Connect with us

WARBAAHINTA

Maxay kawada hadleen labada madaxweyne ee Soomaaliya iyo Jabuuti?

“si qadarin iyo xishmad leh ayaan kusoo dhaweyneenaa madaxweynaha waan dareemayaa inuu wadankiisa joogo, waan hubaa inuu gal gacal iyo isu hilow inoo qabo anagana sidoo kale aan u qabno madaxweynaha horey ayaan uwada shaqeynay haddana waan wada shaqeyneenaa madaxweyne soo dhowoow, waxaa rajeynaa inaan wa jahno iskaashi, wada shaqeyn iyo jaalanji aynu u wajahi doono anagoo wada siman anaga oo hagar la’aan badbaadineyna wadanka iyo gobolkeena labadaba anaga oo iska kaashanayno Amniga, dhaqaalaha iyo intii ku haboon inaan si isku mid ah u wajahno ayaa aas aas u ah dowladnimadeena”

Published

on

Bidax: Xassan Sheekh Maxamed Middig: Ismaaciil Cumar Geelle

Madaxweynaha Soomaaliya Xasan sheekh maxamuud oo safar ku joogay Jamhuuriyada Jabuuti ayaa kulan la qaatey masuuliyiinta xukuumada Jabuuti oo ugu horeeyo madaxweyne Ismaaciil Cumar Geele, kulanka labada masuul ayaa kusoo beegmaayo ka dib markii madaxweynaha Soomaaliya uu safar ugu ambabaxay wadamada Geeska Afrika.

Soomaaliya iyo Jabuuti waxaa ka dhaxeeyo xirriir soo jireen kasoo ku qotomo walaaltinimo iyo wax isla wadaag hase yeeshee sida aan barnaamijyadii horey idinkugu sheegnay waxaa sannadihii danbe soo kala dhexgalay mad madow siyaasadeed balse safarka madaxweynaha ayaa dad badani ay qabaan iney meesha ka saari doonto mad madowga siyaasadeed.

Axmed Ciise Cawad waa wasiirkii hore ee Arimaha Dibada Soomaaliyaa oo ka hadlay xiriirka labada dal ayaa yiri, “ Sidaad wada ogtihiin ummmada Soomaaliyeed wada ogtahay hadduu jiro dal xiriirkiisu uu dheer yahay waa Jabuuti, hadduu dal xiriirkiisa wanaagsan yahay waa Jabouti oo walaalnimo iyo derisnimo inaga dhaxeyso waa dal ina garab taagnaa intii ay dagaalada ku jirnay aan dowladnimadii dib usoo dhisaneynay, midnimada hadda inoo jirta waxaa lagu curiyay Jabuuti waa dal abaal weyn aan u heyno, ayaga naftooda gacan aan ka geysanay xuriyadoodii markii aynu nabada heysnay waa dal aan kala maarmin”.

Xiriirka qotada dheer ee labada dal ayaa xumaaday ayadoo taasi ay keentay fikir kala duwnaansho siyaasadeed oo markii danbe bulshada Jabuutiyaanka ay ka xishoodeen ney si toos a ugu hadlaan, tani ayaa salka ku heyso dagaal dowlada Jabuuti kala dhaxeeyo dalka Eritariya oo xiriir dhow la sameysay dowladii hore ee uu waiirka ka ahaa Axmed cawad ayaa yiri: “sida aad la socotaan Soomaaliya iyo Jabuuti ma ahan labo dal oo mad madow gali kara siyaasadooda, balse waxaa jirtay khilaaf u dhaxeeyay Jabuuti iyo Eretariya ay isku soo dhawaayeen xukuumadii hore aan ka tirsanaa in xoggaa ay xurguf kala dhaxeysay labadaasi dal ayaa keentay in ay xooggaa caro dareemaan taasina ma han mid waxyeeli kara xiriirka Soomaaliya iyo Jabuuti, waa laba dal oo walaalo ah, dalalka xiriirka gaarka ah lahina wey ka tashadaan arimaha qaarkood maxaa yeelay Jabuuti waxey dareemeysaa amaba  dhab ah in la heysto qeebo ka mid ah dhullkeeda iyo in dad maxaabiis Jabuutiyaan ah heyso, colaado kala dhaxeysna ay wali taagan tahay  ayaa anaga oo ah dalka aynu Jabuuti walaalo nahay ayaa xiriir la sameynay dalka Eritariya, taasi ayaa kentay  iney tabanaayaan Jabuutiyaanka, xiriirka  Soomaaliya iyo Jabuuti  waa mid ka qoto dheer in wax yar la isku gafsadayna lagu kala xumaado ma ahan”.

