Madaxweynaha Mareykanka, Donald Trump ayaa sheegay in Somaliland iyo Soomaaliya ay yihiin laba dal oo gebi ahaanba kala duwan, isaga oo sheegay in hadalkiisa ku saabsan yahay Soomaalida iyo dhibaatooyinka uu sheegay inay ku hayaan Mareykanka aanu Somaliland ula jeedin.

Trump ayaa hadalkiisa ku xusay magaca “Somaliland” isaga oo sheegay in aanu ula jeedin Somaliland, isaga oo sheegay in uu Somaliland u arko waddan gebi ahaanba ka duwan Soomaaliya. Waxa uu sidoo kale xusay in dadka qaarkood ay u qaadan karaan marka uu Somaliland leeyahay in uu ula jeedo Soomaaliya lakiin anay jirin wax iska galay Somaliland iyo Soomaaliya.

“Waxa aan ugu yeeraa Somaliland, Soomaaliya ma ahan, waayo Somaliland waa waddan gebi ahaanba ka duwan Soomaaliya. Dadka qaar ayaa jecel Somaliland, marka uma jeedo. Somaliland iyo Soomaaliya waxba iskama galin. Waxaan filayaa inay fiicnaan lahayd in Somaliland ay magaceeda si dhakhso ah u beddesho” – ayuu yiri Madaxweynaha Mareykanka, Donald Trump.

Madaxtooyada Somaliland ayaa qoraal ay soo saartay kusoo dhaweysay hadalka Trump, iyada oo sheegtay in hadalkiisu xoojinayo aqoonsiga gaarka ah ee Somaliland iyo xaqiiqada siyaasadeed ee ay kaga duwan tahay Soomaaliya, sida qoraalka lagu sheegay. “Jamhuuriyadda Somaliland waxay ku adkaysanaysaa dadaalkeeda ku aaddan helitaanka aqoonsi caalami ah, iyada oo adeegsanaysa diblomaasiyad ku dhisan mabda’a iyo xiriir wax-ku-ool ah oo ay la yeelato beesha caalamka” – ayaa lagu yiri qoraalka Madaxtooyada Somaliland.

Madaxweynaha Somaliland, Cabdiraxmaan Cirro ayaa dhowaan safar ku tegay dalka Mareykanka, isaga oo halkaas ka waday olole diblomaasiyadeed oo uu ku raadinayay aqoonsi caalami ah. Safarkiisa oo uu ku tegay Washington, D.C., iyo meelo kale waxa uu kulamo kula yeeshay mas’uuliyiin iyo siyaasiyiin Mareykan ah, kuwaas oo uu kala hadlay xidhiidhka Somaliland iyo Maraykanka iyo sidii loo xoojin lahaa taageerada aqoonsiga Somaliland.

Cabdiraxmaan Cirro, ayaa Madaxweynaha Mareykanka, Donald Trump ugu baaqay inuu aqoonsado Somaliland, isaga oo sheegay in tallaabadaasi taariikh cusub u furi karto hoggaamiyaha Mareykanka. Cirro ayaa hadalkan ku sheegay waraysi gaar ah oo uu siiyey warbaahinta Breitbart News oo Isniintii la baahiyay.

“Trump waa nin weyn oo taariikh sameeyay, markale ayuu taariikh qori kara haddii uu Somaliland aqoonsado”

– ayuu yirri Cabdiraxmaan Cirro, Madaxweynaha Somaliland.

Madaxweynaha Somaliland, Cabdiraxmaan Cirro ayaa Madaxweynaha Mareykanka, Donald Trump ugu baaqay inuu aqoonsado Somaliland, isaga oo sheegay in tallaabadaasi taariikh cusub u furi karto Donald Trump. Cirro ayaa hadalkan ku sheegay waraysi gaar ah oo uu siiyey warbaahinta Breitbart News, intii uu ku sugnaa magaalada New York, halkaas oo uu kaga qeybgalay hawlaha Golaha Guud ee Qaramada Midoobay.

