Connect with us

Diblomaasiyadda

Ma Ahan Soomaaliya In Lagu Tilmaamo Qarankii Guul Dareystay *The failed State*

Published

on


Xalay markii aan seexanaayay waxaan daawaday Video ka hadlaayo in Soomaaliya tahay dalkii guuldareystay, isla xalay waxan go’aan ku gaaray inaan wax ka qoro arimahaas marwalbo I dhibayso inay dhagahayga ku dhacaan waxaana ka diyaariyay qoraalkaan.

Dalka Soomaaliya waxaa lagu tilmaamaa inuu yahay qaran guuldareystay, balse aniga ma aminsani midaas. Waxaa hubaal ah in Soomaaliya bur-bur iyo dhibaatooyin badan oo aanan halkaan lagu soo koobi Karin ay soo martay, waxaana caalamka u arkaa inuu yahay qaran guuldareystay. Markii la tilmaamaayo guuldaro maxaa lagu qiimeeyaa? 

Waa in la fahmaa guusha iyo guuldarada lagu tilmaamaayo Soomaaliya. Haayad dowli walbo oo caalamka ka jiro markii la qiimeynaayo waxaa lagu qiimeeyo 3 arrimood ama qodobo. Waxayna kala yihiin,

  1. In la helo qoomiyad rasmi ah, dalkaas iyo dadkaas u naxo. Dalka Soomaaliya maanta wuxuu u baahanyahay waa qoomiyad rasmi ah oo Soomaali ah kana go’an tahay in dadkaan iyo dalkaan wax ka qabto, kuna jirto muwaadinnimo rasmi ah. Si loo helo muwaadin rasmi ah oo dalkiisa jecel iyo ummadiisa.
  1. In helo xafiis dowladeed (national institution) la ogaado muhiimada ay leedahay sareynta sharciga iyo wada shaqeyn hufan dhammaan dhinacyada laamaha dowladda. Laga soo billaabo xilligii kumeel gaarka illaa iyo hadda oo ay dowlad rasmi ah jirto, Soomaaliya marna kama jirin nidaam garsoor oo tayo leh waxna qaban kara. Dhab ahaantii, nidaam garsoor oo karti leh, wax ku oolna ah waxaa uu muhiim u yahay hirgalinta iyo sii jiritaanka maamul wanaag dowaldnimo.

Inkastoo laanta garsoorka muhiimadda ay leedahay meelo badan oo gudaha iyo dibaddaba ah looga hadlay, illaa iyo hadda ma jiro garsoor la taaban karo oo ka dhaqan galay Soomaaliya. Sidaa darteed, iyadoo Soomaalida ay horay u soo barteen isku dhacyada siyaasadeed ee ka dhacayay Soomaaliya, garsooreyaasha ama cidda go’aamisa xalka isku dhacyada iyo khilaafaadka siyaasadeed ayaa ah beesha caalamka ama wadamada gobolka ee dersika la ah Soomaaliya.

  1. Hogaan daacad ah, in si daacadnimo loo wada hogaamiyo dalka, xaaladda siyaasadeed ee Soomaaliya waxaa lagu qeexi karaa inay ahayd geedi socod ay haraadiyeen turun-turooyin badan oo horseeday in Soomaaliya aysan ka bixin xaalado siyaasadeed oo murugsan halkii la rabay in la raadiyo aragti mideysan oo ku aaddan dib u dhiska dalka iyo ka soo kabashada dagaaladii sokeeye.

Si kastaba ha ahaatee, tani macnaheedu ma ahan in madaxdii awoodda siyaasadeed soo qabatay intii lagu jiray kumeel gaarka iyo in aysan isku dayin jirin in ay dib u soo celiyaan qaab-dhismeedkii dawladnimo, in ay bixiyaan adeegyada guud ee dadweynaha, laakiin arrinka ugu weyn ee la waayay wuxuu ahaa in la helo is waafaqsanaan macna leh oo la isku waafaqo dowladnimada iyadoo talooyinkana laga qaadanayo dadka Soomaaliyeed.

Illaa iyo hadda, cidna ma waydiinin dadka Soomaaliyeed sidda ay rabaan in loo maamulo iyo nuuca nidaam dowladeed ay u baahanyihiin in laga hergeliyo dalkooda. Haddii la rabo in la fahmo sababaha keenaya isku dhacyada siyaasadeed ee Soomaaliya, waxaa aad muhiim u ah in la helo, faham ku saabsan qaab dhismeedka siyaasadeed ee hadda jira.

Waxaan aaminsanahay in ay jiraan waxyaabo lagu bedelan karo waxa maanta taagan si loo soo afjaro is qab-qabsiga siyaasadeed ee aan dhammaadka lahayn haddii la rabo in Soomaaliya ay horay u socoto. Halkii lagu mashquuli lahaa isqab-qabsiga siyaasadeed ee joogtada noqday, waxaa muhiim ah in hoggaanka sare ee dalka in ay ka gudbaan khilaafka dhexdooda ah oo ay diiradda saaraan caqabadaha ammaan iyo bulsho ee ragaadiyay dadka Soomaaliyeed. Waxaa illa wanaagsan in  Xubnaha Baarlamaanka Soomaaliya, Guddiga dib u eegista Dastuurka ee dhawaan la magacaabay iyo Laanta Fulinta ee Dowladda Soomaaliya.  Si dhab ah ugu wada shaqeeyaan dhisidda qaran Soomaaliyeed.

Wacyi gelinta Bulshada Rayidka ah waa muhiim

  • In lagu wacyi geliyo bulshada muhiimada ay leedahay wada shaqeynta dowladda iyo bulshada rayidka ah. In bulshada la tusiyo loona sheego inaysan dowlad shaqeyni Karin haddii shacabka taageero aysan ka haysanin.
  • In awood loo siiyo dadka Soomaaliyeed in ay si wadajir ah u lahaadaaan go’aamada ku aadan xasiloonida dalka, kuna caawiyaan dowlada inay horay u riixaan qaab dhismeedka siyaasadeed oo horseedi kara nabadgelyo iyo xasillooni.
  • In aad dhiiri gelisaan doodaha ku saabsan baahida loo qabo in la helo dib u heshiisiin dhab ah oo dhex marta dadka Soomaaliyeed.

Mudanayaasha Baarlamaanka

  • Mudanayaasha baarlamaanka inay gutaan waajibaadkooda ka saaran xilalka ay dowlada u haayaan kana shaqeeyaan danaha ku aadan dadka iyo dalka Soomaaliyeed adinkoo riixaya shuruuc horseedda in maamul deggan loo helo Soomaaliya. Aadna ka wada shaqeysaan Xakameynta Qalalaasaha Siyaasadeed ee aan Dhammaadka Lahayn.
  • Baarlamaanka dhexdiisa laga fura doodo ku saabsan in qaab dhismeedka siyaasada ee hadda jira uusan ahayn mid ka sii socon kara Soomaaliya.
  • Waa in Baarlamaanka uu ka doodo in nidaamka dowladnimo ee hadda jira lagu bedelo mid ku dhisan qaababka madaxweyne iyo madaxweyne ku xigeen.
  • Baarlamaanku waa in uu horay u riixaa geeddi-socodka dib u dhisidda nidaam garsoor oo karti leh, lala xisaabtami karo kaasoo sidda muuqataa ka maqan qaab dhismeedka siyaasadeed ee hadda ka jira Soomaaliya.
  • Xubnaha Baarlamaanka waa inay ku dhaqmaan anshaxa hoggaaminta marka go’aanada ku aaddan arrimaha isqab-qabsiga siyaasadeed looga doodayo Baarlamaanka.

