Connect with us

Wararka

Kenya oo la dagaalamayso aalkolada iyo isticmaalka shiishada – ganaaxyo culus

“Waxay si toos ah iyo si xunba u saameeyaan kobaca dhaqaalaha iyo horumarka, waxay duminayaan nolosha iyo hab-nololeedyada, marmarka qaarkood burburka qoyska, fududaynta dembiyada iyo fiditaanka cudurrada sida HIV/AIDS-ka iyo runtii, waxay khatar weyn ku yihiin caafimaadka iyo amniga,” ayuu yirri xoghayaha arrimaha gudaha ee dalka Kenya mudane Kithure Kindiki.

Published

on

Xoghayaha Arrimaha Gudaha ee dalka Kenya mudane Kithure Kindiki

Si loola dagaalamo aalkolada, Kenya waxa ay soo saareysaa ganaaxyo culus oo lagu soo rogo baararka albaabada u furan saacadaha shaqada ee la soo dhaafay, sida uu ku dhawaaqay xoghayaha arrimaha gudaha ee dalka Kenya mudane Kithure Kindiki.

Isagoo ka hadlayay munaasabad dadweyne Arbacadii, Kithure Kindiki wuxuu sheegay in xadgudub kasta oo awaamiirta ah lagu ciqaabi doono ganaax ama xarig, si waafaqsan sharciga.

“Ma baararka ama meelaha khamriga lagu iibiyo looma oggolaan karo inay shaqeeyaan wax ka badan saacadaha shaqada, sida ku cad qaybta 34aad ee Sharciga Xakamaynta Cabbitaanka,” ayuu yirri, isagoo raaciyay in kuwa u hoggaansami waaya in la ganaaxi doono ama la xirri doono sida loogu talagalay sharci ahaan. Dhammaan cabitaannada iyo qalabka la xirriira dhismaha waa la qabsan doonaa iyo in shatiga khamriga lagala noqon doono, Kithure Kindiki ayaa yirri sidaas.

Dalka Kenya, xeerarku waxay dhigayaan in baararka la oggol yahay inay shaqeeyaan laga bilaabo 5 galabnimo illaa 11 galabnimo maalmaha shaqada iyo 2da duhurnimo illaa 11 galabnimo ee dhammaadka toddobaadka, laakiin xad-gudubku ma keenin ciqaab adag hadda ka hor.

Sharcigan ayaa qeyb ka ah hindisaha cusub ee dowladda Kenya, oo uu hogaaminayo madaxweyne ku xigeenka dalka Kenya Rigathi Gachagua, si dalka looga cirib tiro khamriga sharci darrada ah, daroogooyinka iyo balwadaha.

Kithure Kindiki waxa uu iftiimiyay baahsanaanta khamriga sharci darrada ah, daroogooyinka, iyo ku xadgudubka muqaadaraadka ee kooxaha da’aha kala duwan, iyada oo xoogga saaraysa halisteeda labadaba arrin bulsho iyo khatar weyn oo ku wajahan wanaagga iyo mustaqbalka qaranka ee waara.

“Waxay si toos ah iyo si xunba u saameeyaan kobaca dhaqaalaha iyo horumarka, waxay duminayaan nolosha iyo hab-nololeedyada, marmarka qaarkood burburka qoyska, fududaynta dembiyada iyo fiditaanka cudurrada sida HIV/AIDS-ka iyo runtii, waxay khatar weyn ku yihiin caafimaadka iyo amniga,” ayuu yirri.

Soosaarayaasha khamriga hadda ka dib waxaa looga baahan doonaa inay ku daraan macluumaadka raadraaca, iyo sidoo kale goobta iyo maaddooyinka ku jira badeecadahaasi.

“Dhammaan kuwa soo saara aalkolada waa in ay hadda ka dib dhisaan oo ay dukumeenti ku sameeyaan dhammaan ganacsatada silsiladdooda qaybinta oo ay yeeshaan habab lagu hubinayo in si buuxda looga heli karo warshadda ilaa macaamiisha alaabooyinka khamriga ah ee iibka ah,” ayuu yirri Kithure Kindiki.

Cabirkani wuxuu gacan ka geysan doonaa in la aqoonsado soo saarayaasha aan sharciga raacin, ayuu raaciyay.

