Connect with us

Gumeysi iyo isir sifeyn

Madaxa Qaramada Midoobay ayaa ku booriyay Qaza in la gaarsiiyo gargaar bini’aadantinimo oo ballaaran

Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay Antonio Guterres ayaa Isniintii sheegay inay jirto baahi degdeg ah oo xabbad-joojin bini’aadannimo ah oo ka dhacda Qaza, halkaasoo ay ka jirto gaajada aad u daran.

Published

on

Gawaarida gargaarka bini'aadantinimo ee loo qorsheeyay Qaza ayaa sugaya ogolaanshaha xadka Kerem Shalom (Karm Abu Salem) ee soohdinta - Maarso 14, 2024.

Isagoo ka hadlayay booqashadii uu ku tagay Jordan, Guterres ayaa sheegay in Qaramada Midoobay ay sii wadi doonto inay ku dedaalayso marin u helida iyo meelaha laga soo galin karo gargaarka, wuxuuna ugu baaqay Israa’iil inaysan sameyn wax xaddidaad ah ama caqabad ku ah gaarsiinta gargaarka.

Hay’adaha caalamiga ah ee bini’aadantinimada ayaa ka cawday helid la’aanta gargaarka ay u fidiyaan dadka rayidka ah ee Falastiiniyiinta, iyagoo sabab uga dhigaya agabka ay diideen kormeerayaasha Israa’iil, kolonyada ay Israa’iil ku hayso iyo la’aanta gudaha Qaza dagaalka socda awgeed.

Isaga oo si gaar ah uga hadlaya xaaladda waqooyiga Qaza, Guterres waxa uu yidhi, “Gabi ahaanba waa lama huraan in hadda la helo sahay gargaar bini’aadantinimo oo aad u badan.”

Guterres ayaa sidoo kale ka dhawaajiyay inuu taageersan yahay joojinta dagaalka si loo fududeeyo jawaab celin bini’aadantinimo oo xoogan oo ka jirta Qaza.

“Ma jiri doono xal bini’aadantinimo oo waara iyadoo dagaal uu socda sida tan oo kale,” Guterres ayaa yidhi.

Madaxa Qaramada Midoobay ayaa sheegay in ay waajib tahay in hadda la soo afjaro dagaalka, lana sii daayo la haystayaasha ay kooxaha Falastiiniyiinta ku haystaan Qaza. Waxa uu sheegay in sidoo kale loo baahan yahay in diiradda la saaro sawirka weyn, inkastoo, iyo in la aqoonsado in xal waara oo laga gaaro khilaafka Israa’iil iyo Falastiin uu ku imaan karo oo keliya xal laba dowladood ah.

Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa lagu wadaa inuu Isniinta u codeeyo qaraar ku baaqaya xabbad-joojin inta lagu guda jiro bisha barakeysan ee Ramadaan, iyo sidoo kale “si degdeg ah oo shuruud la’aan ah loo sii daayo dhammaan la haystayaasha” ee lagu haysto Qaza.

Intaa waxaa dheer, qaraarku wuxuu xoojinayaa baahida loo qabo ballaarinta qulqulka gargaarka bini’aadannimo ee Qaza iyo xoojinta ilaalinta rayidka halkaas.

Shiinaha ayaa muujiyay taageerada uu u hayo tallaabadan, waxaana diblomaasiyiinta Qaramada Midoobay ay sheegeen in qaraarku uu sidoo kale taageero ka helay Mareykanka iyo wakiillada dhammaan 10-ka xubnood ee la doortay ee golaha.

Golaha Ammaanka ayaa Jimcihii ku guuldareystay inuu ku baaqo xabbad-joojin laga sameeyo Qaza ka dib markii Ruushka iyo Shiinaha ay diidmada qayaxan ku diideen qaraar uu soo diyaariyay Mareykanka oo taageeraya joojinta dagaalka. Waa markii toddobaad ee goluhu ku heshiin waayo xabbad joojin tan iyo markii uu dagaalku billowday.

Dagaalka ayaa sii socday Isniintii iyadoo militariga Israa’iil ay ka warbixiyeen howlgalo dheeraad ah oo ay ka fuliyeen aagga isbitaalka Shifa ee magaalada Qaza, iyo sidoo kale dagaal dhulka ah iyo duqeymo cirka ah oo ka dhacay bartamaha Qaza.

Toddobaadkan waxa kale oo uu wadahadal ku keenayaa Washington, iyadoo Wasiirka Difaaca Israa’iil Yoav Gallant uu u safray shirar ka dhacay Pentagon-ka iyo saraakiil kale oo sare oo Israa’iil ah oo lagu wado inay kulamo la yeeshaan saraakiisha Aqalka Cad.

Mareykanka ayaa si cad u sheegay in aysan taageeri doonin weerar ay Israa’iil ku qaaddo Rafah, oo ku taalla xuduudka Qaza iyo Masar, iyadoo aysan jirin qorshe lagu ilaalinayo dadka rayidka ah ee halkaas ku sugan. Balse Israa’iil ma aysan sheegin halka ay u rari doonto Falastiiniyiinta halkaasi gabaad ka dhiganaya.

Qaxootiga inta badan waxaa lagu qasbay halkaas inay u cararaan amar ka yimid ciidamada Israa’iil oo u sheegay in ay ka baxaan guryahooda oo ku yaala waqooyiga Qaza iyadoo ciidamada Israa’iil ay ku sii siqayaan halkaas marxaladihii hore ee dagaalka.

Ra’iisul wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu ayaa ku dooday “ma hayno waddo aan kaga adkaanno Xamaas inagoo aan gudaha u gelin Rafah oo aan meesha ka saarin guutooyinka ku haray halkaas”.

Hogaamiyaha Israa’iil ayaa u sheegay Xoghayaha Arimaha Dibada ee Maraykanka Antony Blinken intii lagu guda jiray shirkii jimcaha ee Israa’iil, “Waxaan rajeynayaa inaan taas ku sameeyo taageerada Mareykanka, laakiin haddii aan u baahanahay, waxaad sameyn doonaa kaligaa.”