“Waxaan aaminsanahay in Madaxweyne Trump uu yahay nin weyn, taariikh ayuu sameeyey, waxaanu sameyn karaa taariikh intaas ka badan isaga oo aqoonsanaya dal cusub oo la yidhaahdo Somaliland” – ayuu yiri Cirro. Waxa uu sheegay in Somaliland diyaar u tahay inay Mareykanka kala shaqeyso la dagaallanka argagixisada, Burcad-badeedda iyo sugidda amniga badda iyo sidoo kale badqabka marinnada ganacsiga caalamiga ah.

Madaxweynuhu waxa uu si gaar ah u xusay muhiimadda istaraatiijiyadeed ee dekedda Berbera, isaga oo sheegay inay awood u leedahay inay qaabisho shixnadaha waaweyn ee ganacsiga caalamiga ah. Waxa uu tilmaamay in shirkado waaweyn oo maraakiibta ganacsiga ahi ay dekedda u isticmaalaan isu-socodka badeecadaha, isla markaana ay Somaliland noqon karto xarun saadka iyo ganacsiga isku xirta Afrika gaar ahaan dalalka aan lahayn xeebaha, sida Itoobiya.

Cirro ayaa sheegay in booqashadiisii Mareykanku ay ahayd mid wax-ku-ool ah, isaga oo xusay inuu kulamo la yeeshay xubno ka tirsan Aqalka Wakiillada, Senatka iyo masuuliyiin ka tirsan waaxyaha dowladda Maraykanka oo ay ku jiraan kuwa arrimaha dibadda, dagaalka, tamarta iyo maaliyadda. Waxa uu sheegay in inkasta oo aanay weli Somaliland helin aqoonsi rasmi ah oo Mareykanku siiyo haddana ay ku qanacsan yihiin heerka wada-shaqaynta labada dhinac isla markaana ay rajaynayaan in xiriirku sii horumaro.

Xildhibaanad Ilhaan Cabdullaahi Cumar oo ka tirsan Aqalka Wakiillada Mareykanka kana soo baxda gobolka Minnesota ayaa ka hadashay baaritaan ay ciidamada federaalku aroornimadii Isniinta ka sameeyeen gurigeeda oo ku yaalla agagaarka magaaladda Washington, iyadoo tallaabadaas ku tilmaantay iskuday lagu doonayo in lagu cabsi geliyo dadka siyaasiyan kasoo horjeeda Madaxweyne Donald Trump.

Xildhibaanadda ayaa qoraal ay ku baahisay barta X ku sheegtay in muddo toban sannadood ah uu Trump ku hayay eedaymo aanay sal lahayn iyo olole sumcad-dil ah. Waxay sheegtay in baaritaanka gurigeedu yahay tallaabadii ugu dambeysay ee ay ku tilmaantay cadaadis siyaasadeed, iyadoo caddeysay inaanay ka aamusi doonin waxa ay u aragto weerarro lagu hayo.

Waaxda Caddaaladda Mareykanka ayaa xaqiijisay in saraakiisha Waaxda Baarista Amniga Gudaha ay fuliyeen amar baaritaan oo ay maxkamaddu oggolaatay. Waaxdu waxay sheegtay in hawlgalku qayb ka yahay baaritaan dembiyeed oo federaal ah balse ma shaacin waxa la baarayo ama eedaha gaarka ah ee lala xiriirinayo xildhibaannadda.

Hoggaanka Xisbiga Dimuqraaddiga ee Aqalka Wakiillada ayaa walaac ka muujiyey tallaabadan iyagoo sheegay inay dhalinayso su’aalo culus oo ku saabsan adeegsiga hay’adaha dowladda ee ka dhanka ah dadka siyaasiyan ka soo horjeeda Trump. Hakeem Jeffries, Katherine Clark iyo Pete Aguilar ayaa bayaan ay soo saareen ku dalbaday in si cad loo shaaciyo sababta baaritaanka, isla markaana lala xisaabtamo cid kasta oo ku takri-fasha awoodda dowladda.