Dhanka kale, mas’uuliyiinta Kenya ayaa sidoo kale mamnuucay soo dejinta, soo saarista, iibinta, iyo isticmaalka shiishada, tubaakada loo isticmaalo hookaha iyo tuubooyinka biyaha, gudaha dalka.

Kithure Kindiki ayaa Arbacadii shaaca ka qaaday in xayaysiinta, ama qaybinta shiishada ay “ka mamnuuc tahay dalka” wuxuuna carrabka ku adkeeyay in goobaha lagu qabto iibinta ay ku xiran tahay in si degdeg ah loo xiro.

Muxuu Islaamka u mamnuucay cabbirta Khamriga?

Sida uu Xoghayaha Arrimaha Gudaha ee dalka Kenya mudane Kithure Kindiki sheegay khamriga wuxuu leeyahay dhibaatooyin badan oo aan halkaan lagu soo koobi karrin. “Waxay si toos ah iyo si xunba u saameeyaan kobaca dhaqaalaha iyo horumarka, waxay duminayaan nolosha iyo hab-nololeedyada, marmarka qaarkood burburka qoyska, fududaynta dembiyada iyo fiditaanka cudurrada sida HIV/AIDS-ka iyo runtii, waxay khatar weyn ku yihiin caafimaadka iyo amniga,” ayuu yirri.

Khamriga iyo waxyaabaha kale ee maandooriyaha ah ayaa qur’aanka kariimka ah mamnuucay, maadaama ay yihiin dhaqan xun oo dadka ka fogeeya xuska Eebbe. Dhowr aayadood oo kala duwan ayaa ka hadlaya arrinta, oo soo degay waqtiyo kala duwan muddo sanado ah. Mamnuucida khamriga waa mid si weyn u aqbalsan yihiin Muslimiinta, taas oo qayb ka ah sharciga cuntada ee Islaamka.

Quraanku ma mamnuucin khamriga bilowgiisii. Arintaan ayaa lagu tiriyaa in ay tahay hab xikmad leh oo ay muslimiintu ku dhaqmaan, kuwaas oo aaminsan in Alle uu sidaas ku sameeyay xikmaddiisa iyo aqoonta uu u leeyahay dabeecadda aadanaha—Cajiib.

Aayadii ugu horeysay ee quraanka kariimka ah ee mowduucan ka hadlaysa waxay marka horre ka mamnuucday muslimiinta inay soo xaadiraan salaadaha iyagoo sakhraansan (4:43). Waxa xiiso leh, waxaa jirta aayad shaaca ka qaaday oo qirtay in khamrigu ka kooban yahay qaar wanaagsan iyo qaar shar ah, laakiin “xumaanta waa ay ka weyn tahay wanaagga” (2:219).

Haddaba, Qur’aanku wuxuu qaaday dhowr tillaabo oo bilow ah oo uu dadka kaga leexinayo cabidda khamriga. Aayadii u dambaysay ee soo degtay waxay qaadatay cod aan leexleexad lahayn, oo si toos ah u mamnuucday cabida khabriga. Waxanaa Islaamka laga mamnuucay “Maandooriyaha iyo khamaarka” kadib waxa loogu yeerri jiray “waxyaalihii karaahiyada ahaa ee gacmaha Shaydaanka,” oo loogu talagalay in dadka ka fogaadaan Ilaah oo ay illoobaan haddii khamriga iyo qamaarka ciyaaran.

Facebook Comments Box

Xafiiska wararka ee Diblomaasi waa xafiiska u qaabilsan wararka maalin laha ah. Waxaa lagu aruuriyaa warbixinada iyo war-saxaafeedyada ay daabacaan hay'adaha caalamiga, kuwa maxaliga iyo ururada siyaasaddeed. Qofka mas'uulka ka ah xafiiska wararka Diblomaasi waa madaxa Xafiiska Wararka.

Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Wararka

Iskuul ku dumay Nayjeeriya ayaa ku dhintay 22 qof

Tobaneeyo qof ayaa sidoo kale ku dhaawacmay shilkan, sida uu sheegay afhayeen u hadlay booliiska.

Published

on


22 qof ayaa ku dhimatay 132 kalena waa ay ku dhaawacmeen kadib markii dhismo labo dabaq ah uu ku dumay bartamaha gobolka Plateau ee dalka Nayjeeriya, sida ay sheegeen maamulka deegaanka.