Dowladda Mareykanka ayaa si toos ah u taageerta Israa’iil. Waxayna si kala go’an ahayn u siisaa taageero militari.

Dagaalkan ayaa ku billowday weerarkii Argagaxiso ee Xamaas ay ku qaadday Israa’iil 7-dii Oktoobar oo ay ku dhinteen 1,200 oo qof, waxaana lagu qabtay ilaa 250 la haystayaal ah, oo 100 ka mid ah ay weli ku haystaan Qaza. Wasaaradda caafimaadka ee marinka Qaza ee ay maamusho Xamaas ayaa sheegtay in in ka badan 32,200 oo qof lagu dilay intii uu socday weerarka is-daba-joogga ah ee Israa’iil. Wadarta guud waxaa ku jira dagaalyahannada Xamaas iyo dad rayid ah, iyadoo wasaaraddu ay sheegtay in saddex meelood labo meel dadka dhintay ay yihiin haween iyo carruur.

Facebook Comments Box

Xafiiska Falanqeynta ee Diblomaasi.com waa xafiiska u qaabilsan dabagalka wararka, baarista qotoda dheer, xaqiiqo raadin, iyo ka warbixinta arrimaha danta guud, soo bandhigida xogta qarsoon ama daahsoon sida musuq maasuqa ama arrimo laga yaabo in aan si kale loo ogaan. Xafiiska Falanqeynta ee Diblomaasi.com wuxuu door muhiim ah ka ciyaaraa la xisaabtanka dawladda, ganacsatada iyo shakhsiyaadka iyaga oo xafiiskan soo bandhigaya sheekooyin muhiim ah oo saamayn ku yeelan kara bulshada. Ujeedada waa abuurista xaddaarad cusub.

Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Gumeysi iyo isir sifeyn

Kumanaan shaqaale Hindi ah oo imanaya Israa’iil – mas’uuliyiin dowladda

Xukuumadda Netanyahu ayaa ku beddelaysa shaqaalaha Falastiiniyiinta shaqaale u dhashay waddanka Koonfurta Aasiya ee Hindiya.

Published

on

SAWIRKA: Shaqaalaha Hindida ah oo la jaan qaadayaan inay soo gudbiyaan foomamka diiwaangelinta markay shaqo ka raadinayaan Israa'iil inta lagu guda jiro shaqo qorista ee Machadka Tababarka Warshadaha (ITI) ee Lucknow, caasimadda gobolka Uttar Pradesh ee Hindiya Janaayo 25, 2024. © Naeem ANSARI / AFP

Ugu yaraan 6,000 oo shaqaale dhismaha ka shaqeyn doona oo ka socda Hindiya ayaa imaan doona Israa’iil inta lagu jiro Abriil iyo Maajo, Galbeedka Jerusalem ayaa Arbacadii ku dhawaaqay.

Shaqaalahan Hindida ah ayaa loo shaqaaleysiiyay si ay u bedelaan Falastiiniyiinta laga xayiray inay galaan Israa’iil tan iyo markii uu dagaalka Qasa ka qarxay. Qorista shaqaalle Hindiyan ah waxay dhalin doontaa “tirada ugu badan ee shaqaalaha ajnabiga ah ee yimaada Israa’iil oo ka shaqeyn doona qaybaha dhismaha waqti gaaban,” ayay yiraahdeen saraakiishu.

Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu, Wasaaradda Maaliyadda ee Israa’iil, iyo Wasaaradda Dhismaha iyo Guriyeynta ayaa dhammaantood taageeray soo jeedinta ah in la shaqaaleysiiyo shaqaale Hindi ah iyada oo loo marayo qorshe maalgelineed oo wadajir ah.

Benjamin Netanyahu ayaa si shakhsi ah ugu yeeray shir uu la yeeshay saraakiisha sare ee Jerusalaam Arbacadii “si loo fududeeyo kordhinta tirada badan ee shaqaalaha ajnabiga ah ee Israa’iil,” ayay dawladda Israa’iil ku sheegtay hadal ay soo saartay.

Warbaahinta Hindiya ayaa horaantii bishan sheegtay in 60 Hindi ah ay u tageen Israa’iil si ay uga shaqeeyaan dhismaha. Dadkaan xoogsatada ah ayaa qayb ka mid ah ku imanaya heshiis dawladdeed oo u dhexeeya waddamada, sida ay sheegtay warbaahinta Firstpost ee laga leeyahay dalka Hindiya.

Intaa waxaa dheer, warbixin kalle ayaa sheegayso in qiyaastii 900 oo shaqaale dhismaha ka shaqeyn kara oo dhashay Hindiya ah ayaa horeba ugu safray Israa’iil bilihii la soo dhaafay iyada oo loo marayo ‘B2B (ganacsiga-ka-ganacsiga) dariiqa’ waxaana ku lug leh hay’adaha kheyraadka aadanaha ee labada waddan.

Bixinta mushaharka sare ayaa la rumeysan yahay in ay soo jiidaneyso shaqaalaha dhismaha ee Hindida. Waxay heli karaan $150-$300 bishii gudaha dalkooda, halka Israa’iil ay bixinayso ugu yaraan $1,600 bishii.

Bishii Jannaayo, 9,727 musharraxiin shaqaalle ayaa ku guulaystay imtixaannada u qalmidda shaqaalaha dhismaha ee gobollada Hindiya ee Haryana iyo Uttar Pradesh. Ku dhawaad 10,000 oo shaqaale ah ayaa lagu wadaa inay u safraan Israa’iil si heersare ah, wakaaladda wararka ee PTI ayaa werisay bishii hore, iyadoo soo xiganaysa ilo ka tirsan Ururka Dhisayaasha Israa’iil.