Warbixintan waxey u danbeeysay wareysigii uu bixiyay wasiirkii hore ee arimaha Dibada Soomaaliya oo ka war bixinaayay xiriirka labada dal iyo mad madowga siyaasadeed ee ka dhex jira labada dal ee Soomaaliya iyo Jabuuti, dhanka kale haddii aynu eegno wararkii ugu danbeeyay ee safarka madaxweynaha Soomaaliya uu ku joogo dalka Jabuuti, waxaa kulamo gaar gaar ah ka socdaan madaxtooyada Jamhuuriyada Jabuuti kaasoo ay yeelanaayaan labada madaxweyne iyo lataliyeyaasha labada madaxweyne.

Madweynaha  Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa kulamo albaabada u xiran la qaatay dhigiisa Ismaaciil Cumar Geele oo kusoo dhaweeyay Jamhuuriyada Jabuuti wuxuuna yiri: “ si qadarin iyo xishmad leh ayaan kusoo dhaweyneenaa madaxweynaha waan dareemayaa inuu wadankiisa joogo, waan hubaa inuu gal gacal iyo isu hilow inoo qabo anagana sidoo kale aan u qabno madaxweynaha horey ayaan uwada shaqeynay haddana waan wada shaqeyneenaa madaxweyne soo dhowoow, waxaa rajeynaa inaan wa jahno iskaashi, wada shaqeyn iyo jaalanji aynu u wajahi doono anagoo wada siman anaga oo hagar la’aan badbaadineyna wadanka iyo gobolkeena labadaba anaga oo iska kaashanayno Amniga, dhaqaalaha iyo intii ku haboon inaan si isku mid ah u wajahno ayaa aas aas u ah dowladnimadeena”, ayuu yiri mudane Ismaaciil Cumar Geele.

Dhanka kale madaxweyna Soomaaliya Xasan sheekh Maxamuud ayaa dhinkiisa ka sheegay in kala duwanaanshaha araktida siyaasadeed uu saameyn ku yeelan doonin geedi socodka labada shacab wuxuuna yirri: “ annaga dalkan iyo dadkiisa ee hogaanka madaxweyne Ismaaciil naf ayaa naloo horey dhiig ayaa nalo daadiyay, waxyaabo aad u badan oo masaalixdeeda iyo sharafkeena si loo soo celiyo ma aha dhaqaale qof ku siiyay maalin meel kaa amaana, Hiil walaal waa kalmad si sax ah sida loo turjimay ma ahan mid kale mana jirto meel inooga mid ah dalkan, Jabuuti waa meesha aan ugu usoo ra’i doonano markii aan ra’i siyaasadeed ama ra’i  amni ama ra’i dib u dhiska dalka kaga hadleyno halkaan waa meeshii ay ka dhalatay Jamuuriyada seddexaad ee Soomaaliya taasi waa qodob, madaxweynaha saakey waxaan ka wada hadalnay masaaliixda labada dal iyo taxadiyaadka ka gobol ahaan inoo heysto iyo sidii aan hal dhinac ugu soo wada jeesan laheen haddii ay tahay arimaha aminiga, haddii ay tahay arimaha dib u dhiska dalka iyo hay’adaha gobolka inaga dhaxeeyo inaan isku hadal qaadnay mana jirin marna aan ku kala ra’i dowaneen horey ayeyna u jirtay laakiin waxey aheyd is xasuusin kaliya”, ayuu yiri madaxeyne Xasan Sheekh.

Sidoo kale ka markii uu idlaaday kulanka ayaa madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud uu booqday xarunta baarlamaanka Jahmuuriyada Jabuuti oo uu ka hor jeediyay qodbad dhinacyo badan taabanaya waxaana hadaliisa ka mid ahaa: “ Jabuuti iyo Soomaaliya, labada Jamuuriyadood iyo labada shacab waxaa ka dhaxeeya waa waxaan biri goyn biyana meerin waxaa naga dhaxeyso taariikh, dhaqanaa naga dheexeyo, Diinaa naga dhaxeyso, dadnimo ayaa naga dhaxeeyo, waxaas oo idil ma ahan wax ay siyaasad kala reebi karto ama xuduudo ay kala reebi ama laba calan inaan kala leenahay oo kala goyn karto ma ahan dalkaan anigo oo aan madaxweyne aheyn siyaasadna aan ku jirin kuna fikireyn inaan siyaasada galo ayaan imaan jiray, anoo madaxweyna ahna horey waan u imid, ka dibna anoo madaxweyne aheyn ayaan imid haddana waxaan kusoo laabtey anoo madaxweyne ah dalkaan iyo dadkiisa waxaan ku qabnaa haddii aan Soomaali nahay wax badan aan dunida kale ka heleynin”, ugu danbeynrii madaxweynaha ayaa lagu sharfay inoo reebo qoraal xusuus ah ku dhigo Buugga dahabka diiwaan gelinta ee golaha baarlamaanka Jabuuti.