Guddiga Dib u Eegista Dastuurka 

  • Waxaa illa wanaagsan in sidda ugu dhaqsaha badan guddiga bilawaan mas’uuliyadda shaqo ee la idiin xil saaray, si dhammeystiranna dib ugu noqotaan qodobada dastuurka ku meel gaarka ah iyada oo aysan wax fara-gelin iyo saamaynta idinkaga imaan hogaamiyayaasha hadday noqon lahayd heer qaran ama heer gobol.
  • Inaad raadisaan talooyinka khubarada Soomaaliyeed ee aqoonta u leh amuuraha la xiriira sharciga iyo aqoonyahanada kale ee madaxa banaan marka aad darsaysaan dastuurka kumeelgaarka ah.
  • Inaad la hadashaan oo aadna dhageystaan dadka Soomaaliyeed adinkoo raadinaya fikirkooda inta aad waddaan dib u eegista dastuurka.

Awoodda Fullinta Ee Dowladda

  • Waxaa illa wanaagsan inaad dhinac iska dhigtaan kala duwanaanshaha dhexdiina ah, kana shaqeeysaan howsha la idiin xilsaaray inaad u gudataan dalka muhiimadda saartaan caqabadaha ku aaddan xaaladda ammaan iyo midda bulsho ee uu dalku marayo .
  • Inaad casharro ka qaadataan dib u dhacyadii siyaasadeed ee horay u dhacay si looga gudbo isqab-qabsiga aan dhammaadka laheyn .
  • Habka dhismeedka siyaasadeed ee hadda jira ma keenayo in la helo nidaam dowladeed oo degan kaasoo soo dib u soo celin kara nabaddii iyo qarannimaddii Soomaaliya. Sidaa darteed, dib uga fikira hannaanka dowladeed ee baarlamaaniga ah ee hadda jira, adinkoo soo jeedinaya in la qaato habka dowladnimo ee ku dhisan madaxweyne iyo madaxwayne ku xigeen.  

 

Facebook Comments Box

Waa bare, qoraa, cilmi-baare, iyo hogaamiye fikir iyo aragti xambaarsan oo wax ka dhiga kuliyada dowladnimada iyo difaaca ee Jaamacadda Ramaas 'Ramaas University'. Waa falanqeeye ka tirsan Diblomaasi.com. Qoraaga waa qoraa dhawaanahan qoray buuggaag iyo qoraallo kala duwan oo aan dhanka wax tarka kala dhicin.

Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Diblomaasiyadda

Yukreyn ‘waxay noqon doontaa xubin ka tirsan NATO’ – Xoghayaha Arimaha Dibada ee Mareykanka Antony Blinken

Yukreyn ‘waxay noqon doontaa xubin ka tirsan NATO’ – diblumaasi sare oo Maraykan ah ayaa yirri. Antony Blinken ayaa ku adkeystay in Kiev loo ogolaan doono in ay ku biirto kooxda reer galbeedka.

Published

on


Xoghayaha Arrimaha Dibedda ee Maraykanka Antony Blinken ayaa soo xiray shirka diblomaasiyiinta NATO isagoo laba jibaaray arrin gacan ka geysatay kicinta khilaafka Ruushka iyo Ukrayn: oo u ogolaanaya Yukreyn inay ku biirto xulafada milatariga reer galbeedka ee NATO.

“Yukreyn waxay noqon doontaa xubin ka tirsan NATO,” Xoghayaha Arrimaha Dibedda ee Maraykanka Antony Blinken ayaa u sheegay suxufiyiinta Khamiistii asigoo ku sugan gudaha Brussels. “Ujeedadayada shir madaxeedka waa inaan gacan ka geysanno dhisidda buundada xubinnimadaas iyo inaan abuurno waddo cad oo Ukrayne hore u socota.”

Xoghayaha Arrimaha Dibedda ee Maraykanka Antony Blinken ayaa faallooyinkiisa jeediyay iyadoo wasiirrada arrimaha dibadda ee NATO ay soo gabagabeeyeen shir laba maalmood socday si ay taageero caalami ah oo dheeri ah ugu muujiyaan Kiev. Wuxuu ka hadlay shir jaraa’id oo uu weheliyo wasiirka arrimaha dibadda ee Ukrayn Dmitry Kuleba, kaasoo ku dooday in Ukrayn “ay u qalanto inay xubin ka noqoto NATO.” Diblomaasi reer Yukreeniyaan ah ayaa intaa ku daray, “Tani waa inay dhakhso u dhacdaa halkii ay ka dambayn lahayd.”

Madaxweynaha Ruushka Vladimir Putin ayaa ka digay in ka badan labaatan sano in ballaarinta bariga ee NATO ay wiiqeyso amniga qaranka Ruushka iyo in u raridda ciidamada kooxda ee Ukraine ay ka gudbi doonto “khadka cas”. Xiriirka NATO iyo Ruushka ayaa aad u xumaaday iyada oo ay jirto xiisadda hadda jirta ee Ukraine taas oo isbahaysigu hadda “iska horimaad toos ah” kula jiro Moscow, afhayeenka Kremlin Dmitry Peskov ayaa sheegay Khamiista.

Go’aanka xubnaha NATO ee ah inay taageeraan Ukrayn ayaa weli ah “mid adag,” Blinken ayaa ka sheegay shir-jaraa’id ee Khamiista. “Waxaan sameyn doonaa wax walba oo aan awoodno; xulafada ayaa sameyn doona wax kasta oo ay awoodaan si ay u xaqiijiyaan in Ukrayn ay haysato waxa ay u baahan tahay si ay u sii wado wax ka qabashada gardarrada joogtada ah ee Ruushka. ”

Diblomaasi sare oo Maraykan ah ayaa sidoo kale ku booriyay Congress-ka inay ansixiyaan $60 bilyan oo gargaar dheeri ah oo la siinayo Ukrayn. Soo jeedinta waxaa hakiyay mucaaradad isa soo tareysa oo uga imaaneysay xildhibaanada Jamhuuriga tan iyo deyrtii hore. Maamulka madaxweynaha Mareykanka Joe Biden ayaa horay u gubay illaa $113 bilyan oo doolar oo ah maalgelintii Ukrayn ee horay loo ansixiyay.

Marjorie Taylor Greene oo ah wakiilka Mareykanka ayaa wareysi ay siisay Arbacadii ku sheegtay in sharciga gargaarka ee ugu dambeeyay ay u badan tahay inuu ku socdo meel marinta marka Congress-ka uu dib u furmo kalfadhiga toddobaadka soo socda. Jamhuuriga Georgia ayaa ku dooday in Washington ee sii kordheysa ee “dagaalka wakiilnimada” ee Ukrayn ay ka dhigayso Ameerikaanka mid aan ammaan ahayn oo adduunka ku riixaya inuu u dhawaado Dagaalkii Adduunka III.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Diblomaasiyadda

Ergeyga Mareykanka ee QM ayaa uga digay Iiraan inaysan weerar ku qaadin dadka Mareykanka ah ee weerarka qunsuliyada Suuriya

Danjire Robert Wood ayaa u sheegay golaha ammaanka in Maraykanku aanu ku lug lahayn duqaynta. “Iiraan waxa ay samaysay xakameyn aad u badan, laakiin waxaa jira xaddidyo dulqaadkeena,” ayuu yiri safiirka Iiraan

Published

on


Israa’iil waa in ay si buuxda u qaadaa mas’uuliyadda cawaaqibka ka dhalan kara ee weerarkeeda lagu qaaday qunsuliyadda Iiraan ee Dimishiq, Iiraan-na waxa ay xaq u leedahay in ay bixiso “jawaab adag oo ku aaddan ficilladaas canaanta ah,” ayuu ku xigeenka ergayga joogtada ah ee Tehraan u fadhiya Qaramada Midoobay u sheegay xubnaha Golaha Ammaanka intii lagu guda jiray kulan talaadada.

“Iiraan waxa ay samaysay xakameyn aad u badan, laakiin waxaa jira xaddidyo dulqaadkeeda leh,” ayay tiri Zahra Ershadi.

