Connect with us

Wararka

Maxay ku Heshiiyeen Farmaajo Iyo Abiy Ahmed?

Published

on

 


Kadib saacado ay ku jireen kulan albaabada u xiran, ayay madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo iyo Ra’isulwasaaraha Itoobiya Dr Abiy Axmed shaaciyeen waxyaabaha ay ku heshiiyeen.

Iyaga oo shir jaraa’id ka hadlaya ayay si wadajir ah u sheegeen in labada dal uu dhex marayo iskaashi dhinacyo badan, kaas oo uu xitaa qeyb ka yahay is dhexgal labada bulsho.

Waxa ay madaxda si wada jir ah ugu dhawaaqeen guddi heer wasiir ah oo si dhaqso ah u hawlgalaya oo isku dhaf ah, kaas oo ka shaqayn doona fulinta waxyaabihii lagu heshiiyay.

Qodobka 7aad ee heshiiska ayaa ahaa kan ugu culus, wuxuuna ka hadlayay in labada dal ay ku heshiiyeen is ay wada maalgashadaan illaa 4 dekedood, iyo dhismaha waddooyin laami ah oo isku xira labada dal.

Waxaa xusid mudan in dowladda Soomaaliya ay horey uga hortimid heshiis lala galay shirkadda DP World oo ay ku maamulayso dekada Berbera, heshiiskaas oo Itoobiya qeyb ka ahayd.

Madaxweynaha Soomaaliya ayaa boggaadiyay dadaalka ciidamadda nabad illaalinta Afrika ee AMISOM oo ay qeyb ka yihiin ciidamada Itoobiya.

“Anigoo ku hadlaya magaca shacabka Soomaaliyeed iyo dowladda,waxaan kugu soo dhaweynaya Soomaaliya,Soomaaliya iyo Itoobiya,waxay wadagana taariikh,dhaqan,booqashadaada maanta waxay xoojinaysa xiriirka naga dhexeeya,majiraan wax kala qeybin kale walaaltinimada labada dal,waa waajib ina saran in aan xaqiijinayo nabadda iyo horumarka labada dal,iyadoo loo marayo kobada dhaqaale iskaashi bulsho,waxaan doonayaa in aan halkani ugu mahadceliyo ciidamada militariga ee dalkaaga sida ay naftooda inoogu hureen in ay Soomaaliya ka caawiyaan ka hortaga cadowga Alshabaab oo dhibaato ku haya Soomaaliya iyo guud ahaan Gobolka” ayuu yiri madaxweyne Farmaajo.

Qodobka 12-aad ee heshiiska ayaa sidoo kale xusayay in labada dal ay si buuxdo ugu heshiiyeen in midba midka kale uu xushmeeyo madaxbanaanida, qaranimada iyo xornimada siyaasadeed ee dalalkan. Iyada oo sidoo kale ay ka wada shaqeeyaan sidii loo xoojin lahaa midnimada Soomaaliya.

Heshiiska oo u muuqday in muddo laga soo shaqaynayay, kulankana uu ahaa mid munaasabad uun looga gol lahaa, ayaa waxa uu noqonayaa kii ugu horeeyay oo labada dal dhexmaro.

Kulankan ayaa waxaa la sheegay in uu kasoo shaqeeyay Ra’isulwasaare Xasan Cali Kheyre oo dhawaan booqasho ku tagay Itoobiya, balse kulamadii maanta meelna kama uusan muuqanin Kheyre.

Ra’isulwasaare Abiy oo ay la socdeen illaalo hubeysan ayaa isla maantana dib ugu laabtay dalka Itoobiya.