Dhismaha Saint Academy oo ku yaala xaafada Busa Buji ayaa dumay abaaro 07:30 GMT ee jimcihii xili ay ardaydu ku guda jireen imtixaankii shahaadiga ahaa. Saraakiisha ayaa dhacdadan ku sababeeyay “qaabka liita ee dugsiga iyo meesha uu ku yaal meel u dhow jiinka wabiga.”

Lix ka mid ah dadka dhaawacmay ayaa xaaladoodu aad u liidataa, sida uu sheegay Musa Ashoms, oo ah Guddoomiyaha Warfaafinta Nayjeeriya.

“Si loo xaqiijiyo daryeel caafimaad oo degdeg ah, dowladdu waxay fartay isbitaallada inay mudnaanta siiyaan daaweynta iyada oo aan dukumeenti ama lacag bixin,” Ashoms ayaa ku yiri hadal uu soo saaray.

Guddoomiyaha gobolka Plateau, Caleb Mutfwang, ayaa ku tilmaamay dhacdada mid naxdin leh, nasiib darro ah, qalbi jab iyo xaalad murugo leh.

“Waan ka mahadcelineynaa faragelinta waqtiga ku habboon ee kooxda goobidda iyo samatabbixinta, iyo sidoo kale xubnaha dadweynaha, kuwaas oo u soo yaacay dhismaha dugsiga si ay gacan uga geystaan ​​daad-gureynta qaar ka mid ah ardayda iyo shaqaalaha,” Mutfwang ayaa yiri.

Waxa uu faray Hay’adda Maareynta Degdegga ah ee Qaranka (NEMA) iyo Hay’adda Maareynta Degdegga ah ee Gobolka Plateau inay u fidiyaan taageerada lagama maarmaanka ah kuwa badbaaday.

Sannadkii 2021, dhisme ka kooban 21 dabaq oo laga dhisayay xaafadda caasimadda dhaqaalaha ee Nayjeeriya ayaa dumay, taasoo keentay ugu yaraan 45 dhimasho ah.

154 arday ayaa markii hore ku go’doonsanaa burburka dhismaha, balse af hayeenka booliiska Alfred Alabo ayaa markii dambe sheegay in 132 ka mid ah la soo badbaadiyay, isla markaana lagu daweynayo dhaawacyada isbitaallo kala duwan.

Wakaalada wararka ee AP oo soo xiganaysa Alabo ayaa sheegtay in 22 arday la xaqiijiyay in ay dhinteen. Warbixin hore oo ay baahisay warbaahinta Nayjeeriya ayaa lagu sheegay in ugu yaraan 12 qof ay ku dhinteen.

Hay’adda Maareynta Degdegga ah ee Nigeria (NEMA) ayaa qoraal ay soo dhigtay Facebook ku sheegtay in 30 qof ay weli ku jiraan isbitaal. Hawlgalka samatabixinta ayaa la soo afjaray, waxaana la nadiifiyay goobta, sida la sheegay.

Shaqaalaha gurmadka ayaa isku dayay in ay gaaraan dhibanayaasha iyaga oo isticmaalaya mashiino culculus, waxaana sawiro laga soo qaaday goobta ay muujinayaan dad badan oo isugu soo baxay dhismo shub ah oo godad ah iyo burbur badan.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Wararka

Pezeshkian ayaa ku guuleystay tartanka madaxtinimada Iiraan

Muuqaallo lagu baahiyay baraha bulshada ayaa muujiyay taageerayaasha Pezeshkian oo waddooyinka ku qoob-ciyaaraha halka qaarkoodna ay yeerinayeen hoonka baabuurta dhowr magaalo oo waddanka ka tirsan.

Published

on

Mascuud Bezeshkiyaan

Mascuud Bezeshkiyaan oo ah qunyar-socod ah aanan magac weyn ku laheyn siyaasadda Iiraan, ayaa ku guuleystay doorashadi ku celiska aheyd ee Jimcihi shalay ka dhacday dalka Iiraan.

Wasaaradda arrimaha gudaha Iiraan ayaa aroornimadi hore ee Sabtidi saakay shaacisay, in Pezeshkian doorashada kaga guuleystay Saciid Jalili oo ah murashax taageero buuxda ka heystay hogaamiyaha ruuxiga ah ee Iiraan.

Madaxweynaha la doortay ayaa helay codad dhan 16.3 milyan, halka Jalili uu keenay 13.5 milyan oo cod. Wasaaradda gudaha Iiraan waxay sheegtay, in guud ahaan ay codadkooda dhiibteen ilaa 30 milyan oo ruux.