Isniintii, weerar cirka ah oo ay Israa’iil fulisay ayaa lagu burburiyay qunsuliyadda Iiraan ee caasimadda Suuriya ee Dimishiq, halkaas oo ay ku dhinteen 12 qof oo ay ku jiraan laba Jeneraal oo Iiraaniyiin ah iyo xubin ka tirsan kooxda xagjirka ah ee Lubnaan, Xisbullah. Ugu yaraan lix muwaadin oo Suuriyaan ah ayaa sidoo kale lagu dilay weerarka.

Ershadi waxay ugu baaqday Golaha Ammaanka inay cambaareeyaan weerarka, oo ay tirri “wuxuu ka baxsan yahay dembiilaha oo uu ka dhigan yahay xad-gudub qoto dheer oo lagu sameeyay mabda’a la wadaago ee ku xadgudubka wakiilada iyo xarumaha diblomaasiyadeed iyo qunsuliyada.”

Ergeyga ayaa ku eedeeyay Israa’iil inay sii kordheyso oo ay sii wado iskahorimaadka Qaza iyada oo ka baxsanaysa isla xisaabtanka halka ay “disho dadka rayidka ah oo ay u adeegsato gaajo qaab dagaal.”

Waxay sii wadataa: “Walaaca koowaad ee Israa’iil waa in ay isticmaasho xoog si ay u horumariso siyaasaddeeda midab-takoorka, nadiifinta qowmiyadaha, falalka xasuuqa, iyo ujeedooyinka milatari ee Qaza kharash kasta.

“La xisaabtan la’aanta iyo waxqabad la’aanta Golaha Ammaanku waxay ku dhiirigelisay taliskan inuu sii wado xadgudubyada iyada oo aan la xakameyn.”

Ershadi ayaa sidoo kale ku eedeeyay Mareykanka in uu qaadayo mas’uuliyadda “dhammaan dambiyada uu gaysto maamulka Israa’iil.”

Safiirka Mareykanka Robert Wood ayaa ku celiyay in Washington ay la xiriirtay Iiraan in aysan “wax lug ah ku lahayn” weerarka lagu qaaday qunsuliyadda, sidoo kalena aysan wax aqoon ah u lahayn waqti ka hor.

“Ma xaqiijin karno wax macluumaad ah oo ku saabsan dhacdadan,” ayuu yirri, isagoo raaciyay “sida aan faahfaahinta u ururineyno, hal shay ayaa cad: Iiraan iyo wakiilkeeda iyo kooxaha la shaqeeya waxay u baahan yihiin inay ka fogaadaan xiisadaha sii kordhaya ee gobolka.”

Robert Wood ayaa sheegay in tan iyo weeraradii 7-dii Oktoobar ee Israa’iil, Maraykanku wuxuu si joogta ah uga digay Iiraan inaysan ka faa’iidaysan xaaladda iyada oo kordhinaysa “dagaalka wakiilnimada ee muddada dheer ee ka dhanka ah Israa’iil iyo jilayaasha kale,” laakiin Iiraan ayaa iska dhega tirtay digniintaas.

“Argagixisada iyo kooxaha kale ee hubaysan, oo qaarkood ay taageerayaan nidaamka Suuriya iyo Iiraan, ayaa u adeegsaday dhulka Suuriya inay maleegaan oo ay weerarro ku qaadaan Israa’iil iyo xarumaha iyo shaqaalaha Mareykanka,” ayuu raaciyay.

Waxa uu ka digay in mas’uuliyiinta Mareykanka “aysan ka labalabeyn doonin inay difaacaan shaqaalaheena, oo ay ku celiyaan digniintayadii hore ee Iran iyo wakiiladeeda inaysan ka faa’iidaysan xaaladdan si ay u bilaabaan weerarradooda ka dhanka ah shaqaalaha Mareykanka.”

Robert Wood waxa kale oo uu muujiyay sida uu uga xun yahay iyo walaaca uu ka qabo duqeyntii dhawaan ay Israa’iil ku garaacday kolonyada gargaarka ee Jikada Bartamaha Adduunka.

“Dhacdadan weli waa xasuusin dheeraad ah in Israel ay u baahan tahay inay wax badan ka qabato si ay u ilaaliso shaqaalaha iyo xarumaha bini’aadantinimada ee Qaza,” ayuu yidhi. “Waa wax aan la aqbali karin oo aan la aqbali karin in ku dhawaad lix bilood oo iskahorimaadkan, hababka isku dhacyada milatari ee Israel aysan u shaqeynin si habboon.”

Ergeyga joogtada ah ee Ruushka u jooga Qaramada Midoobay, Vasily Nebenzia, oo ku baaqay shirka degdegga ah ee golaha ammaanka, ayaa sheegay in uu si adag u cambaareynayo weerarka Israa’iil ay ku qaadday qunsuliyadda Iran ee Dimishiq, wuxuuna carrabka ku adkeeyay in ay daba socotay isbeddelka sii kordhaya ee weerarada Israa’iil. dhulka Suuriya iyo dalalka kale ee deriska la ah.

“Waxaan qabnaa in ficillada gardarrada ah ee Israa’iil ay u qorsheeyeen inay sii huriyaan colaadda,” ayuu yidhi. “Gabi ahaanba lama aqbali karo, waana inay joojiyaan.

“Waxaan ku boorineynaa Galbeedka Jerusalem inay ka tanaasulaan dhaqanka ficilada kicinta ah ee dhulka Suuriya iyo dalalka kale ee deriska ah, taas oo ay ka buuxaan khataro aad u khatar ah iyo cawaaqibka gobolka oo dhan, oo ah gobol horeyba u xasiloonaaday sida natiijooyinka lixda. rabshadaha ka socda Qaza oo sii kordhaysa bishii.

Nebenzia ayaa uga digtay xubnaha golaha in haddii ay ku guuldareystaan inay cambaareeyaan weerarrada ka dhaca goobaha dublamaasiyada markaas “waqtiga soo socda, howlgalka diblomaasiyadeed ee dowlad kasta waxaa lagu bartilmaameedsan karaa duullaan cirka ah.”

Wakiilka joogtada ah ee Slovenia ee Qaramada Midoobay ayaa dhalleeceeyay “weerarada lagu qaaday goobaha dibloomaasiyadeed, kuwaas oo aan la aqbali karin oo aan qiil loo heli karin.”

Samuel Zbogar wuxuu muujiyay walaaca qoto dheer ee dalkiisa ee ku saabsan saamaynta qulqulka ee dagaalka Gaza ee gobolka oo dhan, kaas oo horey u “saameyn xooggan ku yeeshay xaaladda khadka buluuga ah iyo badda cas,” wuxuuna ugu baaqay dhammaan dhinacyada inay muujiyaan. xakamayn.

“Waa inaysan cidna dani ugu jirin inay sii korodho khatarta ah ee Bariga Dhexe,” ayuu raaciyay. ” Mid kasta oo ka mid ah juqraafi ahaan kala go’ay laakiin ugu dambeyntii qalalaasaha isku xiran waxay qaadan karaan nolol iyaga u gaar ah.

“Dadka gobolka waxaa soo gaaray dhibaato ku filan waxaana ka mid ah dadka ku nool Falastiin, Israa’iil, Yemen, Suuriya, Lubnaan, Iiraan iyo meelo kale. Dhammaanteen waa inaynu danahooda ka horraysiinaa, waana sababta ay muhiim u tahay in golahani u diro baaq cad oo xakamayn ah, laga bilaabo u hoggaansanaanta Qaraarka 2728, oo dalbanaya xabbad-joojin.

Ku-xigeenka safiirka Shiinaha, Geng Shuang, ayaa si adag u cambaareeyay weerarka “dabeecad aad u xun” ee lagu qaaday qunsuliyadda Iran, wuxuuna dib u xaqiijiyay lama taabtaanka hay’adaha diblomaasiyadeed.