Tom Homan oo ah masuulka maamulka Trump u qaabilsan arrimaha xuduudaha ayaa hore u sheegay in arrimo la xiriira Ilhaan Cumar ay ku jiraan baadhitaan, balse aanu bixin karin faahfaahin. Homan ayaa Isniintii xaqiijiyey in amarka baadhitaanka la fuliyey, isaga oo sheegay in xogta dheeraadka ah laga sugayo masuuliyiinta Waaxda Caddaaladda iyo Waaxda Amniga Gudaha. Sida ay CNN sheegtay, saraakiishu waxay guriga ka saareen sanduuqyo, waxaanay sawirro ka qaadeen xaaladda guriga ka hor intii aanay goobta ka tegin.

Baaritaanku wuxuu imanayaa toddobaadyo kooban ka hor doorashada dhexe ee Mareykanka, xilli Ilhaan Cumar ay isu diyaarinayso inay mar kale u tartanto kursigeeda Aqalka Wakiillada. CNN waxay sheegtay in in ka badan 127,000 oo qof ay codkooda ka dhiibteen gobolka Minnesota, halkaas oo codbixintu hore uga bilaabatay. Warbixintu waxay sidoo kale xustay in Waaxda Caddaaladdu leedahay xeerar looga golleeyahay in baadhitaannada iyo dacwadaha aan loo adeegsan saamayn ku yeelashada doorashooyinka, gaar ahaan muddada 60-ka maalmood ah ee ka horreysa maalinta codbixinta. Ilo xog-ogaal ah ayaa CNN u sheegay in hoggaanka sare ee waaxdu oggolaaday baaritaanka kadib wada-tashi dheer, isla markaana garsoore federaal ahi ansixiyey amarka.

Ilhaan Cumar waxay ku dhalatay Soomaaliya, waxaanay Mareykanka tagtay iyadoo da’yar kadib markii ay ka soo qaxday dagaalladii sokeeye, iyadoo markii dambe qaadatay dhalashada dalkaas. Waxa markii ugu horraysay loo doortay Aqalka Wakiillada sannadkii 2018-kii, waxaanay ka mid noqotay siyaasiyiinta sida weyn loogu yaqaan mowqifyadooda horumarka bulshada. Madaxweyne Trump iyo qaar ka mid ah masuuliyiinta maamulkiisa ayaa hore ugu eedeeyey inay walaalkeed u guursatay si uu Maraykanka ku galo, hase yeeshee CNN waxay sheegtay inaanay soo bandhigin caddayn taageeraysa eedayntaas. Ilaa hadda, masuuliyiintu ma shaacin in eedaymahaasi xidhiidh toos ah la leeyihiin baadhitaanka gurigeeda.

Masaajidda ku yaalla gobolka Minnesota ee dalka Mareykanka ayaa xoojinaya tallaabooyinka amniga, kaddib markii Madaxweyne Donald Trump uu dadka aan Soomaalida ahayn ee gobolkaas ku boorriyay inay iska caabiyaan bulshada Soomaaliyeed ee ku nool Minnesota.

Hoggaamiyeyaasha bulshada ayaa sheegay in hadalkaasi uu abuuray cabsi laga qabo dhibaatooyin iyo rabshado ka dhan ah Soomaalida. Qoraalka Madaxweynaha oo Khamiistii lagu baahiyay barta Truth Social ayaa yimid kaddib toddobaad ay mas’uuliyiin iyo dad baraha bulshada wax ku qora ay bulshada Soomaaliyeed ku eedeynayeen rabshado ka dhacay Minnesota.

Sida ay baahisay warbaahinta MPR News, hadallada ka dhanka ah Soomaalida ayaa sii xoogaystay kaddib toogasho 2-dii Oktoobar ka dhacday ciyaar kubadda cagta ah oo ay dhigteen ardayda dugsiga sare ee Eden Prairie, taas oo ay ku dhaawacmeen laba dhallinyaro Soomaali-Mareykan ah. Arrintan waxaa sidoo kale barbar socday xarigga wiil 18 jir ah oo Soomaali-Mareykan ah, kaas oo lagu eedeeyay inuu qorsheynayay weerar ka dhan ah xarunta ganacsiga ee Mall of America.