Pezeshkian oo ballan qaaday inuu Iiraan u furi doono dunida inteeda kale isla markaana gaarsiin doono shacabka xorriyadda ay in badan ku taamayeen, ayaa ah dhaqtar 69 jir ah oo ku taqasusay qalliinka wadnaha.

Wuxuu sidoo kale horay u ballan qaaday inuu horumarin doono siyaasad dibadeed oo dhab ah, si uu u yareeyo xiisadaha wada-xaajoodyada hadda hakadka ku jira ee quwadaha waaweyn ee khuseeya soo nooleynta heshiiskii nukliyeerka ee 2015.

Muuqaallo lagu baahiyay baraha bulshada ayaa muujiyay taageerayaasha Pezeshkian oo waddooyinka ku qoob-ciyaaraha halka qaarkoodna ay yeerinayeen hoonka baabuurta dhowr magaalo oo waddanka ka tirsan.

Magaalada uu kasoo jeedo ee Urmia ee dhacda waqooyigalbeed ee Iiraan, dadweynaha ayaa qeybinayay macmacaan si ay u muujiyaan farxadda doorasho u muuqato inuu ku guuleystay wiilka degmadooda.

Doorashadan ayaa aheyd mid waqtigeeda laga soo hormariyay, kaddib marki uu shil helikobtar ku geeriyooday madaxweynihi hore ee Iiraan Ibrahim Ra’iisi.

Alireza Salimi oo ah xubin ka tirsan guddoonka sare ee baarlamaanka ayaa warbaahinta dowladda u sheegtay in xafladaha caleema saarka iyo dhaarinta Pezeshkian la qaban doono ka hor dhamaadka qeybta hore ee bisha soo socota ee Iiraan oo ku beegan 5-ta Agoosto.

“Xafladyadani waxay u baahan doonaan hab-maamuusyo, waana in la sameeyaa tillaabooyin iyadoo la tixgelinayo inay jiri doonaan marti shisheeye, sidaas darteed waqti ayaa loo baahan yahay si loo qorsheeyo oo loo jadwaleeyo qaab-dhismeedka,” ayuu u sheegay warbaahinta IRNA.

“Si kastaba ha ahaatee, baarlamaanka wuxuu diyaar u yahay inuu qabto kalfadhi aan caadi ahayn haddii xafladda dhaarinta la qabanayo xilli hore.”

Facebook Comments Box

Continue Reading

Wararka

Ra’iisul wasaaraha cusub ee Ingiriiska oo xilka la wareegay

Hogaamiyaha xisbiga shaqaalaha Keir Starmer ayaa si rasmi ah u noqday madaxa dowlada kadib markii uu la kulmay Boqor Charles III

Published

on

Ra'iisul wasaaraha cusub ee Ingiriiska Keir Starmer

Keir Starmer ayaa si rasmi ah u noqday ra’iisul wasaaraha Ingiriiska ka dib markii xisbigiisa uu si weyn ugu guuleystay doorashadii guud ee todobaadkan, isagoo helay ugu yaraan 412 kursi oo ka mid ah 650-ka kursi ee baarlamaanka.

Ka dib codbixintii ka bixida iyo natiijadii habeen hore ee xalay waxay muujisay guul cad oo uu helay xisbiga shaqaalaha, Starmer waxa uu booqday Buckingham Palace Jimcihii kulan rasmi ah oo uu la yeeshay King Charles III, sida caadadu ahayd ka hor inta aanu raysal wasaaraha cusub la wareegin xafiiska. Intii lagu guda jiray kulankiisa, Boqorku wuxuu si rasmi ah ugu casuumay Starmer inuu soo dhiso dowlad cusub.

Ka dib markii uu ka tagay Buckingham Palace, Starmer wuxuu u dhaqaaqay 10 Downing Street, halkaas oo uu kula hadlay qaranka markii ugu horeysay isagoo ah ra’iisul wasaare.

Waxa uu u mahad celiyay hogaamiyihii ka horeeyay ee Rishi Sunak, isaga oo intaa ku daray in guusha uu gaadhay ee uu ku noqday raysal wasaarihii ugu horeeyay ee Ingiriiska iyo Aasiya ay tahay in aan cidna la dhayalsan.