Warshadaha dhismaha ee Israa’iil ayaa wajahaya dhibaato yaraan shaqaale, taasoo keentay in mashaariic badan ay istaagaan. Kahor weerarkii 7-dii Oktoobar ee Xamaas iyo aargoosiga Israa’iil, ilaa 150,000 Falastiiniyiin ah oo ka yimid Daanta Galbeed iyo 18,500 oo dheeraad ah oo Qaza ka yimid ayaa ruqsad u heystay inay Israa’iil shaqo u galaan, Times of Israel ayaa sheegtay horaantii sanadkan.

Bishii Maarso, New Delhi waxay kula talisay muwaadiniinteeda ku sugnaa aagga xuduudda Israa’iil inay u guuraan gobollada nabdoon ee dalka ka dib markii shaqaale Hindi ah lagu dilay weerar gantaal oo u dhow xudduudda Lubnaan.

Ra’iisul wasaaraha Hindiya Narendra Modi ayaa ka mid ahaa madaxdii ugu horreysay ee caalamka ee cambaareysay weerarkii Xamaas ee 7-dii Oktoobar, kaasoo uu si aan gabasho lahayn ugu tilmaamay fal argagaxiso. New Delhi waxay dhaqan ahaan taageertay xal laba dawladood ah oo lagu xallinayo khilaafka Israa’iil iyo Falastiin, in kasta oo Galbeedka Jerusalem ay ku cadaadisay New Delhi inay si rasmi ah Xamaas ugu aqoonsato koox “argagixiso”.

Ra’iisul Wasaare Narendra Modi oo ah shaqsi aad u necel Muslimiinta ayaa xittaa xukuumadiisa waxay la imaaday dhaqan ah in Muslimiinta gacan adag lagula dhaqmo.

Rabshado ka dhan ah Muslimiinta oo baahsan

Intii lagu guda jiray dabaaldegyada, Muslimiinta Hindiya waxay soo sheegeen weeraro jir iyo af ah oo ay geysteen kooxaha Hinduuga ah usbuucii la soo dhaafay, taas oo sare u qaadaysa cabsida laga qabo xiisadaha jira.

Gobolka Telangana ee koonfurta-dhexe ee Hindiya, kooxo Hinduus ah oo wata calamada saffron ayaa muslimiinta ku dhibayey iyagoo qoob ka ciyaar ku hor sameenayey masaajid. Waxay kaloo gubeen dukaan nin Muslim leeyahay, iyagoo ku dhawaaqayay ‘Jai Shri Ram’ (guusha Lord Ram) iyo “Mullah (Muslim) aad Pakistan”.

Magaalada Delhi waxaa laga maqlay halku dhigyo ka dhan ah Muslimiinta intii lagu guda jiray isu soo baxyada caasimadda iyadoo la burburiyay dhismayaal ku yaalla xaafadaha ay ku badan yihiin Muslimiinta. Magaalada Bihar ee waqooyi bari Hindiya, ka qaybgalayaasha isu soo bax loogu dabaaldegayay furitaanka macbadka Ram waxay dab qabadsiiyeen qabuuraha muslimiinta.

Weeraro ka dhan ah Muslimiinta ayaa sidoo kale laga soo sheegay gobolka Uttar Pradesh, halkaas oo saddex nin oo Hinduu ah ay koreen saqafka sare ee masjidka oo ay ku beddeleen calankiisii cagaarnaa ee loo yaqaano Saffron. Gobolka Madhya Pradesh ee deriska la ah, xubin ka tirsan kooxaha Hinduuga ah ayaa koray meel sare oo kaniisad ah oo uu burburiyay isagoo kor u taagay calan saffron ah oo ay ku sawiran yihiin Hinduuga.

Iska horimaadkii ugu xumaa ayaa ka dhacay xaafadaha ay ku badan yihiin Muslimiinta ee Mumbai, halkaas oo kooxo ka badan 200-300 oo nin Hinduu ah ay waddooyinka ku soo degeen iyagoo wata baaskiillo, isla markaana ku hubeysan qoryo iyo dhagxaan waaweyn.

Haweenka Muslimiinta ah ayaa sidoo kale waxaa dhibay kooxo Hinduus ah oo ku dhawaaqayay ‘Jai Shri Ram’, oo ah halku-dhig diimeed oo inta badan lala xiriiriyo tuuganimada kooxaha. Koox kale oo ku sugan Mumbai ayaa nin Muslim ah garaacay.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Gumeysi iyo isir sifeyn

Ciidamada Israa’iil ayaa isbitaalka Qaza ee Al-Shifa ku dilay 400 oo Falastiini ah

Xafiiska warbaahinta dowladda ee fadhigeedu yahay Qaza ayaa sheegay in ciidamada Israa’iil ay xireen oo ay jirdileen boqolaal bukaan ah, shaqsiyaad barakacayaal ah iyo shaqaalaha caafimaadka ee isbitaalka iyo nawaaxigiisa.

Published

on


Ciidamada Israa’iil ayaa dilay in ka badan 400 oo falastiiniyiin ah waxayna burburiyeen in ka badan 1,050 guri intii lagu guda jiray 13 maalmood oo ay weerareen cisbitaalka Al-Shifa ee magaalada Qaza, sida ay sheegtay xafiiska warbaahinta dowladda Sabtidii.

Xafiiska warbaahinta dowladda ee fadhigeedu yahay Qaza ayaa sheegay in ciidamada Israa’iil ay xireen oo ay jirdileen boqolaal bukaan ah, shaqsiyaad barakacayaal ah iyo shaqaalaha caafimaadka ee isbitaalka iyo nawaaxigiisa.

War qoraal ah oo soo baxay ayaa lagu muujiyay xaalada adag ee ay ku sugan yihiin 107 bukaan iyo 60 ka mid ah shaqaalaha caafimaadka oo ku xaniban isbitaalka xaalado ka baxsan bini’aadantinimo oo aan haysan biyo, dawo, cunto iyo koronto.