Tan iyo markii iskahorimaadka Qaza uu billowday bishii Oktoobar, ayuu yiri Geng, waxaa jiray weerarro lagu qaaday guryaha, iskuullada, isbitaallada, xarumaha bani’aadamnimada, hay’adaha Qaramada Midoobay, “iyo maanta weerarro lagu qaaday goobo diblomaasiyadeed. Khadka cas ee qaanuunka caalamiga ah iyo xeerarka aasaasiga ah ee xidhiidhka caalamiga ah ayaa la jebiyay marba marka ka dambaysa, waxaana marba marka ka danbaysa lagu tuntay gunta hoose ee damiirka aadanaha. Xaaladdan oo kale, masiibada noocan oo kale ah waa in si degdeg ah loo joojiyo.”

Facebook Comments Box

Continue Reading

Diblomaasiyadda

Afrika waxay u baahan tahay kursi joogto ah oo ay ku yeelato Golaha Ammaanka ee QM – Madaxa Qaramada Midoobay ayaa yiri

Madaxa Qaramada Midoobay Antonio Guterres waxa uu ku tilmaamay matalaad la’aanta qaaradda Afrika inay tahay “cadaalad darro muuqata”

Published

on


Xaqiiqda ah in Afrika ay ka maqan tahay kursi joogto ah Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay (UNSC) waa cadaalad darro, Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay Antonio Guterres ayaa sheegay Axaddii.

Madaxa Qaramada Midoobay ayaa ku adkaystay in qaab-dhismeedka hadda jira ee UNSC uu curyaamiyay qaybsanaan siyaasadeed oo aan ka tarjumayn xaqiiqada maanta jirta. Golaha Ammaanka ayaa ka kooban 15 xubnood, shan ka mid ah waa joogto – Ruushka, Shiinaha, Mareykanka, UK, iyo Faransiiska – waxayna xaq u leeyihiin inay diidaan qaraar kasta.

Guterres ayaa hadalkan ka sheegay mar uu la hadlayay saxafiyiinta ka dib markii uu khudbad ka jeediyay shir madaxeedka seddexaad ee koonfurta ee koox ka mid ah wadamada soo koraya ee loo yaqaan G77 iyo Shiinaha oo ka dhacay caasimadda Uganda ee Kampala.

Waxa uu sheegay in inkastoo dalalka Afrika intooda badan aysan madax banaaneyn markii la aasaasay hay’adaha Qaramada Midoobay, in qaaraddu aysan hal xubin oo joogto ah ku lahayn Golaha Ammaanka ay ka dhigan tahay “caddaalad-darro muuqata.”

Sida laga soo xigtay Guterres, dhammaan shanta xubnood ee joogtada ah ee golaha ayaa “ku habboon” baahida Afrika si ay u hesho matalaad habboon ee joogta ah.

“Marka ugu horraysa, waxaan ku rajo weynahay in ugu yaraan dib-u-habayn qayb ah lagu sameeyo Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ay suurtogal noqon karto in arrintan la saxo ee caddaalad-darradan cad ah, iyo in Afrika ay ugu yaraan hal xubin oo joogto ah ku yeelato Golaha Ammaanka. ” ayuu yiri.

“Lama dammaanad qaadayo… waxay si gaar ah ugu xiran tahay dowladaha xubnaha ka ah, Golaha loo dhan yahay, laakiin markii ugu horeysay waxaan u maleynayaa inay jiraan sababo rajo lagu qabo.”

55-ka waddan ee Midowga Afrika (MA) ayaa muddo dheer raadinayey matalaad joogto ah oo ay ku yeeshaan UNSC. Sannadkii 2005tii, kooxdu waxay aasaastay kooxda C-10, kuwaas oo waajibaadkooda ugu horreeya ay tahay inay soo bandhigaan, u doodaan, oo ay taageero u fidiyaan mowqifka guud ee Afrikaanka ee ku saabsan dib-u-habaynta Golaha Ammaanka. Waxay raadineysaa laba kursi oo joogto ah oo golaha laakiin hadda waxaa matalaya Algeria, Mozambique, iyo Sierra Leone oo ah xubno aan joogto ahayn.

Sannadkii hore, madaxweynaha Ruushka Vladimir Putin ayaa ku dhawaaqay inuu taageersan yahay baaqyada ku aaddan in Midowga Afrika uu kursi ku yeesho UNSC iyo G20, isagoo sheegay inay taasi ka tarjumayso rabitaanka dalalka Afrika ee ah in si xooggan loo maqlo codkooda.

Bishii SebteEmbar, Midowga Afrika ayaa si rasmi ah loogu oggolaaday inay ka mid noqdaan kooxda G20 ee dhaqaalaha ugu horreeya shir madaxeedka ururka ee New Delhi, India. Koonfur Afrika waxay ahayd dalka kaliya ee Afrikaan ah ee xubin ka ah G20.

Maxay Afrika kursi joogto ah ugu yeelan la’dahay Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay?

Warbaahinta Afrika ayaa inta badan u aqoonsan Nigeria, Koonfur Afrika, iyo Masar inay yihiin musharrixiinta ugu horreeya ee u tartamaya kursi joogto ah. Af-hayeennada Nigeria waxay tixraacaan dadka waddanka ku nool – ilaa 165 milyan – iyo taariikhdeeda dheer ee hoggaanka hawlaha Qaramada Midoobay, gaar ahaan UN-ta nabadaynta iyo hawlgallada nabad ilaalinta oo dib ugu laabanaya Congo 1960-yadii.

Dadka reer Koonfur Afrika waxay sheegaan xajmiga iyo casriyeynta dhaqaalaheeda – kan ugu weyn Afrika – iyo u gudubka guusha ee waddanku u qaaday dimuqraadiyadda “aan isir ahayn”.

Masar waxay leedahay dad aad u badan, dhaqaale badan, iyo taariikh dhaqdhaqaaq diblomaasiyadeed. Si kastaba ha ahaatee, qaar badan oo ka hooseeya Saxaraha ayaa u arki doona dalka mid aan u qalmin kursi “African” sababtoo ah waa qayb ka mid ah Bariga dhow. (Wasaaradda Arrimaha Dibedda ee Maraykanka waxay Masar u xilsaartaa Xafiiska Arrimaha Bariga u dhow, ee ma aha Xafiiska Arrimaha Afrika.) In kasta oo labada dawladoodba ay hoos u dhigeen, haddana waxa jira loolan u dhexeeya Nigeria iyo Koonfur Afrika oo ah hoggaanka Afrikada Saxaraha ka hooseeya.

Waxyaabihii ugu dambeeyay ee ay soo bandhigtay waxay ahayd loolanka loogu jiro jagada Guddoomiyaha Komishanka Midowga Afrika. Ismari waa dheer ka dib, waxaa ku guuleysatay Nkosazana Dlamini-Zuma, oo ah wasiirkii hore ee caafimaadka iyo arrimaha dibadda Koonfur Afrika. Qaar badan oo ka mid ah wadamada yar yar ee ku hadla afka Faraniiska ayaa ka soo horjeestay musharaxnimada Koonfur Afrika, Nigerianka waxay ahayd mid aan ku faraxsanayn.

Qaar ka mid ah dadka Afrikaanka ah ayaa aaminsan in loolanka u dhexeeya Nigeria iyo Koonfur Afrika lagu xallin karo in la abuuro laba kursi oo Afrikaanku leeyahay oo joogto ah. Taasi waxay u muuqataa mid aad u yar. Runtii, waxa ay u muuqataa dhaqdhaqaaq yar oo ku saabsan arrimaha ballaadhan ee dib-u-habaynta Golaha Ammaanka. Laakiin, madaxda Afrikaanka ah, arrintu kama bixi doonto, waxayna keeni kartaa in ay ka xanaajiso xiriirka ay la leeyihiin xubnaha joogtada ah ee golaha ammaanka, kuwaas oo ay u arkaan in ay ka soo horjeedaan ama aysan dan ka lahayn dib u habeynta.