Soomaaliya iyo Jabuuti ayaa ka dhaxeeyo xiriir soo jireen ah kaasoo keentay in dib loo dhiso Dowlladnimadii Soomaaliya iyo sidii loo soo celin lahaa sharafkii uu lahaa dalka, tani ma ahan mid lagu koobi karo qoraal waayo waa labo dal oo walaalo ah kana mideysan dowladnimada Soomaaiya.

Facebook Comments Box

Maxamed Mukhtaar waa wariye wax ka qora siyaasadda Soomaaliya, falanqeynta siyaasadda Villa Somalia iyo caalamka intiisa kale. Sidoo kale wuxuu wax ka qoraa arrimaha bulshada, horumarinta nolosha, iyo amniga. Wuxuu shahaadada koowaad ee jamaacadeed ku qaatay cilmiga kombuutarka.

Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.

WARBAAHINTA

Reer galbeedka waxay burburinayaan mudnaantooda – ayuu yiri Lavrov

Published

on


Sababta ugu weyn ee xaaladda sii xumaanaysa ee adduunka ayaa ah “rabitaanka joogtada ah ee reer Galbeedka oo Maraykanku hoggaamiyo si loo xaqiijiyo awooddooda caalamiga ah,” ayuu yidhi Wasiirka Arrimaha Dibadda Ruushka Sergey Lavrov oo Arbacadii waraysi gaar ah siiyey Newsweek. Dadaalkani waa “wax aan macquul ahayn sababo muuqda dartood,” Lavrov ayaa ku daray.

“Kuwa aan rumaysanahay inay yihiin shuraako dhaqaale oo lagu kalsoonaan karo waxay doorteen cunaqabatayn sharci darro ah iyo goynta xiriirka ganacsi ee hal dhinac ah,” Lavrov ayaa u sheegay majaladda, isaga oo tixraacaya US iyo EU.

Lavrov, oo todobaadkan ku sugan magaalada New York oo uu ka furmayo shirka 77-aad ee golaha guud ee Qaramada Midoobay, ayaa sidoo kale ka hadlay saamaynta ay cunaqabataynta reer galbeedku ku yeelanayso dhaqaalaha Ruushka – iyo iyaga. Cunaqabatayntu waxay u muuqataa seef laba af leh, ayuu yidhi, “kor u kaca sicirka iyo hoos u dhaca dakhliga ayaa lagu arkay dalal badan oo Yurub ah, iyo sidoo kale tamar yaraan iyo khataraha kacdoonka bulshada.”

Tamarta Ruushka ee la awoodi karo ayaa u sahashay warshadaha EU inay la tartamaan shirkadaha Mareykanka, laakiin “waxay u egtahay in tani aysan sii ahaan doonin xaalad dambe, mana ay noqon doorashadayada,” Lavrov ayaa u sheegay Newsweek. “Haddii dadka reer Galbeedka ay rabaan inay u dhaqmaan si ay u waxyeeleeyaan danahooda, kama celin karno inay sidaas sameeyaan.”

Ka dib markii reer galbeedku burburiyeen waxay qaadatay tobanaan sano si ay u dhisaan si ficil ah hal habeen, “Uma maleynayo in mustaqbalka la arki karo ay awoodi doonaan inay soo celiyaan kalsoonidooda ganacsi ahaan,” Lavrov ayaa yiri.

Ruushka “wuxuu sii wadi doonaa la shaqeynta la-hawlgalayaasha diyaarka u ah wadashaqeyn siman oo faa’iido leh, kuwaas oo aan saameyn ku yeelanayn nacaybka Ruushka. Waxayna ka kooban yihiin inta badan beesha caalamka,” ayuu yiri wasiirka arrimaha dibadda.