Facebook Comments Box

Xafiiska Falanqeynta ee Diblomaasi.com waa xafiiska u qaabilsan dabagalka wararka, baarista qotoda dheer, xaqiiqo raadin, iyo ka warbixinta arrimaha danta guud, soo bandhigida xogta qarsoon ama daahsoon sida musuq maasuqa ama arrimo laga yaabo in aan si kale loo ogaan. Xafiiska Falanqeynta ee Diblomaasi.com wuxuu door muhiim ah ka ciyaaraa la xisaabtanka dawladda, ganacsatada iyo shakhsiyaadka iyaga oo xafiiskan soo bandhigaya sheekooyin muhiim ah oo saamayn ku yeelan kara bulshada. Ujeedada waa abuurista xaddaarad cusub.

Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Wararka

Tansaania oo furtay xaruntii ugu horeysay ee digniinta degdegga ah ee hawlgalka iyo isgaarsiinta

Xaruntan ayaa noqon doonta hanti muhiim u ah saadaalinta masiibooyinka sida fatahaadaha iyo abaaraha, xafiiska ra’iisul wasaaraha ayaa sheegay.

Published

on


Qolka Xaaladda Degdegga ah ee Hawlgalka iyo Isgaarsiinta (EOCC) ayaa Jimcihii ka furmay Dodoma, Tansaaniya iyada oo hoos imanaysa barnaamijka Digniinta Hore ee Khatarta Badan iyo Nidaamka Waxqabadka Hore ee Afrika (AMHEWAS) oo uu maalgeliyo Midowga Afrika.

Jim J. Yonazi, Xoghayaha Joogtada ah ee Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha ee Siyaasadda, Baarlamaanka, iyo Isku-dubbaridka, ayaa sheegay in qolka xaaladdu uu si weyn uga caawin doono Tansaaniya saadaalinta noocyada kala duwan ee masiibooyinka, oo ay ku jiraan fatahaado iyo abaaro.

“Tani aad bay muhiim noogu tahay inaan awoodno inaan qorsheyno istaraatiijiyado, sida aan uga hortagi karno [dhibaatooyinka], laakiin mar labaad haddii ay dhacdo, sida loo soo kabsado, iyo mar labaad sida loo siiyo macluumaad dheeraad ah daneeyayaasha sida dib loogu soo celin lahaa nolosha, ” ayuu yiri.

Kamaal Kishore, Ergeyga Gaarka ah ee Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay u Qaabilsan Dhimashada Khatarta Masiibooyinka, ayaa sheegay in furitaanka xarunta “ay tahay tallaabo muhiim ah, wax-soo-saarka, wax-soo-saarka synthetic ee ka soo bixi doona qolka xaaladdan ayaa naga caawin doona inaan u diyaarino bulshada si aan u qaadno tillaabooyin hor leh oo loo ilaaliyo nolosha iyo hab-nololeedyada.”

Munaasabadda waxaa soo dhaweeyay taageerayaasha EOCC ee qolka xaaladda, oo ay ku jiraan Xafiiska Qaramada Midoobay ee dhimista Khatarta Masiibooyinka (UNDRR), kaas oo bixiyay taageero farsamo oo laba sano ah oo lagu aasaasay. Dadaalka waxaa la sameeyay iyada oo lala kaashanayo Xarunta Caalamiga ah ee Kormeerka Deegaanka ee CIMA Research Foundation oo ay maalgelisay Dowladda Talyaaniga iyada oo loo sii marayo Wakaaladda Horumarinta ee Talyaaniga (AICS).

Toddobaadkii hore, xafiiska UNDRR ee Afrika wuxuu qabtay aqoon-is-weydaarsi lagu tababarayo saraakiisha isticmaalka nidaamka il-furan ee kormeerka iyo saadaalinta khatarta dabiiciga ah ee waqtiga dhabta ah. Nidaamkan waxaa lagu isticmaali doonaa qolka xaalada si loo soo saaro la-talin, fududeynta ficil degdeg ah oo degdeg ah.