Indheer-garadka Afrikaanku waxay inta badan u eegi jireen wax ka beddelka golaha ammaanka, laakiin ilaa hadda ma aysan helin. Xamaasadda Koonfur Afrika ee xubinnimadeeda BRICS waxay leedahay wax ka badan niyad jabkan.

Dib-u-habaynta Golaha Ammaanka ayaa inta badan loo arkaa inay ku xidhan tahay dib-u-habayn ballaadhan oo lagu sameeyo dhammaan nidaamka Qaramada Midoobay- oo ay ku jiraan arrimaha adag sida maalgelinta ama shaqaalaha. Dawladaha Afrikaanku waxay samayn karaan kiis wanaagsan oo ku saabsan kursi joogto ah haddii ay si firfircoon uga shaqeeyaan ajandaha dib-u-habaynta ballaaran. Inta badan, si kastaba ha ahaatee, ma haystaan.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Diblomaasiyadda

Ruushka ayaa dib u furay safaaradii uu ku lahaa Burkina Faso

Hawlgalka diblomaasiyadeed ee Ruushka iyo Burkina Faso ayaa xirnaa tan iyo 1992-kii.

Published

on


Safaaradda Ruushka ee Burkina Faso ayaa si rasmi ah dib ugu bilowday howlaheeda ka dib markii ay xirneyd muddo soddon sano ah. Talaabadan ayaa ku soo beegantay shan bilood uun ka dib markii madaxweyne Vladimir Putin iyo hogaamiyaha ku meel gaadhka ah ee dalka ku yaala galbeedka Afrika, Ibrahim Traore, ay bishii luulyo ka wada hadleen xoojinta xidhiidhka diblomaasiyadeed.

Dib u furista howlgalka ayaa muujineysa in iskaashiga Ruushka iyo Burkinabe uu ku socdo “wadadii saxda ahayd,” ayuu yiri wasiirka arrimaha dibadda ee Ouagadougou, Jean Marie Traore Karamoko, intii lagu guda jiray kulan uu la qaatay Alexey Saltykov, safiirka Moscow ee Cote d’Ivoire (Ivory Coast), maalin ka hor.

“Waxay u oggolaan doontaa danjiraha Ruushka ee loo aqoonsan yahay Burkina Faso inuu xoojiyo guulihii ay horay u gaareen labada waddan iyo sidoo kale in la furo aragtiyo kale oo ku aaddan xoojinta iskaashiga ka dhexeeya Burkina Faso iyo Federaalka Ruushka,” Karamoko ayaa raaciyay, sida laga soo xigtay warbaahinta maxalliga ah Burkina24 .

Ruushka ayaa xidhay xafiiskiisii diblomaasiyadeed ee Burkina Faso sanadkii 1992-kii, waxaana la sheegay in dhaqaale xumo soo food saartay awgeed loo xiray. Si kastaba ha ahaatee, 2013, Ouagadougou waxay dib u furtay safaaradeeda Ruushka. Safaaradda Ruushka ee Ivory Coast ayaa tan iyo xilligaas mas’uul ka ahayd xiriirka Burkina Faso.

Ra’iisul wasaaraha Ruushka Mikhail Mishustin ayaa bishii Agoosto soo saaray awaamiir ku aaddan in dib loo furo safaaradaha Moscow ee dalalka Equatorial Guinea iyo Burkina Faso, ka dib markii madaxweyne Putin uu ku dhawaaqay inuu qorsheynayo inuu sidaas sameeyo shirkii ugu dambeeyay ee Ruushka iyo Afrika ee St. Petersburg. Waxa uu sheegay in tani ay si weyn kor ugu qaadi doonto iskaashiga Ruushka uu la leeyahay dalalka Afrika ee dhinacyada kala duwan, sida siyaasadda, dhaqaalaha, bani’aadanimada, dhaqanka, iyo dalxiiska.

Halka Faransiisku uu Ruushka ku eedeeyay in uu war-xumo ka faafinayo Afrika, gaar ahaan Burkina Faso iyo Maali, halkaas oo Paris ay la kulantay dib u dhacyo militeri, Ouagadougou waxa uu Moscow ku ammaanay xulafo istaraatiiji ah. Bishii Maajo, Ibrahim Traore, oo soo xukumayay qaranka Saaxilka ah tan iyo bishii Sebteembar ee sannadkii hore ka dib markii uu afgambi ku riday dowladdii hore ee militariga, ka dibna uu ka ceyriyay ciidamada Faransiiska, wuxuu sheegay inuu “ku qanacsan yahay” xiriirka “caddaan” ee Ruushka.

Saltykov, oo sii wadi doona hogaaminta howlgalka Burkina Faso ilaa iyo inta laga magacaabayo safiir cusub, ayaa horey u diiday sheegashada Faransiiska ee ah in Moscow ay wado “mashruuc ugaadhsi ah” oo ku yaala qaaradda iyada oo ka tarjumaysa habka necolonial ee wadamada reer galbeedka ee iskaashiga dawladaha Afrika. .

Dhanka kale, Raashin Gargaar ah oo Ruushku leeyahay ayaa la filayaa in uu gaaro Ouagadougou maalmaha soo socda, sida uu ku dhawaaqay ergaygu intii uu socday kulanka uu la yeeshay mas’uuliyiinta Burkinabe Arbacadii.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Cilmiga Diblomaasiyadda

Waa maxay Diblomaasiyadda iyo astaamaha loogu baahan yahay qofka diblomaasiga ah?

Fanka diblomaasiyadda waxa ay soo bilaabatay wakhtiyo hore oo aad fog. Sida taariikhda sheegayso, heshiisyadii u dhexeeyay magaalooyinka kala duwan ee Mesobotamiya, oo hadda loo yaqaan Ciraaq, waxay taariikhdu ahayd 2850 BC.

Published

on


Diblomaasiyadu waa fanka illaalinta xirriirka nabada ee u dhexeeya dalalka, kooxaha, ama shakhsiyaadka. Inta badan, diblomaasiyadu waxa ay tixraacdaa wakiillada kooxaha kala duwan ee kawada hadlo arrimaha sida colaadda, dhaqaalaha iyo ganacsiga, deegaanka, tignoolajiyada, ama ilaalinta amniga.

Diblomaasiyadu waa dhaqanka lagu sameeyo go’aannada iyo hab-dhaqanka lagula dhaqmo dawladaha shisheeye iyo dadyowga kale ee caalamka iyada oo loo marayo wadahadal, gorgortan, iyo tallaabooyin kale oo loogu hortaggi karro dagaallada ama rabshadaha.

Diblomaasiyadda waa aaladda ugu weyn ee siyaasadda arrimaha dibadda, taas oo u taagan hadafyada iyo xeeladaha haga wadashaqeynta dawladeed ee adduunka inteeda kale.

Diblomaasiyadu waxay ku lug leedahay xariirka wakiilada rasmiga ah ee dawladaha, sida hoggaamiyeyaasha iyo diblomaasiyiinta, iyo sidoo kale jilayaasha aan rasmiga ahayn, sida kooxaha bulshada rayidka ah, ururada aan dawliga ahayn, ama shakhsiyaadka. Diblomaasiyadu waxay yeelan kartaa qaabab badan, sida laba geesood, dhinacyo badan, mid guud, mid dhaqan, mid dhaqaale ama mid deegaan. Diblomaasiyadu waxay leedahay taariikh dheer, oo soo taxnayd taariikhyo hore oo aad u fog, nidaamka dowladaha casriga iyo teknoolajiyada ayaa wax badan ka beddelay diblomaasiyadda maanta ee dunida.