Waxay ku eedaysay Israa’iil inay is-hortaagtay isku dayo ay hay’adaha caalamiga ahi ku doonayeen inay ku daadgureeyaan bukaannada, taas oo khatar gelisa noloshooda.

Xukuumadda Qaza waxay haysataa “Maamulka Maraykanka, beesha caalamka iyo qaar ka mid ah dalalka Yurub si buuxda mas’uuliyadda ka saaran ka qaybqaadashada xasuuqa iyo isir sifaynta ay ciidamada Israa’iil ka geysteen marinka Qaza.”

Isagoo ku baaqaya tallaabo la taaban karo oo lagu joojinayo weerarrada isbitaallada iyo burburinta Qaza, dowladdu waxay ku boorisay “ururada caalamiga ah, waddamada Carabta iyo Islaamka, inay ka gudbaan cambaareynta iyo aamusnaanta oo ay qaadaan tallaabooyin dhab ah oo lagu joojinayo weerarrada xasuuqa.”

Israa’iil ayaa weerar millatari oo ba’an ku qaaday Qaza tan iyo 7-dii Oktoobar weerar ka dhacay xuduudda oo ay hoggaaminayeen kooxda iska caabinta Falastiin ee Xamaas, kaas oo lagu dilay in ka yar 1,200 oo Israa’iiliyiin ah.

In ka badan 32,700 oo Falastiiniyiin ah, una badan haween iyo carruur, ayaa tan iyo markii Israa’iil ay ku dishay Qaza, iyadoo ay u sii dheer tahay burbur ballaaran, barakac iyo xaalado macluul.

Maxkamadda caalamiga ah ee cadaaladda ee ICJ ayaa Israa’iil ku eedaysay xasuuq. Go’aan ku meel gaar ah oo dhacay bishii Janaayo ayaa lagu amray Tel Aviv inay joojiso falalka xasuuqa ah ayna qaado tillaabooyin lagu dammaanad qaadayo in gargaarka bini’aadantinimo la siiyo dadka rayidka ah ee Qaza.

Weerarada Israa’iil ee isbitaallada

Qasa, meelo aad u ballaaran oo burbur ah ayaa lagu arkay dagaallo culus oo ku hareeraysan dhowr isbitaal.

Inkastoo weerarrada isbitaallada ay tahay dambi dagaal, Israa’iil waxay isku daydaa inay qiil uga dhigto weerarrada iyadoo ku eedaysay Xamaas inay ku dhuumaalaysanayaan gudaha iyo godad hoostooda xarumaha caafimaadka iyo inay bukaannada iyo shaqaalaha caafimaadka u adeegsadaan gabbaad, sheegashooyinkaas oo hore loo caddeeyay inay been abuur yihiin.

Ciidamada Israa’iil ayaa Sabtidii sheegay inay “sii wadaan inay baabi’iyaan” xubnaha Xamaas ee agagaarka isbitaalka ugu weyn, Al-Shifa ee magaalada Qaza, iyada oo ku dhawaad 200 la sheegay in lagu dilay 13 maalmood oo dagaal ah.

Wasaaradda caafimaadka ee Qaza ayaa sheegtay in 107 bukaan ay ku hareen gudaha Al-Shifa, oo ay ku jiraan 30 naafo ah, waxayna sheegtay in Israa’iiliyiinta ay joojiyeen isku daygii lagu doonayay in dadkaasi lagu soo daadgureeyo.

Weerarada militariga Israa’iil ayaa sidoo kale ka socday laba isbitaal oo ku yaala koonfurta magaalada Khan Yuunis – ee cisbitaalka Naasir, sida laga soo xigtay xafiiska warfaafinta ee xukuumadda Xamaas, iyo Isbitaalka Al-Amal, sida ay sheegtay Bisha Cas.

Ururka Caafimaadka Adduunka (WHO) ayaa ka digay in Qaza ay hadda leedahay 10 isbitaal oo “sida ugu yar u shaqeeya”, oo hoos uga dhacay 36 ka hor weerarrada Israa’iil.

Madaxa Hay’adda Cafimaad Adduunka, Tedros Adhanom Ghebreyesus, ayaa sheegay in 9,000 oo bukaan ah ay u baahan yihiin inay uga baxaan Qaza “adeeg caafimaad oo nafo lagu badbaadiyo, oo ay ku jiraan daaweynta kansarka, dhaawacyada duqeymaha, sifeynta kelyaha iyo xaalado kale oo dabadheer.”

Facebook Comments Box

Continue Reading

Gumeysi iyo isir sifeyn

Qaza waxaa ka socda weerarro, iyadoo ay jiraan warar sheegaya in wadahadallada xabbad joojinta ay dib u bilaabmeen

Ugu yaraan 75 qof ayaa ku dhintay duqaymo cusub iyo weeraro dhulka ah oo ay fuliyeen Israa’iil, kuwaas oo u badan haween iyo carruur, sida ay sheegtay wasaaradda caafimaadka ee Qaza.

Published

on


Duqeymo habeenimo ah ayaa burburiyay marinka Qaza iyadoo wadahadalka xabad joojinta Israa’iil iyo Xamaas uu dib uga furmayo Qaahira maanta oo Axad ah, sida uu sheegay telefishinka qaranka Masar.

Iska horimaadyo xooggan ayaa ka socday dhulka la go’doomiyay ee Falastiin, oo ay ku jiraan isbitaallo dhowr ah, dagaalladan socda oo billowday ku dhawaad lix bilood ka hor.

Iyadoo ay sii xumaanayso xiisadda bini’aadantinimo ee ka dhalatay go’doominta Israa’iil, gargaarkii Qaza ayaa Sabtidii isu rogay qas iyo dhimasho, iyadoo la sheegay in Israa’iil ay rasaas furtay iyo is-jiid jiid ka dhacay goobta. Sida laga soo xigtay shaqaalaha caafimaadka ee bisha cas, ugu yaraan shan qof ayaa la dilay.