Xidhiidhka Moscow ee Shiinaha, tusaale ahaan, waxa lagu gartaa kalsooni qoto dheer oo labada dhinac ah iyo ilaalinta iskaashiga istiraatijiyadeed waa “mudnaanta siyaasadda dibadda ee buuxda,” ayuu yiri Lavrov.

Washington iyo “satellite-keeda” waxay wali ku nool yihiin maalin ka hor shalay, iyaga oo ka fikiraya qaab la’aan. Ma aqbali karaan xaqiiqda ah in dunida casriga ahi aanay hadda u dhexayn Galbeedka. Mar dambena ma ahaan doonto,” ayuu hadalkiisa ku daray wasiirka arrimaha dibadda.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Diblomaasiyadda & Dunidda

Ra’iisel wasaaraha Jabban ayaa amaanay doorka Turkiga ee heshiiska qamadiga ee dagaalka Ruushka iyo Yukrayn

Madaxweynaha Turkiga iyo Ra’iisul Wasaaraha Japan oo ku kulmay New York, ayaa isku raacay in la xoojiyo xiriirka labada dal

Published

on


Ra’iisel wasaaraha Jabban Fumio Kishida ayaa amaanay doorka Turkiga ee dib u soo celinta dhoofinta badarka Yukrayn iyada oo loo marayo heshiiska Istanbul.

Faallooyinka ku saabsan doorka Turkiga ee heshiiska hadhuudhka ayaa yimid intii lagu jiray kulan laba geesood ah oo u dhexeeya madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdogan iyo Kishida ee magaalada New York Talaadadii.

Wasaaradda arrimaha dibadda Jabban ayaa bayaan ay soo saartay Arbacadii ku sheegtay in Kishida uu muujiyay “ixtiraamka uu u hayo dadaalka diblomaasiyadeed ee joogtada ah ee Turkiga” ee lagu dhisayo xarunta isku xirka wadajirka ah ee Istanbul.

Turkiga, Qaramada Midoobay, Ruushka, iyo Yukrayn ayaa heshiis ku kala saxiixday Istanbul 22-kii Luulyo heshiis dib loogu bilaabayo dhoofinta hadhuudhka saddex dekedood oo Badda Madow ee Yukrayn ah, kuwaas oo hakad galay ka dib markii uu bilaabmay dagaalka Ruushka iyo Yukrayn bishii Febraayo.

Waxa uu ahaa kulankii ugu horeeyay ee fool ka fool ah oo dhex mara Erdogan iyo Ra’iisul Wasaaraha Jabban kadib Kishida oo noqday hogaamiyaha xisbiga Liberal Democratic Party ee haya talada Jabban.

Intii lagu guda jiray aragtiyo la isweydaarsaday oo ku saabsan arrimaha gobolka, war-saxaafadeedku wuxuu sheegay in Kishida uu si adag u cambaareeyay gardarrada Ruushka ee ka dhanka ah Yukrayn “ficil aad looga xumaado oo xadgudub ku ah ixtiraamka madax-bannaanida iyo wadajirka dhuleed isla markaana ruxaya aasaaska nidaamka caalamiga ah, iyo caqabad weyn oo ku ah xukunka. sharciga.”

“Isku day kasta oo lagu doonayo in lagu beddelo xaaladda hadda jirta xoog looma dulqaadan doono,” ayuu yiri Kishida.

Bayaanka Jabban ayaa intaa ku daray in labada dhinac ay ku heshiiyeen in la dardargeliyo wadahadallada ku saabsan heshiiska iskaashiga dhaqaalaha ee Jabban iyo Turkiga.

Waxa kale oo ay ka wada hadleen oo ay isku afgarteen in la sii wado horumarinta xidhiidhka labada dal ee dhinacyada kala duwan, sida tamarta, goobta, iyo waxbarashada.

Erdogan, ayaa sheegay in hadalkaasi uu muujiyay sida uu uga xun yahay geerida Ra’iisul Wasaarihii hore ee Shinzo Abe.

Abe ayaa la dilay xilli uu khudbad ka jeedinayay ololaha doorashada ee magaalada galbeedka ku taal ee Nara bishii Luulyo.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Siyaasadda Soomaaliya

Golaha Wasiirada Somaaliya oo bogaadiyey dagaalka shacabka Hiiraan ay kula jiraan Al-Shabaab

Shirka oo warbixinno looga dhagaystay wasiiradda Amniga, Arrimaha gudaha iyo Maaliyadda. Maxaa kamid ah warbixinadaan?