Diblomaasiyadu waa aaladda ugu muhiimsan ee siyaasadda arrimaha dibadda taas oo ka dhigan ujeedooyinka iyo istaraatiijiyadaha ballaaran ee haga wada-shaqeynta dowladeed ee adduunka intiisa kale. Heshiisyada caalamiga ah, isbahaysiga, iyo muujinta kale ee xiriirka caalamiga ahi waxay inta badan ka dhashaan wada xaajoodyo iyo habraac diblomaasiyadeed. Diblomaasiyiintu waxa kale oo laga yaabaa inay gacan ka geystaan qaabaynta siyaasadda juqraafiyeed ee dalalka.

Taariikhda Diblomaasiyadda

Fanka diblomaasiyadda waxa ay soo bilaabatay wakhtiyo hore oo aad fog. Heshiisyadii u dhexeeyay magaalooyinka kala duwan ee Mesobotamiya, oo hadda loo yaqaan Ciraaq, waxay taariikhdu ahayd 2850 BC. Sidoo kale, hogaamiyaasha Masar iyo Kancaan (waddan qadiimi ah oo ku yaallo bariga dhexe oo ay kamid yihiin Lubnaan, Suuriya, Urdun, iyo Falastiin) waxay isweydaarsadeen waraaqo diblomaasiyadeed qarnigii 14aad ee BC (Waa sida ay daabacday National Geographic).

Qoraal lagu qoray gidaarada dhismayaal qadiimi ah oo Mayan ah oo ku yaala dalka hadda loo yaqaan Mexico ayaa tilmaamaya in magaalooyinka Mayan ay isku dhaafsadeen diblomaasiyiin. Safaaradaha waxaa markii ugu horreysay laga aasaasay waqooyiga Talyaaniga qarnigii 14aad.

Inta badan taariikhda, diblomaasiyadu waxa ay khusaysay xidhiidhka laba geesoodka ah, ama wada xaajoodka laba dal. Waddan ama gobol ayaa inta badan lahaa tobannaan heshiisyo ganacsi ama xuduud ah, mid walbana wuxuu ku koobnaa hal waddan ama gobol kale. Xidhiidhka laba geesoodka ah ayaa weli ah qaab diblomaasiyadeed oo caan ah oo illaa iyo hadda la adeegsado.

Qarnigii 20-aad, diblomaasiyadu way balaaratay. Maanta, Qaramada Midoobay (QM) oo ah hay’ad caalami ah oo ka shaqeysa horumarinta iskaashiga iyo xallinta khilaafaadka u dhexeeya quruumaha, ayaa kaalin weyn ku leh diblomaasiyadda. Golaha loo dhan yahay oo ah hay’adda ugu weyn ee Qaramada Midoobay, ayaa ka kooban 195 xubnood.

Diblomaasiyadda ayaa sidoo kale sii baalaratay sida shir-madaxeedyada. Shir-madaxeedka ayaa ah shirar ay yeelanayaan madaxda ugu sarreysa dowladdaha. Shir-madaxeedyadu waxay noqon karaan kuwo u dhexeeya madaxda qaranka, sida madaxweynayaasha ama ra’iisul wasaaraha. Shirarka dhaqaalaha waxaa inta badan ku lug leh hoggaamiyeyaasha ganacsiga, iyo sidoo kale xoghayayaasha maaliyadda ama wasiirrada ganacsiga.

Camp David, oo ku yaalla gobolka Maryland ee dalka Mareykanka, ayaa ah goobta ay ka dhacaan shirar badan oo u dhaxeeya madaxweynayaasha Mareykanka iyo hoggaamiyeyaasha caalamka. Sannadkii 1978-kii, Madaxweyne Jimmy Carter waxa uu shir-madaxeed muhiim ah la yeeshay Madaxweynihii Masar Anwar al-Sadat iyo Ra’iisal-wasaarihii Israa’iil Menachem Begin. Masar iyo Israa’iil waxay colaadi ka dhexaysay in ka badan 30 sano. Inta badan, sidii xilligii Dagaalkii Lixda Maalmood ee 1967, iskahorimaadku wuxuu ahaa mid gacan ka hadal ah.

Shirkii u dhexeeyay madaxweyne Carter, Madaxweynihii Masar Anwar al-Sadat iyo Ra’iisal-wasaarihii Israa’iil Menachem Begin waxa ka dhashay waxa loogu yeero “Heshiiska Camp David.” Tani waxay saldhig u ahayd heshiiskii nabadda ee Israa’iil iyo Masar. Menachem Begin iyo Anwar al-Sadat waxay wadaagaan abaalmarinta nabadda ee Nobel 1979-kii, axdiguna ilaa maanta waa la dhaqangelinayaa. Heshiisyada Camp David waxaa loo arkaa guul diblomaasiyadeed.

Diblomaasiyadu waxay kaloo ku lug leedahay shirar caalami ah oo waaweyn. Sida shirmadaxeedyada, shirarka caalamiga ah waxaa inta badan ka soo qayb gala madax qaran. Shirarku inta badan baaxad ahaan aad bay u weyn yihiin— daraasiin hoggaamiyeyaal ah ayaa kulmi kara si ay uga wada hadlaan socdaalka ama arrimaha xuduudaha, ganacsiga, ama deegaanka.

Shirka Qaramada Midoobay ee Horumarinta Deegaanka, tusaale ahaan, waxa lagu qabtay Rio de Janeiro, Barasiil, 1992. In ka badan boqol madax dawladeed ayaa ka soo qayb galay shirka, marka lagu daro kumanaan diblomaasiyiin xirfadlayaal ah iyo wakiillo ka socda ururada aan dawliga ahayn. (NGO-yo). Shirkii diblomaasiyiinta Rio waxa loogu yeeraa “Shirka Dhulka” waxay gaareen heshiis lagu xaddidayo qiiqa kaarboonka.

Diblomaasiyadda Casriga ah

Hababka diblomaasiyadeed ee casriga ah waxaa kamid ah dhaqamada, iyo mabaadiida waxayna asal ahaan ka soo jeedaan caadadii reer Yurub ee qarnigii 17aad. Bilowgii horraantii qarnigii 20aad, diblomaasiyadu waxay noqotay mid xirfadaysan; Axdiga Vienna ee Xidhiidhka Diblomaasiyadeed ee 1961, oo ay ansixiyeen inta badan dawladaha madax-bannaanida ee adduunku, waxa lagu xusay qaab-dhismeedka habraacyada, hababka iyo hab-dhaqanka diblomaasiyadeed.

Diblomaasiyadda inteeda badan waxaa qabta mas’uuliyiin loo wakiishay, sida ergo iyo safiirro, iyadoo loo sii marinayo xafiiska u gaar ah ee wasaaradda arrimaha dibadda. Diblomaasiyiintu waxay ka hawlgalaan xafiisyo diblomaasiyadeed, inta badan qunsuliyadaha iyo safaaradaha, waxayna ku tiirsan yihiin dhaqaalaha dalalkii ay ka yimaadeen. Dadka loo magacaabo diblomaasiyadda waxa lagu magacaabaa diblomaasiyiin. Diblomaasiyiintu waxay isku dayaan inay caawiyaan dalkooda, dhiirigeliyaan iskaashiga ka dhexeeya ummadaha kale ee caalamka, iyo ilaalinta nabadda.

Hawlaha diblomaasiyiinta waxaa loo yaqanaa hawl-gal diblomaasiyeed. Hawlgalka diblomaasiyadeed ee joogtada ah waxaa loo yaqaannaa safaarad. Safiirka waa diblomaasiga hormuudka ka ah safaaradda. Meelaha kale ee ay joogaan wakiillada diblomaasiyaddeed waxaa lagu magacaabaa qunsuliyadaha.