“Hadda waddankeenu wuxuu si adag ugu codeeyey isbeddel iyo ku soo noqoshada siyaasadda adeegga dadweynaha,” ayuu yidhi Starmer, isaga oo intaa ku daray in uu sii kordhay khilaaf u dhexeeya dadka iyo siyaasiyiinta, kaas oo horseeday “daal ku yimaada wadnaha qaranka.”

Sidaa darteed waxaa loo baahan yahay ficil halkii eray, Starmer wuxuu ku daray, isagoo wacad ku maray in dowladiisu ay muujin doonto in “siyaasadu ay noqon karto xoog wanaag” oo ay u adeegaan dhammaan muwaadiniinta Britishka, haddii ay u codeeyeen xisbigiisa iyo haddii kale.

Si kastaba ha ahaatee, wuxuu qirtay, in “isbeddelka waddan aysan la mid ahayn wareejinta beddelka,” wuxuuna soo jeediyay in hagaajinta dhibaatooyinka UK “ay qaadan doonto wakhti,” laakiin wuxuu ballanqaaday in shaqada si dhakhso ah u bilaabi doonto hirgelinta isbeddelada.

Starmer waxa uu hadalkiisa ku soo xidhay u mahadnaqa taageerayaashiisa oo uu sheegay in dawladiisu ay ka go’an tahay geedi socodka “dib u dhis degan oo dulqaad leh”. Waxa uu ku casuumay muwaadiniinta Ingiriiska inay ku soo biiraan “dawlad adeeggiisa” himilada “cusbooneysiinta qaranka.”

Ra’iisel wasaarihii horre, Rishi Sunak

Ra’iisel wasaarihii horre Rishi Sunak ayaa ku dhawaaqay inuu ka tagayo hogaanka xisbiga Konserfatifka ka dib doorashadii musiibada ahayd ee xisbigiisa ee doorashadii guud ee Khamiista.

Sunak wuxuu ku qoray X (oo hore u ahaan jiray Twitter) Jimcihii, isagoo qoraya: “Tani waa maalin adag, laakiin waxaan ka tagay shaqadan anigoo sharaf u ah inaan noqdo ra’iisul wasaaraha dalka ugu fiican adduunka.

Daqiiqado ka dib markii la dhajiyay fariinta, Sunak wuxuu khudbad ka jeediyay banaanka 10 Downing Street, isagoo cadeeyay inuu sii ahaan doono hogaamiyaha Tory ilaa laga dooranayo bedelkiisa.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Wararka

Madaxweynaha Mauritania Maxamed Ould Ghazouani oo mar labaad ku guulaystay xilka

Maxamed Ould Ghazouani ayaa mar kale dib loogu doortay dalka Mauritania, isagoo helay in ka badan 56% codadkii la dhiibtay.

Published

on

Madaxweynaha Mauritania Maxamed Ould Ghazouani oo la hadlay suxufiyiinta ka dib markii uu codkiisa ka dhiibtay goob codbixineed oo ku taal Nouakchott Juun 29, 2024. © Michele Cattani / AFP

Madaxweynaha Mauritania Maxamed Ould Ghazouani ayaa ku guuleystay doorashadii madaxtinimo ee Sabtidii dhacday, guddiga madaxa banaan ee doorashooyinka qaranka ayaa subaxnimadii Isniinta ku dhawaaqay natiijada.

Maxamed Ould Ghazouani ayaa dib loogu doortay in ka badan 56.12% codadkii la dhiibtay, isagoo ka adkaaday lix musharrax oo mucaarad ah, sida lagu sheegay bogga guddiga doorashada.

Biram Dah Abeid oo u ololeeya xuquuqda bini’aadanka ayaa kaalinta labaad ku soo baxay 22.10% codadkii la dhiibtay, halka Hamadi Sidi el-Mokhtar oo ka tirsan xisbiga Islaamiga ah ee Tewassoul uu galay kaalinta saddexaad oo helay 12.76%.

Horaantii Axadii, Abeid wuu diiday natiijada ku meel gaarka ah, isaga oo soo xiganaya eedaymo khaladaad ah oo uu ku tilmaamay “afgambi doorasho.”

“Ma aqbali doono natiijadan ka soo baxa waxa loogu yeero guddiga madaxa banaan ee doorashooyinka. Waxaan u adeegsan doonnaa guddigayada doorashada si aan ugu dhawaaqno natiijada,” ayuu Abeid ku yiri shir jaraa’id.