Published

on

Shirka Golaha Wasiirada

Shirka Golaha Wasiiradda Soomaaliya oo maanta ku qabsoomay magaalada Muqdisho ayaa looga hadlay arrimo ay kamid yihiin sugidda amniga ayada oo dowladda ay bogaadisay dagaallada ay beelaha qaar kula jiraan kooxda Al-Shabaab.

Shirka oo warbixinno looga dhagaystay wasiiradda Amniga, Arrimaha gudaha iyo Maaliyadda ayaa ugu horayn Wasiirka Arrimaha gudaha looga dhageystay warbixin ku saabsan halka ay marayaan howlaha gurmadka lagu samata bixinayo shacabka Soomaaliyeed, iyo sida ay laga maarmaan u tahay in la sii xoojiyo gurmadka si loo badbaadiyo malaayiin ka mid bulshadeenna oo ay saameysay abaartu.

Sida lagu sheegay war-saxaafadeed kasoo baxay xafiiska ra’iisul wasaaraha, wasiirka Amniga Gudaha Maxamed Axmed Sheekh Cali ayaa shirka ku soo bandhigay warbxin la xariirta howl-galladii ugu danbeeyey ee laga sameeyay dalka, sugidda amniga iyo xasillinta deegaannadda laga xorreeyey kooxda Al-Shabaab.

“Shirka Golaha Wasiiradda ayaa lagu boggadiyay abaabulka iyo dhiiranaanta ay beelaha Soomaaliyeed uga hortagayaan, islamarkaana ay isaga difaacayaan argagixisada baneysatay naftooda iyo maalkooda ee ka socda gobollo badan oo ka mid ah dalka, iyagoo garab ka helaya ciidanka qalabka sida,” ayaa lagu yiri warsaxaafadeedka.

Dagaalladan ayaa xooggooda ka dhacaya gobolka Hiiraan, halkaasi oo maalmihii tegay ay isaga horyimaadeen shacab hubeysan iyo maleeshiyada Al-Shabaab.

Dagaalkii ugu dambeeyey ayaa Axaddii ka dhacay degaanka Ceeleey oo qiyaastii 19km bari ka xigta Maxaas ee gobolka Hiiraan, waxaana ku dhintay ku dhawaad 13 qof oo laba dhinac ah, sida ay VOA ay u sheegeen dadka degaanka.

Maleeshiyada Al-Shabaab ayaa toddobaadkii tegay waxay ilaa l20 qof oo shacab ah ku dileen deegaanka Afar Irdood, waxayna sidoo kale gubeen sagaal gaari oo siday badeecado kala duwan.

Tan iyo intii uu xukunka Soomaaliya uu la wareegay MD Xassan Sheekh Maxamuud ayaa waxaa faraha ka baxay amniga Soomaaliya. Waxaana dalka wakhtiyadan dambe ka dhaca weeraro aan kala joogsi lahayn oo ay gaystaan Al-shabaab. Caqabadaha kale ee heysata amniga dalka waa mid u laabanaysa kuwii dagaalada sokeeye laga dhaxlay oo aad u tiro badan, oo ay koow ka tahay kala qoqobnaanta ciidamada, kala shakiga bulshada qaarkeed dhex yaala iyo waliba danaha siyaasadeed ee is diidan ee laga yaabo in dalka ay ka jiraan.

Tan labaad waa xagga tababarka ciidamada, inta badan ciidamada ma heystaan tababar ku filan oo ay ku hanan karaan amniga dalka, kuwa heley tababar sanadihii dhawaana waxaa soo tababary dalal kala duwan, mana ahan kuwa si sahlan isugula jaanqaadi kara.

Soomaaliya wali waxaa saaran cunaqabataynta hubka ee Qaramada Midoobey, taasi oo madaxda dowladda marar badan ay ka shanqariyeen in ay caqabad weyn ku tahay dhismaha ciidamo qaran , balse dadka qaarkood waxa ay farta ku fiiqayaan in dalka uu yaalo hub ku filan, ayna tahay in hubkaasi uu gacanta dowladda soo galo, kan hadda ku jirana si wanaagsan loo maamulo.

Xagga qalabka, saanada , gaadiidka iyo waliba xerooyinkii loo baahnaa ma heystaan ciidamada, waana caqabad aad u weyn oo ragaadin karta horumar kasta oo la fili lahaa.