Tusaalle ahaan, safaaradda Soomaaliya waxay ku taallaa caasimadda Maraykanka ee Washington, D.C. Soomaaliya waxay sidoo kale qunsuliyado ku leedahay magaalooyinka Maraykanka. Safiirka Soomaaliya iyo inta kale ee ergada diblomaasiyaddeed ee Soomaaliya ayaa mas’uul ka ah inay siyaasadda Soomaaliya u metelaan dawladda Maraykanka, iyo sidoo kale caawinta dadka Soomaaliyeed ee jooga Maraykanka, tani waxay inta badan ku lug leedahay in laga caawiyo arrimaha sharciga, sida fiisaha ama ogolaanshaha shaqada.

Diblomaasiyiinta Soomaaliyeed waxay u shaqeeyaan laan ka tirsan Wasaaradda Arrimaha Dibadda Soomaaliya. Wasaarada Arimaha Dibada Soomaaliya waa wasaarad ka tirsan Dawlada Soomaaliya taasi oo maamusha arimaha xiriirka dibada ee Soomaaliya. Wasaaradani waxay hoostegtaa Wasiirka Arimaha Dibeda Soomaaliya. Sida caadiga ah, Wasaarada Arimaha Dibedu waxay u qaabilsan tahay xiriirka arrimaha dibeda, siyaasada dibeda, go’aanada dowladaha kale iyo metelida Dowlada Federaalka Soomaaliya. Sidoo kale, wasaaradani waxay uga qeybgashaa dowlada dhamaan shirarka Qaramada Midoobay, Ururada Siyaasaddeed, iyo dhamaan xiriirka caalami.​

Qaabka muuqaalka guud ee caalamiga ah maanta waxaa lagu xardhay wadahadal diblomaasiyadeed, maadaama diblomaasiyadda ay tahay waxa abuura nidaamka dunida. Waa madasha kulmisa hoggaamiyeyaasha adduunka oo isku dayaya inay ku heshiiyaan danaha labada dhinac, ama xalliyaan dhibaatada caalamiga ah. Waa luuqadda guud ee ay wadaagaan Xubnaha Qaramada Midoobay. Waa waxa sameeya ama jabiya isbahaysiga dawladaha. Diblomaasiyadda waa sida adduunka loo maamulo, iyo sida waddamadu u wada xiriiraan. Heshiis kasta oo caalami ah, gole kasta oo Amni ama Gole Guud, qaraar kasta oo caalami ah, sharci kasta, iyo Axdiga Qaramada Midoobay laftiisa, dhammaantood waxay leeyihiin aragti diblomaasiyadeed oo lagu wada xirayo ee ka wada siman dhowrista iyo daba-galka diblomaasiyadda.

Waa kuwaan astaamaha loogu baahan yahay qofka diblomaasiga ah haddii uu rabo inuu ku guulaysto heshiisyada diblomaasiyadeed:

  1. Dhammaystir Cilmi-baaristaada

Kahor intaadan guda gelin shirka, hubi inaad hayso fikrad guud oo ku saabsan mowqifyada wufuudda kale ee la xiriira ujeedka kulanka, marka lagu daro mawqifka gaarka ah ee ummadaada. Maxay yihiin danaha qarankaaga, maxayse yihiin dantoodu? Maxaad isaga mid tihiin, iyo kuwa kale? Tani waxay kaa caawin doontaa inaad fiiriso sawirka guud, oo aad udhaqmayso ama inaad si habboon ugu hadashid munaasabadaha kala duwan ee shirka.

  1. Fahan oo qiimeey fikradaha guud ee wafuuda kale

Dariiqa kaliya ee lagu gaari karo wadahadal diblomaasiyadeed oo guuleysta waa iyadoo si dhab ah loo fahmo danaha iyo tabashooyinka dhinaca kaa soo horjeeda. Mar alla markii aad fahanto dooda kaa soo horjeedda, isku day inaad raadsato xalal lagu wada qanco oo aad guddiga ka eegto meel dhexdhexaad ah. Muxuu noqon lahaa xalka qanciya dhammaan? Isku day inaad ku wareejiso dhammaan dhinacyada suurtogalka ah ee u rogi kara danaha weftigaaga.

  1. Aqoonso muhiimada ay leedahay nidaamka wadahadalka

Diblomaasiga dhammeystiran wuxuu yaqanaa qalabka uu ku shaqo tagi lahaa. Marka aad wadahadal kuwada jirto waxaa loogu baahan tahay qofka diblomaasiga ah inuu iska illaaliyo muran inuu meesha ka furo. Xoogga saar wufuuda kale rabitaankooda iyo rabitaanka ummada aad matalayso.

  1. Hubso qaaciddada khudbadaha

Hubso inaad si ixtiraam leh ula hadasho guddiga. Ergooyinka qaar waxay doortaan inay si rasmi ah ugu mahadceliyaan una jiheeyaan kursiga iyagoo leh hadalo ay ka mid yihiin “Kursiga sharaf leh, ergada sharaf leh, Hordhacaani dabcan waa ikhtiyaari, hase-yeeshe waa inaad ilaalisaa qurxinta hadalkaaga inta aad khudbadaha jeedinayso. Qaado fursad kasta oo aad kudhaqmi karto si rasmi ah inta lagu jiro waqtiga wahadalka; dhaqdhaqaaqyadaas yar ayaa wax weyn ka beddeli kara saameyntaada diblomaasiyadeed.

  1. Noqo qof codkar ah oo hadalka meesha uu dhigaayo yaqaano mawduuca shirkana haka bixin h

Qaabka aad u jeedinayso khudbadaada iyo sida aad u muujinayso wefdigaaga iyo nuxurka khudbadahaadu waxay labaduba muujinayaan saamayntaada, iyo waliba waxqabadkaaga guud. Xaqiiqada jirta u adeegso khudbadaada, si joogta ah u sheeg wufuudda kale, ku celceli qaar ka mid ah khudbadahaaga gacanta ka hor, isticmaal indhaha, xiriir kalsooni leh oo ilaali luqadda jirka ee ku habboon.

  1. Ixtiraam, qadarin, xushmad

Tani waa midda qeexaysa diblomaasiyadda; ixtiraamka dhinacyada waa ixtiraamka naftaada. Hadday mid ka mid ah khudbadahaagu si aan habboonayn ugu wajahan yihiin wefdi ama shaqsiyaad, haddii aad isku daydo inaad mowqifkaaga ku sii kordhiso jees jees ama ixtiraam la’aan, waxaad sumaynaysaa booskaaga wakiilnimo. Ogoow markasta oo aad ixtiraamto wufuudda kale ee kasoo horjeeda, inbadan ayaad guuleysaneysaa.

  1. Samee xulafo

Haa, khudbadaha waa muhiim, laakiin sidoo kale waa inaad diirada saartaa heshiisyada wadajirka ah iyo isbahaysiga guddiga. Raadi xulafo fursad kasta oo aad hesho. Ku heshiiya waxyaabaha caadiga ah, u fidiya kaalmadaada, saaxiib fiicanna la noqo dadka kale, waxaadna yeelan doontaa ujeeddada wadahadalka diblomaasiyadeed.

  1. Dhageyso, dhageyso, dhageyso

Inta badan ee aad fahanto wufuudda kale, in badan ayaad guuleysaneysaa, iyo diblomaasiga guuleysata ayaad noqoneysaa. Ha ku luminin waqtiga khudbadaha ergooyinka kale adigoo wax kale qabanaya. Dhegeyso eray walba oo qor dood kasta, aqoontani waa waxa aad isticmaali doontid markaad isku daydo inaad hesho heshiis ay wadaagaan wufuudda kale.

  1. Xusuusnow bartilmaameedkaaga

Danadaha qarankaaga ayaa ah danaha ugu muhiimsan ee mudan in la qabto. Diblomaasiyadda waa aalad aad u fiican oo loo adeegsan karo in lagu gaaro himilooyinkaaga shaqo. Sidoo kale ixtiraam danaha wufuudda kale adigoo ku guuleysanayo faa’iidooyinka ugu badan ee suurtogalka ah.