Ghazouani, oo ahaa taliyihii hore ee ciidamada, ayaa xafiiska la wareegay 2019 ka dib isbadalkii dimuqraadiga ahaa ee ugu horreeyay ee waddan leh taariikh dheer oo afgambi ah iyo maamulo ay taageereen militariga oo soo bilowday 1978-kii.

Kahor doorashadii isbuucii hore, El Mokhtar wuxuu ka digay in xisbigiisa uu diidi doono natiijada haddii wax isdabamarin laga shakiyo. Doorashada 2019-ka, qaar ka mid ah musharixiinta mucaaradka ayaa shaki galiyay in lagu kalsoonaan karo codbixinta, taasoo dhalisay mudaaharaadyo yar yar.

Ghazouani waxa uu ballan qaaday in uu dardargelin doono maalgashiga tamarta iyo macdanta. Waxa kale oo uu qorshaynayaa in la sameeyo hay’ad heer qaran ah oo isku xidha tababarada, shaqo abuurka, waxbarashada iyo maalgelinta ganacsatada yaryar iyo kuwa dhexe si kor loogu qaado shaqo abuurka dhalinyarada. Waxa uu sidoo kale ballan qaaday in uu wax ka qaban doono hanjabaadaha mintidiinta ee ku sii kordhaya qaar ka mid ah dalalka deriska la ah ee Sahel, oo ay ku jirto Mali.

 

Facebook Comments Box

Continue Reading

Wararka

Hindise sharciyeedka maaliyadda oo laga laabanayo kadib rabshado ay dad badan ku dhinteen – Madaxweynaha Kenya

William Ruto ayaa khudbad uu u jeediyay shacabka dalkaasi ka dib rabshado ka dhashay canshuur kordhin la soo jeediyay.

Published

on

Sawirka waa Madaxweynaha Kenya William Ruto oo warbaahinta kula hadlay Aqalka Madaxtooyada ee Nayroobi Juun 26, 2024. © SIMON MAINA AFP

Madaxweynaha dalka Kenya William Ruto ayaa sheegay in uusan saxiixi doonin sharciga maaliyadda oo dhigaya in canshuur kordhin lagu sameeyo, kaasoo sababay rabshado ay dad badan ku dhinteen oo ka dhacay dalkaasi. Isagoo ku dhawaaqayay go’aanka Arbacadii, Ruto wuxuu sheegay in la maqlay codadka dadweynaha.

Dibadbaxayaal ka soo horjeeda canshuuraha ayaa isku dhacay booliska Kenya Talaadadii ka dib markii sharci-dajiyayaashu ay 195-106 u codeeyeen in la meel mariyo sharciga maaliyadda ee dowladda ee 2024-ka. Sharciga waxaa ka mid ahaa canshuur kordhin loogu talagalay in lagu soo saaro dakhli dhan $2.7 bilyan oo waafaqsan shuruudaha Sanduuqa Lacagta Adduunka (IMF).

Dibad-baxayaashu waxay ku andacoonayeen in canshuur kordhinta lagu sameeyay biilka ay sare u qaadi doonto qiimaha nolosha.

“Markaan dib u milicsanay wadahadalka sii socda ee ku saabsan sharciga maaliyadda 2024 oo aan si qoto dheer u dhageysanayno dadka Kenya, kuwaas oo si weyn u sheegay in aysan dooneyn wax shaqo ah oo ku saabsan sharciga maaliyadda 2024… waan aqbalay. Ma saxiixi doono sharciga maaliyadda 2024. Si buuxda ayaa looga noqonayaa,” ayuu yiri Ruto oo shacabka kula hadlayay aqalka madaxtooyada.

Dowladda Kenya ayaa abaabushay dhammaan agabkii ay heli lahayd si looga hortago in rabshaduhu ay soo noqdaan. Dibad-baxayaashu waxay dalbanayeen is-casilaadda Ruto waxayna ku hanjabeen “guud ahaan xiritaanka.”

“Ilaa 214 Kenyan ah ayaa ku lug lahaa xiisado kala duwan, qaar badana waxay aadeen isbitaal,” ayuu yiri madaxweynaha oo ka jawaabayay su’aalaha.