Goob joogayaal ayaa ku waramay in rasaas la isweydaarsanayay, taasoo keentay in darawalada gaadiidka xamuulka oo argagaxsan ay si degdeg ah ku dhaqaaqaan, isla markaana ay ku dhufato dhowr qof.

Si loo yareeyo dhibaatada Qaza ee 2.4 milyan oo qof, markab kale oo gargaar ah ayaa ka soo shiraacay jasiiradda Mediterranean ee Qubrus si uu u keeno 400 oo tan oo cunto gargaar ah oo qayb ka ah maraakiibta yar yar.

Quwadaha shisheeye waxay kordhiyeen meelaha gargaarka loogu baahan yahay, in kasta oo hay’adaha Qaramada Midoobay iyo hay’adaha samofalku ay ka digayaan in tani ay hoos u dhigayso baahida daran ee ka jirta halkaas. Dhowr qof ayaa ku dhintay isbuurasho ama qarqoomeen iyagoo isku dayaya inay baakadaha ka soo saaraan badda.

Ugu yaraan 75 qof ayaa ku dhintay duqaymo cusub iyo weeraro dhulka ah oo ay fuliyeen Israa’iil, kuwaas oo u badan haween iyo carruur, sida ay sheegtay wasaaradda caafimaadka ee Qaza.

Dagaalka ayaa si aan kala joogsi lahayn u sii socday inkasta oo golaha ammaanka ee Qaramada Midoobay uu Isniintii hore soo saaray qaraar uu ku dalbanayo “xabad joojin degdeg ah” iyo in la sii daayo dhammaan la haystayaasha Xamaas.

Xiisada ayaa ka dhalatay dhimashada dadka rayidka ah ee u dhaxaysa Israa’iil iyo taageereheeda Maraykanka, gaar ahaan hanjabaadda Israa’iil ee ku wajahan inay ciidamada dhulka ku riixayaan magaalada Rafah ee koonfurta fog ee Qaza.

Washington ayaa u ansixisay balaayiin doollar oo bambaanooyin iyo diyaarado dagaal ah oo Israa’iil la siiyey maalmihii la soo dhaafay, The Wall Street Journal ayaa sheegay, isagoo soo xiganaya saraakiil aan la magacaabin.

Mudaharaad balaaran oo ka dhacay Tel Aviv

Iskahorimaadka ayaa sii xoogeystay markii Xamaas ay soo galeen Oktoober 7, taasoo keentay in ku dhawaad 1,160 ay ku dhinteen Israa’iil, ayna qabteen 250 la haystayaal ah.

Aargoosiga Israa’iil waxa uu ahaa olole duqeymo aan loo meel dayin, oo ay ku dhinteen ugu yaraan 32,705 qof, oo u badan haween iyo carruur, ayna sababtay masiibo bini’aadantinimo.

Cadaadis xooggan oo lagu doonayay in lagu sii daayo la haystayaasha, Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu ayaa ansixiyay wareeg cusub oo wadahadal xabbad-joojin ah oo ka dhici doona Dooxa iyo Qaahira.

TV-ga Masar ee Al-Qaheera oo aad ugu dhow hay’adaha sirdoonka dalkaasi ayaa sheegay in wada-hadallada ay dib uga bilaaban doonaan magaalada Qaahira maanta oo Axad ah.

Barroosin ayaa Sabtidii yiri, “Illo ka tirsan ammaanka Masar ayaa Al-Qaheera News u xaqiijiyay dib u billaabashada wada xaajoodka xabbad joojinta ee u dhexeeya Israa’iil iyo Xamaas oo berri ka dhacaya caasimadda Masar ee Qaahira.”

Netanyahu ayaa wajahaya cadaadis uga imaanaya qaraabada la haystayaasha iyo taageerayaasha, oo ay ku jiraan isu soo baxyo ballaaran oo habeenkii sabtida ka dhacay Tel Aviv halkaas oo booliisku ay biyo u adeegsadeen mudaaharaadayaasha oo dab shiday oo xiray waddooyinka waaweyn.

Mid ka mid ah mudaaharaadayaasha iyo la haystayaashii hore, Raz Ben Ami, ayaa dalbaday gorgortanka in ay heshiis gaaraan si ay xorriyaddooda u helaan.

“Ra’iisul wasaaraha, isagoo ka wakiil ah ragga iyo dumarka la haysto, isagoo ka wakiil ah dadka Israa’iil, sii wada-xaajoodyada Qatar: Ha ku soo laaban heshiis la’aan.”

Weerarada Israa’iil ee isbitaallada

Qasa, meelo aad u ballaaran oo burbur ah ayaa lagu arkay dagaallo culus oo ku hareeraysan dhowr isbitaal.

Inkastoo weerarrada isbitaallada ay tahay dambi dagaal, Israa’iil waxay isku daydaa inay qiil uga dhigto weerarrada iyadoo ku eedaysay Xamaas inay ku dhuumaalaysanayaan gudaha iyo godad hoostooda xarumaha caafimaadka iyo inay bukaannada iyo shaqaalaha caafimaadka u adeegsadaan gabbaad, sheegashooyinkaas oo hore loo caddeeyay inay been abuur yihiin.

Ciidamada Israa’iil ayaa Sabtidii sheegay inay “sii wadaan inay baabi’iyaan” xubnaha Xamaas ee agagaarka isbitaalka ugu weyn, Al-Shifa ee magaalada Qaza, iyada oo ku dhawaad 200 la sheegay in lagu dilay 13 maalmood oo dagaal ah.

Wasaaradda caafimaadka ee Qaza ayaa sheegtay in 107 bukaan ay ku hareen gudaha Al-Shifa, oo ay ku jiraan 30 naafo ah, waxayna sheegtay in Israa’iiliyiinta ay joojiyeen isku daygii lagu doonayay in dadkaasi lagu soo daadgureeyo.