Isqabqabsiga Dowladda Dhexe iyo Maamul Gobolleedka

Isqabqabsiga dowladda dhexe iyo maamul gobolleedka dalka ayaa sidoo kale caqabad kale ku ah arrimaha wadashaqeynta amniga dalka. Ergeyga gaarka ah ee Qaramada Midoobay u qaabilsan Soomaaliya James Swan oo warbixin dheer siinayey Golaha Ammaanka ayaa ka hadlay xiriirka dowladda federaalka iyo dowlad goboleedyada dalka, kadib ‘khilaaf iyo mad-madow soo kala dhex-galay’ labada dhinac.

Amb. James Swan ayaa shaaca ka qaaday inay muhiim tahay in ay wada shaqeyn dhow yeeshaan dowladda cusub iyo sidoo kale dowlad goboleedyada ka jira dalka, si looga gudbo caqabadaha haatan jira oo ay ugu horreeyaan howlgallada Al-Shabaab iyo abaaraha dalka.

“Si fursadan looga faa’ideysto, mas’uuliyiinta federaalka iyo kuwa maamul-goboleedyada waa in ay si dhow isula shaqeeyaan si loo gaaro yoolalka dowladda cusub, oo ay ku jiraan ka hortago Al-Shabaab, iyo ka jawaabidda degdegga ah ee dhibaatooyinka bini’aadanimo ee sii xumaanaya,” ayuu warbixintiisa ku yiri wakiilka Qaramada Midoobay ee Soomaaliya.

Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray in loo baahan yahay in dhinacyadu ay meel iska dhigaan arrimaha gaarka ah, kadibna ay iska kaashadaan sidii loogu gudbi lahaa xaaladda taagan.

Facebook Comments Box

Continue Reading

WARBAAHINTA

Masar ayaa diiwaan gelisay kiiskii ugu horreeyay ee cudurka daanyeerka, waxaana laga helay nin 42 jir ah oo ka yimid Yurub

Masar ayaa diiwaan gelisay kiiskii ugu horreeyay ee cudurka daanyeerka, waxaana laga helay nin 42 jir ah oo haysta sharciga deganaanshaha Yurub.

Published

on

Ninka qaba busbuska cudurka daanyeerka ee Masar ayaa lagu karantiimeeyay isbitaalka [ERNESTO BENAVIDES/AFP/Sawir-file]

Masar ayaa diiwaan gelisay kiiskii ugu horreeyay ee fayraska daayeerka, kaasoo ah nin si joogto ah ugu safri jiray Yurub, wasaaradda caafimaadka ee dalkaas ayaa Arbacadii sheegtay.

“ Kiiskii ugu horeeyay ee Busbuska cudurka daanyeerka ayaa laga helay dalka Masar, ninkan 42-jirka ah waxa uu sharci ka haystaa wadan ka tirsan Yurub oo uu si joogto ah ugu safro” ayaa lagu yiri warbixin ay soo saartay wasaaradda caafimaadka ee dalka Carabta ugu dadka badan.

Ninkan ayaa la dhigay isbitaal lagu karantiilayo.

Dabayaaqadii bishii hore Hay’adda Caafimaadka Adduunka ee WHO waxa ay sheegtay in cudurkan oo aan caadi ahayn, laga helay toddobo dal oo Bariga Dhexe iyo Maghreb ah. Kiisaska busbuska ayaa ku soo badanayay tan iyo bishii Maay ee Galbeedka iyo Bartamaha Afrika, halkaas oo uu markii horeba ka dilaacay.

Cudurku wuxuu keenaa nabarro xanuun leh oo nabarro leh, gaar ahaan wejiga, futada iyo xubnaha taranka. Adduunka oo dhan, 18 dhimasho ayaa loo aaneeyay busbuska tan iyo bishii Maay. In ka badan 50,000 oo kiis ayaa laga diiwaan geliyey faafitaanka caalamiga ah, in kasta oo faafitaanku uu ka gaabinayo meelaha uu fayrasku ku badan yahay ee Yurub iyo Mareykanka.

Sidee qofku u qaadaa busbuska daanyeerka?

Sida laga soo xigtay saraakiisha caafimaadka, waxaa sii kordhaya kiisaska cudurka daanyeerka, kaas oo la mid ah furuqa balse ka sii daran. Khubaradu waxay sheegeen in busbuska uu ku faafo taabashada dareeraha jidhka ee uu fayrasku ku jiro halkii lagu kala qaadi lahaa hawada sida jadeecada ama COVID-19.