Simon Kigondu, oo ah madaxa ururka dhakhaatiirta Kenya, ayaa sheegay in ugu yaraan 13 qof ay naftooda ku waayeen mudaaharaadyadii Talaadadii. Waxa uu xusay in aanu waligii goob joog u noqon ” heerkan oo kale rabshadaha ka dhanka ah dadka aan hubaysnayn “.

Qoraal ay soo dhigtay X (Twitter hore) ayay Amnesty Kenya ku sheegtay in 31 qof ay ku dhaawacmeen.

Muuqaalo lagu daabacay baraha bulshada iyo kanaalada maxalliga ah ayaa muujinaya xafiiska barasaabka ee Nayroobi oo gubanaya, iyo sidoo kale koox dibadbaxayaal ah oo waxyeello u geysanaya calamada iyo agabka guriga ee gudaha baarlamaanka, iskuna dayaya inay jebiyaan albaabada aqalka Senate-ka.

Warbaahinta Maxaliga ah ayaa sheegtay in Ciidamada Ammaanka ay bilaabeen in ay rasaas furaan, kadib markii sunta dadka ka ilmeysiisa iyo Biyo la’aantu ay ku guul dareysteen in ay kala eryaan dadweynihii isku soo baxay, kuwaasi oo gubay ugu yaraan hal gaari oo ay Boolisku lahaayeen, isla markaana ay gubeen qeyb ka mid ah Xarunta Golaha Shacabka.

Ruto ayaa ku dhaleeceeyay mudaaharaadyada “dhacdo khiyaano qaran ah” wuxuuna wacad ku maray inuu gacan bir ah ku qaban doono “dambiilayaasha la soo abaabulay” ee “afduubtay” mudaaharaadyada “sharciga ah” oo isu rogay “rabshado iyo fowdo”.

Dhanka kale, Baarlamaanka Qaranka Kenya ayaa oggolaaday in la daadgureeyo askar si ay u caawiyaan booliiska iyadoo ay dalka oo dhan ka socdaan mudaaharaadyo looga soo horjeedo kororka canshuuraha ee muranka dhaliyay. Dibad-baxayaashu waxay wacad ku mareen inay sii wadi doonaan mudaaharaadyadooda, iyagoo qorsheynaya inay waddooyinka mar kale ku soo baxaan Khamiista.

Facebook Comments Box

Continue Reading
Advertisement
Siyaasadda Soomaaliweyn9 hours ago

Qarax ka dhacay Muqdisho oo la la xaqiijiyay 5 ruux ayaa ku dhimatay, 20 kalana waa ay ku dhaawacmeen

Wararka9 hours ago

Iskuul ku dumay Nayjeeriya ayaa ku dhintay 22 qof

Dhaqaalaha2 days ago

Ruushka iyo Senegal oo kawada hadlay sidii loo ballaarin lahaa xiriirka tamarta iyo macdanta

Bariga dhexe2 days ago

Dib-u-habaynta hoggaanka: Maxay dunidu ka filan kartaa madaxweynaha cusub ee Iiraan?

Yurub5 days ago

Madaxweynaha Faransiiska Emmanuel Macron ayaa Israa’iil ku eedeeyay faragelinta doorashada dalkiisa- warbaahinta

Sirdoonka & Militariga5 days ago

Mareykanka oo hubka riddada dheer geynaya Jarmalka

Bariga dhexe5 days ago

Xaaska hoggaamiyihii kooxda Daacish Abu Bakar Al-Baghdadi oo dil toogasho lagu xukumay

Geeska Afrika5 days ago

Itoobiya oo noqotay dalkii ugu horreeyay ee ajnabi ah oo booqasho ku taga dalka Suudaan tan iyo markii uu bilowday dagaalka sokeeye

Sirdoonka & Militariga1 week ago

Militariga Mareykanka oo dhameystiraya ka bixitaankiisa Saldhigga Niger

Wararka1 week ago

Pezeshkian ayaa ku guuleystay tartanka madaxtinimada Iiraan

Bariga dhexe1 week ago

Wargeyska The Daily Telegraph ayaa soo saaray warbixin been abuur ah in Xisbullah ay ku kaydiyaan hub casri ah garoonka Beyruut

Wararka1 week ago

Ra’iisul wasaaraha cusub ee Ingiriiska oo xilka la wareegay

Afrika1 week ago

Dowladda Sierra Leone ayaa mamnuucay guurka caruurta ka yar 18 sano

Afrika2 weeks ago

Ruushka iyo Maali oo xoojinaya iskaashiga nukliyeerka

Siyaasadda Soomaaliweyn2 weeks ago

$20 milyan oo laga waayay qasnadda Dowladda Federaalka Soomaaliya – yey ku maqantahay lacagtaas?