Weerarada militariga Israa’iil ayaa sidoo kale ka socday laba isbitaal oo ku yaala koonfurta magaalada Khan Yuunis – ee cisbitaalka Naasir, sida laga soo xigtay xafiiska warfaafinta ee xukuumadda Xamaas, iyo Isbitaalka Al-Amal, sida ay sheegtay Bisha Cas.

Ururka Caafimaadka Adduunka (WHO) ayaa ka digay in Qaza ay hadda leedahay 10 isbitaal oo “sida ugu yar u shaqeeya”, oo hoos uga dhacay 36 ka hor weerarrada Israa’iil.

Madaxa Hay’adda Cafimaad Adduunka, Tedros Adhanom Ghebreyesus, ayaa sheegay in 9,000 oo bukaan ah ay u baahan yihiin inay uga baxaan Qaza “adeeg caafimaad oo nafo lagu badbaadiyo, oo ay ku jiraan daaweynta kansarka, dhaawacyada duqeymaha, sifeynta kelyaha iyo xaalado kale oo dabadheer.”

Facebook Comments Box

Continue Reading

Gumeysi iyo isir sifeyn

Maxbuus Falastiini ah ayaa ku dhintay xabsiga Israa’iil ka dib caafimaad xumo iyo jirdil loo gaystay: warbixin

Juma Abu Ghanima waa dhibbanihii ugu dambeeyay ee dayacaad caafimaad xumo iyo tacaddiyada jirdilka ee baahsan ee ka jira xabsiyada Israa’iil u geeriyooday, taas oo si aad ah kor ugu kacday tan iyo 7-dii Octoober.

Published

on

Xabsiyada Israa'iil waxaa ku badan tacaddiyo ka dhanka ah maxaabiista Falastiiniyiinta [Getty/file sawir]

Maxbuus Falastiini ah oo magaciisa yahay Juma Abu Ghanima ayaa ku dhintay xabsiga Israa’iil toddobaadkan iyada oo ay jiraan warbixino sheegaya dayacaad caafimaad xumo iyo xadgudubyo nidaamsan oo caadi ka ah jeelasha Israa’iil, sida ay xaqiijiyeen kooxaha xuquuqda Falastiiniyiinta Sabtidii.

Juma Abu Ghanima ayaa dhintay shan maalmood ka dib markii ay soo baxeen warar sheegaya in xaaladiisa caafimaad ay aad uga sii dareyso, Guddiga Arrimaha Maxaabiista iyo Naadiga Maxaabiista Bulshada Falastiin (PPS) ayaa war rasmi ah ku sheegay sidaas.

26-jirkan ayaa laga soo wareejiyay xabsiga Eshel oo ku yaalla saxaraha Naqab (Negev) waxaana la geeyay isbitaal ku yaalla Israa’iil, kaddib markii laga helay qolka uu ku jiray asigoo miir daboolan, kaddib markii xaaladdiisa caafimaad ay sii xumaatay ayaa waxaa la geeyey isbitaalka.

Dhimashada Juma Abu Ghanima ayaa ka dhigaysa tirada guud ee maxaabiista ku dhintay xabsiyada Israa’iil tan iyo 7dii Oktoobar waxay gaaraysaa ilaa 13kii.

Maamulka Israa’iil ayaa sheegay in Juma Abu Ghanima oo la qabtay bishii Diseember uu ku biiray Xamaas.

Waxaa bishii hore lagu soo oogay dambiyo amni oo halis ah, waxaana la xiray ilaa dhamaadka dacwadaha sharciga ah, sida ay sheegtay Times of Israel.

Bayaankooda, guddiga PPS waxay ku sheegeen inay mas’uul ka yihiin dilka Abu Ghanima xabsiga Israa’iil, iyadoo jirdilka iyo dayacaadda joogtada ah ee caafimaad ee ka dhanka ah maxaabiista Falastiiniyiinta ah ee lagu hayo xabsiyada Israa’iil ay aad u kordheen tan iyo 7-dii Oktoobar – markaasoo Israa’iil ay billowday inay qaado dagaalkeeda bahalnimo ee Qaza, oo ay ku dhinteen in ka badan 31,600 oo qof.

Marqaatiyo dhowr ah ayaa shaaca ka qaaday in ilaalada xabsiyada Israa’iil ay si xun ula dhaqmeen oo ay si wada jir ah u ciqaabeen maxaabiista Falastiiniyiinta todobaadyadii ka dambeeyay weerarkii militariga ee Qaza.

Maxaabiista oo ay ku jiraan gabdho da’yar ayaa tilmaamay in lagu garaacay ulo, isla markaana ay eeyaha afka ka duubeen, lagana qaatay dharkii, cuntadii iyo bustayaalkii ay wateen.

Labadan NGO ayaa sidoo kale intaa ku daray in maamulka Israa’iil ay si ula kac ah u diidan yihiin inay shaaciyaan aqoonsiga tiro maxaabiis ah oo reer Qazan ah oo lagu hayo xabsiyada Israa’iil, iyadoo Tel Aviv ay wali sii wado xariga iyo inay si qasab ah u xirto Falastiiniyiinta.

Ugu yaraan 250 qof oo maxaabiis falastiiniyiin ah oo uu ku jiro marxuumka dhintay Juma Abu Ghanima ayaa ku dhintay xabsiyada Israa’iil tan iyo 1967dii.

Tirada guud ee maxaabiista Falastiiniyiinta ah ee ku xiran jeelasha Israa’iil ayaa kor u dhaaftay 9,100, oo ay ku jiraan 3,558 qof oo lagu hayo maxaabiista maamulka.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Gumeysi iyo isir sifeyn

Dagaalka Qaza: Maxkamad ku taallo Nederland ayaa dowladda ku amartay in ay joojiso diyaaradaha dagaalka ee F-35 ee ay gaynayso Israa’iil

Maxkamad ku taallo Nederlaan ayaa ku amartay dowladda Nederlaan in ay joojiso gaynta diyaaradaha dagaalka ee F-35 ee ay Israa’iil ku isticmaasho Qaza taas oo qayb ka ah xadgudubyada sharciga caalamiga ah.