Laanta Minnesota ee Golaha Xiriirka Mareykanka iyo Islaamka (CAIR) ayaa Khamiistii kulan la yeelatay imaamyada gobolka si looga arrinsado qorsheyaasha lagu xoojinayo amniga masaajidda iyo bulshada Muslimiinta ah. Ururka ayaa cambaareeyay hadalka Trump, isaga oo ku tilmaamay cunsuriyad cad iyo baaq dadban oo dhiirrigelinaya rabshado ka dhan ah bulsho dhan. Suleymaan Aadan oo ah Ku-xigeenka Agaasimaha Fulinta ee CAIR-Minnesota ayaa sheegay in aan hadalka Madaxweynaha loo qaadan karin oo keliya hadal siyaasadeed. Waxa uu sheegay in waayo-aragnimadu muujisay sida hadallada nacaybka xambaarsan ay si degdeg ah ugu gudbi karaan handadaad, dhibaateyn iyo rabshado.

Guddoomiyaha gobolka Minnesota, Tim Walz oo Trump qoraalkiisa ku tilmaamay “tuug aan karti lahayn” ayaa dhankiisa sheegay in Madaxweynaha Mareykanku uu weerar afka ah ku hayo gobollada ay maamulaan xisbiga Dimuqraadiga. Walz ayaa farriin uu ku codsanayay taageero dhaqaale ku sheegay in Madaxweynuhu uu waqti ku luminayo isku diridda dadka Mareykanka, halkii uu xoogga saari lahaa arrimaha kale ee dalka horyaalla.

Trump oo ku dhawaaqay go’aan lagu soo tarxiilayo Soomaalida ku nool Minnesota

Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa sheegay inuu si degdeg ah u baabi’inayo shuruudda Soomaalida sharciga aan haysan ee Mareykanka si darbi ka bood ah u soo galay ee Temporary Protected Status (TPS), isla markaana uu sheegay inuu si gaar ah soo tarxiilo doonno dadka ku nool gobolka Minnesota.

“Kooxo burcad Soomaali ah ayaa argagax ku haya dadka Gobolkaas weyn, waxaana la la’yahay balaayiin doollar,” ayuu yiri Trump oo qoraal soo dhigay barta Truth Social xilli dambe oo xalay ah, isagoon bixin faahfaahin dheeraad ah ama caddeymo muuqata.

“Anigoo ah Madaxweynaha Mareykanka, waxaan halkan ku joojinayaa, laga billaabo hadda, argagax ay Soomaalida Minnesota ku haystaan Temporary Protected Status (TPS Program),” ayuu yirri Madaxweynaha Mareykanka Trump. Trump ayaa ku tilmaamay gobolka Minnesota inay tahay xarun laga sameeyo dhaq-dhaqaaqyo lacago lagu dhaqo oo been abuur ah.

Tallabada Trump ayaa u muuqatay jawaab ku socota warbixino aan la xaqiijin oo ay warbaahinta garabka midig qortay, kuwaas oo ay sii faafiyeen sharci-dejiyayaal Jamhuuri ah, taasoo sheegaysay in kooxda Al-shabaab ee Soomaaliya ay ka faa’iideysteen wax-is-daba-marin lacag oo ka dhacday Minnesota.

Barnaamijka TPS ee Soomaalida waxaa daahfuray Madaxweyne George H.W. Bush bishii Sebteembar 1991. Xukunka Madaxweynihii hore Dimuqraadiga ahaa ee ka horreeyay Trump, ee Joe Biden, ayaa kordhiyay ogolaanshaha Soomaalida ilaa 17-ka Maarso, 2026. Inta badan Soomaalida Minnesota waa muwaadiniin Mareykan ah, waxaana jira oo kaliya 705 qof oo ku dhashay Soomaaliya guud ahaan ooo haysta maqaamka TPS. Marka la barbar dhigo, in ka badan 330,000 oo u dhashay Haiti ayaa haysta TPS, iyo sidoo kale in ka badan 170,000 oo qof oo ka yimid El Salvador.

Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa xildhibaanad Ilhaan Cumar iyo dalka ay ka soo jeedo ee Soomaaliya ku tilmaamay mid macluul loogu dhimanayo. Donald Trump oo safar ku jooga dalka Ingiriiska ayaa yiri” Ilhaan Cumar dalkeeda Soomaaliya waa waddan aan lahayn dawlad dhexe, waa dal ay ka jirto macluul daran saboolnimo, burcad badeed, dagaal sokeeye oo tobonnaan sano socda, musuq maasuq, 70% dadka Soomaaliya way macluulayaan, waxana sannad walba uu kaalinta koowaad ka galaa dalalka ugu musuqmaasuqa badan ee caalamka.

Ilhaan Cabdullaahi Cumar waa siyaasi Somali-Mareykan ah oo wakiil ka ah degmada 5-aad ee Congress-ka Minnesota tan iyo 2019. Waxay xubin ka tahay Xisbiga Dimuqraadiga. Ka hor inta aan loo dooran Congress-ka, Ilhaan Cumar waxay ka soo shaqeysay Aqalka Wakiilada ee Minnesota 2017 ilaa 2019, iyada oo mataleysa qayb ka mid ah Minneapolis.

Xildhibaan Ilhaan Cumar ayaa sheegtay dhaliiladda oo uu Trump u geysanaayo muwaadiniinta Mareykanka iyo kuwa kale ee wadamada Afrika ay ku saleysan tahay Muslim naceyb, isir naceybka dadka madowga ah iyo naceybka gaamuray ee dadka soogalootiga ah ee Mareykanka. Xiisadan ayaa imaanaysa xilli uu Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump oo uu weerar afka ku qaaday xildhibaanad Ilhaan Cumar, sidoo kale u gafay dalka ay kasoo jeedo ee Soomaaliya. “Waxaan ku faanaya inaan ahay gabar Muslimad ah, Soomaaliya ka dhashay, sidoo kalena waxaan ku faraxsanahay inaan qaato dhalashada dalka Mareykanka, mana jirto cid iga xayuubin karto xubinnimada xildhibaanimo”– ayay tiri xildhibaanad Ilhaan Cumar.

Hay’adda FBI-da Mareykanka ayaa sheegtay inay fashilisay weerar argagixiso oo uu qorsheynayay wiil 18 jir ah oo lagu magacaabo Sheekhdoon Cabdullaahi Maxamuud, kadib markii muddo ku dhow laba sano ay la socotay dhaqdhaqaaqiisa ugu dambeyntiina ay siisay qori AK-47 ah iyo rasaas uu qorsheynayay inuu ku fuliyo weerarka.

Mas’uuliyiinta ayaa sheegay in Maxamuud uu FBI-da soo galay diiwaankeeda bishii Diseember 2024, xilligaas oo uu farriimo la wadaagayay qof xog-ogaal ah oo sirdoonka la shaqeynayay. Sida ku cad cabashada dambiga ee maxkamadda loo gudbiyay Maxamuud ayaa markii hore Maxamuud muujiyay inuu doonayo inuu u safro Soomaaliya si uu uga barbar dagaallamo kooxda Al-Shabaab. Hase yeeshee, markii dambe ayuu qorshihiisa beddelay, isaga oo doonayay inuu weerar ka fuliyo xarunta ganacsiga ee Mall of America.

Mas’uuliyiinta ayaa sheegay in wakiillada FBI-da ay hubka iyo rasaasta ka iibiyeen Maxamuud Talaadadii, kadibna isla goobta ay ku xireen. Xeer-ilaaliyaha Mareykanka Daniel Rosen ayaa sheegay in ninkan uu ahaa qof la xagjireeyay oo loo baahnaa in lala socdo, isagoo sheegay in hay’addu ay ogaatay khatarta oo ay joojisay weerarka ka hor inta uusan fulin qorshihiisa.

