Afrika – AFP

Talaabadan ayaa lagu soo waramayaa inay qayb ka tahay dib u eegis siyaasadeed ka dib dib u dhacyo ku yimid Paris oo ka dhacay dalal dhowr ah oo hore.

Published

on

Faragelinta Faransiiska ee Galbeedka Afrika: Xiisaha iyo Xeeladaha (2013-2020)

Iyagoo eegaya danaha qaranka wadamada awooda badan waxay faragalin ku sameeyaan arimaha gudaha ee wadamada kale ee taagta daran waxayna inta badan ku dhaqaaqaan talaabo militari oo ay ku fuliyaan ujeedooyinkaas.

Faransiiska ayaa qorsheynaya inuu dhimo tirada ciidamadooda ku sugan Galbeedka iyo Bartamaha Afrika ilaa 600 oo askari, si uu u hoggaansamo siyaasadda Madaxweyne Emmanuel Macron ee xaddidaya joogitaanka ciidamada dalkaas ee qaaradda, sida ay ku warrantay wakaaladda wararka ee AFP Isniintii, iyadoo soo xiganaysa ilo-wareedyo.

Sida laga soo xigtay wargayska, oo soo xiganaya laba sarkaal oo ka tirsan dawladda iyo ilo milatari, kuwaas oo dhammaantood codsaday in aan la magacaabin, Paris waxay ilaalin doontaa 100 askari oo keliya gobolka Afrikada Dhexe ee Gabon – oo ka hooseeya 350 hadda – iyo ku dhawaad ​​​​300 oo shaqaale ah oo ku sugan Chad – ayaa hoos u dhacaya, laga bilaabo 1,000.

Cote d’Ivoire (Ivory Coast) iyo Senegal, halkaas oo ay ku sugan yihiin cutubyo ka kooban 600 iyo 350 askari, siday u kala horreeyaan, Paris ayaa lagu soo warramayaa inay qorshaynayso in la dhimo ilaa 100 askari oo ka mid ah waddamada Galbeedka Afrika.

Madaxweyne Macron ayaa ku dhawaaqay “hoos u dhac muuqda” joogitaanka ciidamada Faransiiska ee Afrika horraantii sannadkii hore, iyada oo ay jirto mowjad nacayb Faransiis ah oo ka jira dhowr deegaan oo hore, gaar ahaan gobolka Saaxil, halkaas oo askartiisa loo diray si ay ula dagaalamaan Islaamiyiinta.

Faransiiska ayaa in ka badan 5,000 oo askari ka joogay gobolka Saaxil, kuwaas oo qayb ka ahaa hawlgalka Barkhane, oo muddo toban sano ah socday hawlgal ka dhan ah fallaagada, kaas oo dhammaaday dabayaaqadii 2022 markii Paris ay ciidamadeeda kala baxday dalka Mali sababo la xidhiidha burburka xidhiidhka ka dib afgambigii Bamako ee May 2021.

Mudaaharaadyada looga soo horjeedo dalka Yurub ayaa sii kordhayay sannadihii u dambeeyay, kuwaas oo ka dhashay gaabis ciidan oo lagu eedeeyay iyo eedaymo la xidhiidha faragelinta arrimaha gudaha ee dalalkii hore u gumaysan jiray.

Bishii Diseembar 2022, Paris waxay ciidamadeeda kala baxday Jamhuuriyadda Bartamaha Afrika (CAR), iyadoo la sheegay in xiriir dhow uu ka dhaxeeyo waddanka Afrikaanka ah iyo Ruushka. Dhowr waddan oo kale oo Faransiisku hore u gumaysan jiray, oo ay ku jiraan Burkina Faso, Mali, iyo Niger, ayaa joojiyay iskaashigii milatari ee ay la lahaayeen Paris waxayna u jeesteen Moscow inay ka caawiyaan la dagaallanka argagixisada. Gobolka Sahel ayaa tan iyo sanadkii 2011 waxaa ragaadiyay xagjirnimada Islaamka, ka dib markii NATO ay faragelin ku sameysay kooxaha kacdoonka ka wada Liibiya.

Bishii Agoosto ee la soo dhaafay, koox sharci-yaqaanno ah oo Faransiis ah ayaa warqad u qoray Macron, oo ay ku muujinayaan sida ay uga xun yihiin fashilka siyaasadda Faransiiska ee Afrika, taas oo ay ku andacoonayaan in ay keentay in uu xumaado xiriirka ay la leeyihiin dalalkii hore. Sharci-dajiyayaashu waxay waydiisteen madaxweynaha inuu dib u eego istaraatijiyadaha dowladdiisa ee “qaadda saaxiibada ah” si loo saxo isfaham la’aanta ku saabsan doorka Paris iyo joogitaanka.

Jean-Marie Bockel, ergeyga gaarka ah ee Faransiiska u jooga Afrika, oo Macron u xilsaaray inuu kala xaajoodo hababka cusub ee joogitaanka ciidamada Faransiiska ee saaxiibada Afrika, ayaa u sheegay Senate-ka bishii hore in Paris ay rabto inay “yarayso joogitaankeeda muuqata” ee qaaradda. Waxay, si kastaba ha ahaatee, “sii wadi doontaa gelitaanka saadka, bini’aadamka, iyo agabka ee wadamadan iyadoo la xoojinayo ficilkeena jawaab celinta rabitaankooda,” ayuu yiri Bockel.

Sida laga soo xigtay laba ilo oo la hadlay AFP, ciidamada Faransiisku waxay qorsheynayaan inay dhisaan talis fadhigiisu yahay Paris oo u go’ay Afrika xagaagan.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Xul