Published

on


Nederlaan waa in ay joojisaa qaybihii ay u geyn jirtay diyaaradaha F-35 ee ay Israa’iil ku garaacaysay Marinka Qaza, maxkamadda ayaa go’aankaas qaadatay kadib markii maxkamad ku taal Holland Isniintii ay taageertay racfaan ay ka qaateen hay’adaha xuquuqul insaanka.

Kooxuhu waxay ku doodeen in geynta diyaaradahaasi ay gacan ka geysteen ku xadgudubka sharciga caalamiga ah ee Israa’iil ay kula jirto Marinka la go’doomiyay.

“Maxkamaddu waxay amar ku siinaysaa Dawladdu inay joojiso dhammaan dhoofinta iyo gaadiidka F-35 ee u socda Israa’iil toddabo maalmood gudahood,” ayaa lagu yirri xukunka maxkamadda.

Qaybaha F-35 ee uu Maraykanku leeyahay waxa lagu kaydiyaa bakhaar ku yaala Nederlaan ka dibna waxaa loo raro dhawr shirkadood oo ay ku jirto Israa’iil, iyada oo loo marayo heshiisyo horey loo galay.  “Nederlaan waxay gacan ka geysaneysaa xadgudubyada halista ah ee sharciga bini’aadantinimada ee Qaza,” ayay yiraahdeen kooxaha xuquuqda aadanaha u doodda.

Bishii Diseembar, maxkamadda degmada ee Hague waxay sheegtay in keenista qaybaha ay ugu horrayn tahay go’aan siyaasadeed oo garsoorayaashu aanay faragelin.

“Tixgalinta uu wasiirku leeyahay waa siyaasad, garsoorayaashuna waa inay wasiirka xorriyadiisa siiyaan,” ayay maxkamaddu xukuntay xilligaas.

Dowladda Nederlaan ayaa sheegtay in aysan cadeyn in xitaa ay awood u leeyihiin in ay soo farageliyaan, sida muuqato waa qeyb ka mid ah howlgalka Mareykanka uu wado ee diyaaradaha F-35. Qareennada dawladda ayaa sidoo kale ku dooday in haddii Dutch-ka aysan keenin qaybaha bakhaarka ku yaal Nederlaan, Israa’iil ay si fudud uga soo iibsan karto meelo kale.

Maxay ku saabsaneed dacwada maxkamadda?

Kiiskan ayaa waxaa sanadkii hore dowladda Nederlaan ka horkeenay saddex urur oo u dooda xuquuqda aadanaha oo kala ah Oxfam’s Dutch affiliate, PAX iyo The Rights Forum.

Kooxuhu waxay ku doodeen in mas’uuliyiintu ay u baahan yihiin inay dib u qiimeeyaan shatiga dhoofinta sababtoo ah keenista qaybaha diyaaradda dagaalka waxay ka dhigi karaan Netherlaan inay qayb ka noqoto dembiyada dagaal ee suurtagalka ah ee ay Israa’iil ka geysanayso dagaalka ay kula jirto kooxda Xamaas.

Dhowr dowladood oo ay ku jiraan Mareykanka, Midowga Yurub iyo Jarmalka ayaa Xamaas u aqoonsaday urur argagixiso. Halka dalalkale oo caalamka kamid ahna ay u aqoonsan yihiin urur halyeey oo xaq u dirir ah.

Qaybaha F-35 ee uu Maraykanku leeyahay iyo kuwa la sameeyay ayaa lagu kaydiyaa bakhaar ku yaal magaalada Woensdrecht ee dalka Hollaan ka dibna waxaa loo qaybiyo la-hawlgalayaasha diyaaradaha dagaalka ee Maraykanka marka la soo codsado.

Qareenada u doodaya dowladda Hollaan ayaa sheegay in aysan cadeyn in mas’uuliyiintu ay xitaa awood u leeyihiin in ay soo farageliyaan alaabaha la keenayo sababtoo ah waa howlgal uu Mareykanku maamulo.

Waxay sidoo kale ku doodeen in mamnuucida shixnadaha F-35 ee Nederlaan ay si wax ku ool ah u noqon doonto mid aan macno lahayn maadaama Maraykanku uu meelo kale ka keeni karo.

Maxkamad hoose ayaa markii hore xukuntay in ay u badan tahay in diyaaradaha dagaalka F-35 ay gacan ka geysteen jebinta sharciyada dagaalka laakiin waxay joojiyeen wax yar oo amar ah oo mamnuucaya dhoofinta qaybo ka mid ah.

__

(AP, AFP, Reuters)

Facebook Comments Box

Continue Reading
Advertisement
Diblomaasiyadda1 hour ago

Diidmada qayaxan ee Maraykanku waxa uu si weyn u taageeray dalabka Falastiiniyiinta ee xubinnimada Qaramada Midoobay

Geeska Afrika2 hours ago

Taliyihii ciidamada Kenya ayaa ku dhintay shil diyaaradeed

Geeska Afrika19 hours ago

Deeq bixiyayaasha aduunka ayaa balaayiin gargaar ah u balan qaaday dalka Suudaan oo ay dagaaladu halakeeyeen

Afrika20 hours ago

Dalka Burkina Faso oo eryay diblomaasiyiin Faransiis ah – sababta waa maxay?

Yurub5 days ago

Norway ‘waxay diyaar u tahay’ inay aqoonsato madax-bannaanida Falastiin: Ra’isul Wasaaraha Norway

Bariga dhexe5 days ago

Waa maxay sababta ay Israa’iil halis usii gelinayso xiisadda Bariga Dhexe?

Bariga dhexe5 days ago

Maxaa kasoo cusboonaday weerarkii ugu dambeeyey ay Iiraan ku qaadday Israa’iil?