Siyaasadda Arrimaha Dibadda2 weeks ago

Maxaa kasoo baxay wadahadalka Ankara ee u dhaxeeya Itoobiya iyo Soomaaliya?

Afrika2 weeks ago

Qaraxyo ismiidaamin ah oo ka dhacay dalka Nayjeeriya ayaa waxaa ku dhintay dad badan

Yurub2 weeks ago

Wasaaradda difaaca ee Ruushka ayaa sheegtay inay soo rideen 36 diyaaradood oo nooca aan duuliyaha lahayn ee Ukrayn

Wararka2 weeks ago

Madaxweynaha Mauritania Maxamed Ould Ghazouani oo mar labaad ku guulaystay xilka

Sirdoonka & Militariga2 weeks ago

Pentagon-ka ayaa beenisay in ay saldhig ka sameysaneyso gobolka koonfurta Afrika

Siyaasadda Soomaaliweyn2 weeks ago

Maxamed Cusmaan Jawaari oo geeriyooday – Waa kumaa Barafisoor Jawaari?

Wararka3 weeks ago

Hindise sharciyeedka maaliyadda oo laga laabanayo kadib rabshado ay dad badan ku dhinteen – Madaxweynaha Kenya

Sirdoonka & Militariga3 weeks ago

Mareykanka oo raadinaya saaxiibo militari oo cusub oo gudaha Afrika ah

Geeska Afrika3 weeks ago

Kenya: Dibad-baxayaal ayaa toogasho lagu dilay – Wararka ayaa sheegaya

Wararka3 weeks ago

Julian Assange ayaa laga sii daayay xabsiga Ingiriiska

Falsafada iyo Siyaasada Arrimaha Bulshada3 weeks ago

Mawduuc Falsafi ah: Dhagar tolmoon mise udub dhexaadka nolosha ah?

Wararka3 weeks ago

Dagaal cusub ayaa soo socda – QM

Bariga dhexe3 weeks ago

“Meel Israa’iil ka mid ah kama badbaadi doonto gantaalladeena” – Xassan Nasrallah

Afrika3 weeks ago

Dalka Zimbabwe oo codsanaayo xubinnimada kooxda BRICS

Geeska Afrika3 weeks ago

Mudaaharaad rabshado wata ayaa ka dhacay dalka Kenya, kaas oo looga soo horjeedo sharciga canshuuraha

Diblomaasiyadda3 weeks ago

Booqashada Putin ee Vietnam: Laga soo bilaabo saaxiibtinimada taariikhiga ah ilaa qorshayaasha mustaqbalka

Wararka4 weeks ago

Tansaania oo furtay xaruntii ugu horeysay ee digniinta degdegga ah ee hawlgalka iyo isgaarsiinta

Sirdoonka & Militariga4 weeks ago

Faransiiska oo dhimaya joogitaanka ciidamadiisa militariga ee Afrika – AFP

Sirdoonka & Militariga4 weeks ago

Suudaan oo dacwo ka ah faragelinta ‘aan joogsiga lahayn’ ee Imaaraadka Carabta

Yurub4 weeks ago

Ra’iisul Wasaaraha Netherlands Mark Rutte, oo noqonaya madaxa NATO

Diblomaasiyadda4 weeks ago

Kuuriyada Waqooyi oo roog cas u fidisay Putin, oo heshiis muhiim u ah la saxiixatay Ruushka

Sirdoonka & Militariga4 weeks ago

Wadamada hubka nukliyeerka ku hubaysan oo kor u qaadaya awooda hubkooda arsenalka – cilmi baaris

Wararka4 weeks ago

Xujeyda Muslimiinta ah ayaa isugu tagay Buurta Carafa si ay u cibaadeystaan ​​maalinta oo dhan

Siyaasadda Soomaaliweyn1 month ago

Xogta saraakiishii lagu dilay deegaanka Awdiinleh iyo degmada Bardaale

Siyaasadda Soomaaliweyn1 month ago

Ciidamada Mareykanka ee AFRICOM ayaa beeniyey eedeynta Al-Shabaab ee dilkii dhaqaatiirta Kuubba

Xul