Sida ay FBI-du sheegtay, Maxamuud waxaa lagu xiray beer dadweyne oo ku taalla Richfield, dhowr mayl waqooyi galbeed ka xigta Mall of America, kadib markii uu bixiyay 600 oo doollar oo uu ku iibsaday qori iyo 200 xabbadood oo rasaas ah. Maxamuud ayaa Arbacadii kasoo muuqday maxkamad federaali ah oo ku taalla St. Paul, isagoo xiran dharka jaallaha ah ee xabsiga. Wuxuu garsooraha u sheegay inuusan shaqo haysan uusan lahayn guri ama gaari isla markaana uusan lacag ku lahayn bangi.

Daniel Rosen ayaa sheegay in Maxamuud uu yahay muwaadin Mareykan ah oo asal ahaan Soomaali ah. Sida ku cad cabashada uu qoray wakiil FBI ah, Maxamuud ayaa dhowr jeer farriimo uu u diray xog-ogaalka ku xaqiijiyay inuu damacsanaa inuu weeraro oo uu dilo dad aan Muslim ahayn oo ku sugnaan lahaa Mall of America 24-ka Oktoober.

Taariikhdaas ayaa lagu qorsheeyay xaflad faneed ay qabanayaan bulshada Hmong oo ah kooxda qowmiyadeed ee Aasiya ugu badan gobolka Minnesota. Markii xog ogaalku weydiiyay inuu dhab ka yahay qorshaha weerarka, Maxamuud ayaa sida cabashada lagu sheegay ku jawaabay inuu boqolkiiba 100 hubay isla markaana haddii uusan hubin uu qorshaha ka noqon lahaa.

Wakiilka FBI-da ayaa sidoo kale sheegay in farriimaha Maxamuud ay muujinayeen inuu u riyaaqayay weerarro argagixiso oo dhowaan dhacay, isla markaana uu xiiseynayay inuu u safro Soomaaliya si uu uga dagaallamo koox hubeysan ugu dambeyntiina uu doonayay inuu ku biiro kooxda la sheegay inay tahay Islamic State. Xeer-ilaaliyaha Daniel Rosen ayaa waalidiinta ku booriyay inay si dhab ah u qaataan digniin kasta oo la xiriirta in carruurtooda la xagjireynayo gaar ahaan haddii digniinta ay kasoo baxdo hay’adaha ammaanka.

Xubno ka tirsanaa wafdi uu hoggaaminayay Madaxweynaha Maamulka gooni isu-taaga ah ee Waqooyi Galbeed Soomaaliya (Somaliland), Cabdiraxmaan Cirro oo dhowaan socdaal ku tegay dalka Mareykanka ayaa lagu soo warramayaa in wafdigii la socday Cirro lagu la’yahay gudaha dalka Mareykanka, isla markaana aan la ogeen halka ay cirib iyo jaan cagta dhigeen, kuwaas oo u badnaa shaqaalle heer hoose ah oo ka tirsanaa Madaxtooyada iyo xubno ka tirsan qoyskiisa.

Xubnahaan ayaa la sheegay inay kooban yihiin in ka badan 20 xubnood oo isugu jira xubno sare sarre oo ka tirsanaa xukuumadda Somaliland, iyagoo muddo 30 maalmood lagu la’yahay gudaha Mareykanka. Balse wafdigan oo weli ku sugan Mareykanka ayaa dhaliyay su’aallo ku saabsan sababta loo kaxeeyay xubnahaan tirada badan ee lasoo bandhigay isla markaana lagu sheegay inay ku jiraan safar rasmi ah.

Illo wareedyo xog ogaal ah ayaa tibaaxaya in qaar ka mid ah xubnahaas ay magangalyo ka dalbadeen dalka Kanada, halka kuwa kalena la sheegay inay ku lumeen magaalooyinka New York iyo Washington. Dhinaca kale, Maamulka Somaliland ayaa wali kasoo bixin bayaan rasmi ah oo ku aaddan dhacdadan. Cabdiraxmaan Cirro ayaa sheegay in xiriirka Somaliland iyo Mareykanku yahay mid soo jireen ah, isaga oo xusay in dadka reer Somaliland ay muddo dheer ku lahaayeen xiriiro dhinacyada diblomaasiyadda, ganacsiga iyo la macaamilka caalamka. Socdaalkiisa Washington ayaa qayb ka ah dadaallada xukuumaddiisu ku doonayso in ay ku xoojiso xiriirada Mareykanka, maalgashiga iyo taageerada ay u raadinayso qaddiyadda aqoonsiga Somaliland.