  1. Go’aammadu waa yoolka ugu dambeeya

Natiijada shirku waa xalka. Ku xeji, u isticmaal oo samee wax kasta oo suurtagal ah si aad ugu guulaysato ujeeddada siyaasadda arrimaha dibadda ee dalkaaga. Laakiin, waligaa si aan habooneyn ha ugu dagaallamin  danaha qarankaaga. Xusuusnow, diblomaasiyadda waxay ku saabsan tahay ixtiraam dhab ah, iyo fahamka dhinacyada kale, iyo in si dhab ah la isugu dayo in la helo xalal lagu wada qanco ama waxqabad leh.

Xasuusnoow, Diblomaasiyadda waa aaladda ugu weyn ee siyaasadda arrimaha dibadda, taas oo u taagan hadafyada iyo xeeladaha haga wadashaqeynta dawladeed ee adduunka inteeda kale.

Facebook Comments Box

Continue Reading
Advertisement
Yurub14 hours ago

Norway ‘waxay diyaar u tahay’ inay aqoonsato madax-bannaanida Falastiin: Ra’isul Wasaaraha Norway

Bariga dhexe19 hours ago

Waa maxay sababta ay Israa’iil halis usii gelinayso xiisadda Bariga Dhexe?

Bariga dhexe20 hours ago

Maxaa kasoo cusboonaday weerarkii ugu dambeeyey ay Iiraan ku qaadday Israa’iil?

Ameerika2 days ago

Victor Manuel Rocha, safiir hore oo Mareykanka ah – Safiirkii u basaasayay Cuba tobanaan sano, waxaa lagu xukumay 15 sano

Bariga dhexe2 days ago

Iiraan iyo Israa’iil oo lagu booriyay in ay xiisadda u dhexeeya qaboojiyaan

Siyaasadda Arrimaha Dibadda2 days ago

Kenya ayaa soo jeedisay in xal laga gaaro xiisada ka dhex aloosan Soomaaliya iyo Itoobiya ee ku saabsan heshiiska dekedda

Sirdoonka & Militariga2 days ago

Jabhada Xoraynta Oromada – afka Oromada: Waraanna Bilisummaa Oromo

Geeska Afrika3 days ago

Mid ka mid ah mucaaradka Itoobiya oo toogasho lagu dilay

Gumeysi iyo isir sifeyn4 days ago

Kumanaan shaqaale Hindi ah oo imanaya Israa’iil – mas’uuliyiin dowladda

Afrika6 days ago

Dunidu waxay ku fashilantay Ruwaanda 1994-tii – madaxweyne Paul Kagame

Geeska Afrika1 week ago

Kenya: Isbitaalka Qaranka ee Kenyatta ayaa ku dhawaaqay in la tuuri doono haraaga 541 qof, oo ay ku jiraan 475 carruur ah

Dhaqaalaha1 week ago

Zimbabwe waxay soo saartay lacag ‘dahab’ ah oo ay ku beddeshay dollarka

Sirdoonka & Militariga1 week ago

Maraykanka oo isu diyaarinaya weerar ‘aan laga fursan karin’ oo kaga imaan kara Iiraan – warbaahinta

Sirdoonka & Militariga1 week ago

Sida ay Iiraan u samaysatay giraangirta cadawga ee ku xeeran Israa’iil

Dhaqan, Af, iyo Taariikhda1 week ago

Yurub waxay xaday dhaxalkii Afrika ee Cadaaladu ma guulaysan doontaa?

Diblomaasiyadda1 week ago

Yukreyn ‘waxay noqon doontaa xubin ka tirsan NATO’ – Xoghayaha Arimaha Dibada ee Mareykanka Antony Blinken

Siyaasadda Arrimaha Dibadda1 week ago

Maxay ka dhigan tahay in Soomaaliya ay cayrisay safiirka Itoobiya, islamarkaana xirto qunsuliyado?

Diblomaasiyadda2 weeks ago

Ergeyga Mareykanka ee QM ayaa uga digay Iiraan inaysan weerar ku qaadin dadka Mareykanka ah ee weerarka qunsuliyada Suuriya

Sirdoonka & Militariga2 weeks ago

Waa kuma taliyihii ciidamada Iiraan ee lagu dilay duqeynta Dimishiq?

Falsafada iyo Siyaasada Arrimaha Bulshada2 weeks ago

Nibirowga Dhititaalka: Qalaalasaha digitaalka iyo loollanka caqlaaniga ah

Siyaasadda Arrimaha Dibadda2 weeks ago

MD Xassan Sh. Maxamuud oo booqasho ku jooga Sacuudi Carabiya – Maxaa loogu yeeray?

Wararka2 weeks ago

Waa maxay sababta doorashada Istanbul ay u tahay doorasho aad indhaha loogu hayo ee Turkiga?

Gumeysi iyo isir sifeyn2 weeks ago

Ciidamada Israa’iil ayaa isbitaalka Qaza ee Al-Shifa ku dilay 400 oo Falastiini ah

Gumeysi iyo isir sifeyn2 weeks ago

Qaza waxaa ka socda weerarro, iyadoo ay jiraan warar sheegaya in wadahadallada xabbad joojinta ay dib u bilaabmeen

Falsafada iyo Siyaasada Arrimaha Bulshada2 weeks ago

Waa Maxay Nidaamka Boqortooyo?

Siyaasadda Soomaaliweyn2 weeks ago

Cutubyada 1aad illaa 4aad ee dastuurka Soomaaliya oo la ansixiyay – sidee loogu falceliyey?

Wararka2 weeks ago

QM: Burcad Haiti ah waxay dileen 1,500 qof saddex bilood gudahood

Aasiya3 weeks ago

Iscasilaadii Madaxweynihii Vietnam waxay muujinaysaa khilaaf ka dhex jira xisbiga – Falanqeeyayaasha

Gumeysi iyo isir sifeyn3 weeks ago

Madaxa Qaramada Midoobay ayaa ku booriyay Qaza in la gaarsiiyo gargaar bini’aadantinimo oo ballaaran

Siyaasadda Soomaaliweyn3 weeks ago

Banaanbax uu soo abaabulay guddoomiyaha gobolka Banaadir Yuusuf Madaale oo lagu taageerayo wax ka beddelka dastuurka

Siyaasadda Soomaaliweyn3 weeks ago

Haddii ‘Soomaali oo heshiis ah la rabo dastuurka yaanan la siyaasadeynin’ – Xisbiga Qaransoor

Sirdoonka & Militariga3 weeks ago

Mareykanka ayaa burburiyay iskaashigii la dagaalanka argagixisanimada – Safiirka Ruushka Anatoly Antonov

Sirdoonka & Militariga3 weeks ago

Doorka ciidanka iyo daryeel la’aantooda

Afrika3 weeks ago

Kacaankii Liibiya: Sida NATO ay u burburisay dowlad tobanaan sano la soo dhisaayey

Bariga dhexe3 weeks ago

Xiriirka Israa’iil iyo Sacuudi Carabiya oo isbeddel horumar leh laga gaaray

Gumeysi iyo isir sifeyn4 weeks ago

Maxbuus Falastiini ah ayaa ku dhintay xabsiga Israa’iil ka dib caafimaad xumo iyo jirdil loo gaystay: warbixin

Diinta Islaamka4 weeks ago

Fanaanka caanka ah ee u dhashay dalka Maraykanka Lil Jon ayaa qaatay diinta Islaamka

Arrimaha Bulshada iyo Qoyska4 weeks ago

Muhiimada ay inoo leedahay aqoonta ama waxbarashada

Islaam Naceybka4 weeks ago

Qaramada Midoobay ayaa si aqlabiyad ah u meel marisay qaraar la dagaallanka Islaam Naceybka

Sirdoonka & Militariga4 weeks ago

Dowladda Niger oo joojisay xiriirkii militari ee kala dhaxeeyay Mareykanka

Xul