Maxaa sababa fayraska busbuska?

Busbuska waxa lagu kala qaadaa taabashada dhow, maqaarka dadka qaba nabarada ka dhashay fayrasku. Waxa kale oo aad fayraska ku qaadi kartaa dhibcaha neefsiga haddii aad ku dhowdahay qof cudurka qaba oo afka nabarro kaga yaalliin muddo dheer.

Fayrasku waxa loo malaynayaa in lagu kala qaado dhibcaha neefsiga marka ay si toos ah iyo muddada dheer ee fool-ka-fool-ka-tabashada qofka qaba cudurka. Intaa waxaa dheer, waxaa suurtogal ah in busbuska uu ku fido taabashada tooska ah ee dareeraha jirka ee qofka cudurka qaba ama walxaha wasakhaysan ee fayraska, sida gogosha ama dharka.

Xagguu ka yimid cudurkaan?

Busbuska daanyeerka waxa loo malaynayaa in uu ka soo jeedo jiirka bartamaha iyo galbeedka Afrika. Kiisaska ka baxsan Afrika waa naadir. Laakiin, qaaradda Afrika dhawaanahan lagama diiwaan gelin wax la xaqiijiyey ama looga shakisan yahay kiisas cudurka daanyeerka, si ka duwan Yurub iyo Maraykanka.

Caalamadaha qofka qaba cudurkaan waxaa lagu gartaa finan iyo calaamado hargab oo kale ah. Sida fayraska caanka ah ee keena furuqa, waxa loo kala saaraa sida fayraska orthopox.

Facebook Comments Box

Continue Reading

WARBAAHINTA

Maamulaha suuqgeynta ee shirkada Google ayaa iscasilay ka dib markii ay dhaleeceysay heshiiska lala galay Israa’iil

Published

on

Ariel Koren, maareeyaha suuqgeynta ee alaabada waxbarashada Google [@ariel_koko/Twitter]

Maareeye ka tirsan shirkadda Google ee dalka Maraykanka ayaa xilka isaga casishay waxayna ku tilmaantay aargoosi, deegaan colaadeed iyo tallaabooyin sharci darro ah oo ay shirkaddu ku dhaqaaqday ka dib markii ay taageertay warqad ka soo baxday Google iyo shaqaalaha Amazon oo ka mudaaharaadayay shirkaddaas oo 1.2 bilyan oo dollar la kaashanaysa ciidammada Israa’iil, kaasoo ah barnaamij la yiraahdo Project Nimbus.

Mashruucu waxa uu fududeynayaa la socodka Falastiiniyiinta waxa uuna gacan ka geysanayaa ballaarinta deegaamaynta Israa’iil, kuwaas oo dhamaantood sharci darro ah marka loo eego sharciga caalamiga ah.

Maamulaha suuqgeynta ee agabka waxbarashada ee Google, Ariel Koren, ayaa sheegtay in lagu qasbay in ay ka tagto shaqadeeda mashiinka raadinta weyn, sababtoo ah dabeecadda cadawtinimo ee shirkadu ka qabto iyadoo ka dib markii ay diiday heshiis ay la gashay lacag dhan 1 bilyan oo doolar.

Ariel Koren, oo 28 jir ah, ayaa sharraxday in maareeyaheedii khadka uu siiyay ugu dambayn inay u guurto Brazil ama ay waydo shaqadeeda. Waxay Twitter-ka ku soo qortay inay Google ka shaqaynaysay in ka badan toddobo sano.

Halkii laga dhageysan lahaa shaqaalaha doonaya in Google uu ku noolaado mabaadiida anshaxa, Google waxa ay si gardaro ah u wadaa qandaraasyada militari waxayna ka xayuubisay codadka shaqaalaheeda iyada oo loo marayo qaab aamusin iyo aargoosi aniga iyo kuwo kale oo badan,” ayey Koren ku soo qortay Twitter. Waxay ugu baaqday shaqaalaha Amazon iyo Google inay wax ka akhriyaan mashruuca Nimbus, waxayna ku boorisay shaqaalaha labada shirkadood inay ka soo horjeestaan.

“Waan ka mamnuucnay aargoosiga goobta shaqada waxaanan si guud u wadaagnaa siyaasadeena cad,” afhayeen u hadashay Google ayaa u sheegtay New York Times. “Waxaan si fiican u baarnay sheegashada shaqaalaha, sida aan samayno marka wax walaac ah la soo bandhigo.”