Cirro waxa uu sheegay in kulamadii uu isaga iyo weftigiisu la yeesheen masuuliyiin, xubno ka tirsan Koongarees-ka iyo hay’ado kale oo Washington ku yaalla ay diiradda saareen xiriirada, amniga, dhaqaalaha, maalgashiga iyo xaaladda istiraatiijiga ah ee Geeska Afrika, Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed.

Dhacdooyinkan ayaa falanqeyaasha arrimaha siyaasadda iyo bulshada rayidka u iftiiminaya su’aal aad u culus oo ay kamid yihiin in waftigaas tirada badan ay ahaayeen xubno rasmi ah oo la socday Cabdiraxmaan Cirro, mise safarka waxaa loo adeegsanayay marin qarsoodi ah oo lagu fududeynayo tahriibinta iyo ka ganacsiga dadka?

Falkaan Lumitaanka iyo codsiyada magangalyo-doonka ah ee xubnaha waftiga ayaa u baahan in si qoto dheer loo baaro cidda ku jirtay waftiga sababta loo kaxeeyay iyo qaabka loo habeeyay safarkooda iyo joogitaankoodaba.

Somaliland oo muddo dheer raadinaysa aqoonsi heer caalami ah

Maamulka Somaliland ayaa muddo dheer ku jiray dadaal uu ku raadinayo aqoonsi caalami ah, balse weli ma jiro dal si rasmi ah u aqoonsaday inuu yahay dowlad madax-bannaan. Arrinta aqoonsiga ayaa noqotay mid siyaasadeed oo xasaasi ah, gaar ahaan marka ay timaado xiriirrada dibadda iyo wadamada doonaya inay la yeeshaan iskaashi gaar ah.

Hadalladii dhawaan kasoo yeeray Madaxweynaha Somaliland Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi Cirro ee la xiriiray aqoonsiga Israa’iil ayaa waxa ka dhalatay dood siyaasadeed iyo mid diblomaasiyadeed oo ka jirta gudaha Soomaaliya iyo guud ahaan Geeska Afrika.

Cabdiraxmaan Cirro ayaa sheegay in xiriirka ay Somaliland la yeelaneyso Israa’iil uu yahay mid muhiim u ah danaha siyaasadeed iyo kuwa dhaqaale ee maamulka Somaliland. Wuxuu ku faanay in Israa’iil ay noqotay waddanka ugu horreeya ee muujiyay xiriir diblomaasiyadeed oo muuqda, xilli aysan jirin dowlado kale oo si rasmi ah ugu dhiirraday inay aqoonsadaan Somaliland. Hadalkan ayaa dhaliyay falcelin xooggan, maadaama Dowladda Federaalka Soomaaliya ay muddo dheer dadaal ugu jirtay inay ka hortagto tallaabo kasta oo dhaawici karta midnimada iyo wadajirka dalka.

Muddo dheer, Israa’iil waxa ay ku hawlanayd dhisidda nidaam awood goboleed oo ku salaysan isku-darka awood milatari, diblomaasiyad xulafaysi, iyo faragelin juqraafiyeed oo ka baxsan xuduudaheeda tooska ah. Istaraatiijiyaddani ma aha mid ku kooban Falastiin oo keliya, balse waxa ay si isa soo taraysa ugu fidaysaa Bariga Dhexe, Badda Cas, iyo Geeska Afrika. Aqoonsiga ay Israa’iil u fidisay Somaliland dhammaadka Diseembar 2025 ma aha tallaabo diblomaasiyadeed oo gooni ah, balse waa qayb ka mid ah qorshe ballaaran oo lagu doonayo in lagu qaabeeyo awoodda gobolka, laguna xakameeyo tartamayaasha waaweyn sida Turkiga, Shiinaha iyo Iiraan.