Ameerika6 days ago

Victor Manuel Rocha, safiir hore oo Mareykanka ah – Safiirkii u basaasayay Cuba tobanaan sano, waxaa lagu xukumay 15 sano

Bariga dhexe7 days ago

Iiraan iyo Israa’iil oo lagu booriyay in ay xiisadda u dhexeeya qaboojiyaan

Siyaasadda Arrimaha Dibadda7 days ago

Kenya ayaa soo jeedisay in xal laga gaaro xiisada ka dhex aloosan Soomaaliya iyo Itoobiya ee ku saabsan heshiiska dekedda

Sirdoonka & Militariga7 days ago

Jabhada Xoraynta Oromada – afka Oromada: Waraanna Bilisummaa Oromo

Geeska Afrika1 week ago

Mid ka mid ah mucaaradka Itoobiya oo toogasho lagu dilay

Gumeysi iyo isir sifeyn1 week ago

Kumanaan shaqaale Hindi ah oo imanaya Israa’iil – mas’uuliyiin dowladda

Afrika2 weeks ago

Dunidu waxay ku fashilantay Ruwaanda 1994-tii – madaxweyne Paul Kagame

Geeska Afrika2 weeks ago

Kenya: Isbitaalka Qaranka ee Kenyatta ayaa ku dhawaaqay in la tuuri doono haraaga 541 qof, oo ay ku jiraan 475 carruur ah

Dhaqaalaha2 weeks ago

Zimbabwe waxay soo saartay lacag ‘dahab’ ah oo ay ku beddeshay dollarka

Sirdoonka & Militariga2 weeks ago

Maraykanka oo isu diyaarinaya weerar ‘aan laga fursan karin’ oo kaga imaan kara Iiraan – warbaahinta

Sirdoonka & Militariga2 weeks ago

Sida ay Iiraan u samaysatay giraangirta cadawga ee ku xeeran Israa’iil

Dhaqan, Af, iyo Taariikhda2 weeks ago

Yurub waxay xaday dhaxalkii Afrika ee Cadaaladu ma guulaysan doontaa?

Diblomaasiyadda2 weeks ago

Yukreyn ‘waxay noqon doontaa xubin ka tirsan NATO’ – Xoghayaha Arimaha Dibada ee Mareykanka Antony Blinken

Siyaasadda Arrimaha Dibadda2 weeks ago

Maxay ka dhigan tahay in Soomaaliya ay cayrisay safiirka Itoobiya, islamarkaana xirto qunsuliyado?

Diblomaasiyadda2 weeks ago

Ergeyga Mareykanka ee QM ayaa uga digay Iiraan inaysan weerar ku qaadin dadka Mareykanka ah ee weerarka qunsuliyada Suuriya

Sirdoonka & Militariga2 weeks ago

Waa kuma taliyihii ciidamada Iiraan ee lagu dilay duqeynta Dimishiq?

Falsafada iyo Siyaasada Arrimaha Bulshada2 weeks ago

Nibirowga Dhititaalka: Qalaalasaha digitaalka iyo loollanka caqlaaniga ah

Siyaasadda Arrimaha Dibadda2 weeks ago

MD Xassan Sh. Maxamuud oo booqasho ku jooga Sacuudi Carabiya – Maxaa loogu yeeray?

Wararka3 weeks ago

Waa maxay sababta doorashada Istanbul ay u tahay doorasho aad indhaha loogu hayo ee Turkiga?

Gumeysi iyo isir sifeyn3 weeks ago

Ciidamada Israa’iil ayaa isbitaalka Qaza ee Al-Shifa ku dilay 400 oo Falastiini ah

Gumeysi iyo isir sifeyn3 weeks ago

Qaza waxaa ka socda weerarro, iyadoo ay jiraan warar sheegaya in wadahadallada xabbad joojinta ay dib u bilaabmeen

Falsafada iyo Siyaasada Arrimaha Bulshada3 weeks ago

Waa Maxay Nidaamka Boqortooyo?

Siyaasadda Soomaaliweyn3 weeks ago

Cutubyada 1aad illaa 4aad ee dastuurka Soomaaliya oo la ansixiyay – sidee loogu falceliyey?

Wararka3 weeks ago

QM: Burcad Haiti ah waxay dileen 1,500 qof saddex bilood gudahood

Aasiya4 weeks ago

Iscasilaadii Madaxweynihii Vietnam waxay muujinaysaa khilaaf ka dhex jira xisbiga – Falanqeeyayaasha

Gumeysi iyo isir sifeyn4 weeks ago

Madaxa Qaramada Midoobay ayaa ku booriyay Qaza in la gaarsiiyo gargaar bini’aadantinimo oo ballaaran

Siyaasadda Soomaaliweyn4 weeks ago

Banaanbax uu soo abaabulay guddoomiyaha gobolka Banaadir Yuusuf Madaale oo lagu taageerayo wax ka beddelka dastuurka

Siyaasadda Soomaaliweyn4 weeks ago

Haddii ‘Soomaali oo heshiis ah la rabo dastuurka yaanan la siyaasadeynin’ – Xisbiga Qaransoor

Sirdoonka & Militariga4 weeks ago

Mareykanka ayaa burburiyay iskaashigii la dagaalanka argagixisanimada – Safiirka Ruushka Anatoly Antonov

Sirdoonka & Militariga4 weeks ago

Doorka ciidanka iyo daryeel la’aantooda

Afrika4 weeks ago

Kacaankii Liibiya: Sida NATO ay u burburisay dowlad tobanaan sano la soo dhisaayey

Bariga dhexe4 weeks ago

Xiriirka Israa’iil iyo Sacuudi Carabiya oo isbeddel horumar leh laga gaaray

Gumeysi iyo isir sifeyn1 month ago

Maxbuus Falastiini ah ayaa ku dhintay xabsiga Israa’iil ka dib caafimaad xumo iyo jirdil loo gaystay: warbixin

Xul