Afhayeenadda ayaa xustay in shirkaddu ay ku hanweyn tahay in ay u dooratay dawladda Israa’iil si ay u bixiso adeegyada xisaabinta daruuraha dadweynaha si ay gacan uga geysato isbeddelka waddanka si dhijitaal ah.

Mashruuca Israa’iil ee Nimbus – qorshaha balaayiin doollarka ah ee lagu abuurayo hal madal daruureed oo loogu talagalay dhammaan qalabka dawladda Israa’iil ee aan la socon dhismaha difaaca – ayaa laga yaabaa inuu ahaa hindise ugu faa’iidada badan ee ay soo saarto Israa’iil sannadihii la soo dhaafay. Waxaa sannadkii hore ku guuleystay Google iyo Amazon, si kastaba ha ahaatee dagaal qarsoodi ah ayaa ka socda daaha gadaashiisa oo ay ku jiraan jeneraalo hore iyo shirkado farsamo oo niyad jabsan.

Facebook Comments Box

Continue Reading

WARBAAHINTA

Al-shabaab oo qarxisay ceelal iyo xarumaha isgaarsiinta deegaanno ka tirsan Galmudug

Published

on


Maleeshiyada Al-shabaab ayaa xalay qarxisay matoorada ceelasha biyaha, baraago iyo xarumaha isgaartiinta magaalooyinka Maarsamage iyo Cadokibir oo hoostaga degmada Baxdo ee gobolka Galguduud.

Sida ay VOA u xaqiijiyeen ilo wareediyo ku sugan deegaanka ma jiro khasaare nafeed oo ka dhashay weerarka ay maleeshiyada Al-shabab xalay kusoo qaadan magaalooyinkan.

Deegaannadan oo markii horeba ay ka jirtay biyo la’aan la xiriirta ceelasha oo ku yar iyo baaxadda abaaraha ayaa hada wajahaya dhibaato dhinaca biyaha ah.

17-kii bishii June ayay aheyd markii degmada Baxdo maleeshiyada Al-shabaab looga dilay ugu yaraan 100, sida ay sheegeen masuuliyiinta Galmudug, kaddib markii dadka deegaanka iyo ciidamada Galmudug oo is garabsanaya ay ka hortageen weerar ay Al-shabaab ku soo qaadday.

Wixii markaas ka dambeeyay ayay dadka deegaannada ku dhow Baxdo waxay sheegeen inay la kulmayeen hanjabaadyo iyo cunaqabateyn uga imaaneysay dhinaca Al-shabaab, kuwaas oo ay ka mid yihiin deegaannada qaarkood ay ka jareen isgaarsiinta.

Madaxweynaha cusub ee nidaamka qabaliga lagu soo doortay ee 4.5 Xasan Sheekh Maxamuud oo bishii Maay ay doorteen xildhibaanada baarlamaanka ayaa ballan qaaday in uu dagaal ku qaadi doono kooxaha nabad diidka ah kadib saddex sano oo madaxweynihii isaga ka horeeyay oo uu ku dhammeystay wakhtigiisa khilaaf siyaasadeed uusan wax tallaabo ah ka qaadin Al Shabaab.

Taasi waxay u ogolaatay muqaawamada inay dhistaan kayd lacag ah oo aad u badan oo ay weeraro ka geystaan dhul ballaaran oo Soomaaliya ka tirsan. Todobaadki hore tiro badan oo ka tirsan dagaalyahanada al-Shabaab iyo ciidamada amaanka ee Itoobiya ayaa lagu dilay iska horimaadyo ka dhacay xadka ay wadaagaan labada dal.

Iyadoo al-Shabaab ay weli diiradda saarayso dib u soo celinta awoodda iyo ku dhaqanka shareecada Islaamka ee kala duwan ee Soomaaliya, waxay muddo dheer ka hawlgalaysay meelo kale oo Bariga Afrika ah. Markii hore waxay dhistay shabakado si ay dhaqaale u soo saaraan oo ay u qortaan, iyaga oo inta badan iska ilaalinaya weerarada. Taasi waxay isbedeshay Maarso 2007, ka dib markii la keenay Hawlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya (AMISOM) ee maanta loo yaqaano ATMIS, ciidan goboleed loo diray si ay u xoojiyaan hay’adda markaas loo aqoonsaday inay tahay dawladda Soomaaliya. Kooxdan ayaa marar badan weeraro ku qaaday dalalkii ciidamada u soo diray AMISOM.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Xul