Cilmi-baadhis ay samaysay UNDRR waxay muujinaysaa in waddamada leh nidaamyada digniinta ugu horayso ee khatarta badan leh ay la kulmaan heerarka dhimashada musiibada lix jeer ka hooseeya kuwa aan lahayn ama nidaamyada daciifka ah. Intaa waxaa dheer, digniinta ugu horaysa ee 24 saacadood oo kaliya waxay hoos u dhigi kartaa waxyeelada ka dhalan karta 30%. Marka loo eego warbixinta UNDRR ee 2023 ee ku saabsan Xaaladda Caalamiga ah ee Nidaamyada Digniinaha Hore ee Khatarta Badan, kaliya 45% wadamada Afrikaanka ah ayaa sheegaya in ay leeyihiin nidaamyadan.

Intii u dhaxaysay 2021 iyo 2022, xarumaha bilowga ah ee shabakada waxaa la aasaasay: saddex qolal xaaladeed oo loogu talagalay saadaalinta, falanqaynta, la socodka, iyo ka jawaabista khatarta hydrometeorological, oo ay ku jirto xarun goboleed, Xarunta Hawlgalka Musiibooyinka ee Urur Goboleedka IGAD ee Nairobi. Kenya, iyo laba xarumood oo qaaradaha ah, Qolka Xaaladda Qaaradda ee Addis Ababa, Itoobiya iyo Xarunta La-talinta Digniinta Hore ee Khatarta Badan ee Niamey, Niger.

Dhanka kale, Zimbabwe waxa ay qorshaynaysaa in ay hawada sare u dirto dayax-gacmeedkeeda labaad, ZimSat-2, bisha November, kaas oo lagu qalabayn doono dareemeyaal casri ah iyo qalab sawir-qaadid, taageero codsiyada sida la socodka khatarta deegaanka, iyo maaraynta abaaraha.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Diblomaasiyadda

Kuuriyada Waqooyi oo roog cas u fidisay Putin, oo heshiis muhiim u ah la saxiixatay Ruushka

Madaxweyne Putin waxa uu sheegay in Moscow ay la dagaalamayso siyaasadda Imbaraadooriyadda ee Maraykanka iyo xulafadiisa, sida ay ku warrantay warbaahinta Ruushka.

Published

on

Madaxweynaha Ruushka Vladimir Putin (Biddax) iyo hogaamiyaha Kuuriyada Waqooyi Kim Jong Un (Middig) ayaa ka qaybgalay xaflad soo dhawayn ah oo ka dhacday Pyongyang, Kuuriyada Waqooyi, Juun 19, 2024. (Sawirka EPA)

Ruushka iyo Kuuriyada Waqooyi ayaa Arbacadii saxiixday heshiis muhiim ah oo kor loogu qaadayo xiriirkooda “iskaashi istaraatiijiyadeed oo dhameystiran” ka dib markii Pyongyang ay roog cas u fidisay madaxweyne Vladimir Putin.

Hogaamiyaha Waqooyiga Kuuriya Kim Jong Un ayaa muujiyay “taageerada shuruud la’aanta ah” ee “dhammaan siyaasadaha Ruushka”, oo ay ku jiraan “taageerada buuxda iyo isbahaysiga adag” ee dagaalka Putin uu kula jiro Ukrayn shir madaxeed uu la yeeshay hogaamiyaha Ruushka oo socdaalkiisii ​​ugu horeeyay ku tagay Waqooyiga 24 sano.

Booqashada Putin, oo laga yaabo inay dib u qaabayn doonto tobanaan sano oo xiriir ah oo u dhexeeyay Ruushka iyo Kuuriyada Waqooyi, xilli labadooduba ay wajahayaan go’doomin caalami ah, waxaa si dhow isha ugu haya Seoul iyo Washington, kuwaas oo walaac ka muujiyay xiriirkooda milatari ee sii kordhaya.

Falcelinta Shiinaha, oo ah faa’iidada ugu weyn ee siyaasadda iyo dhaqaalaha Waqooyiga iyo saaxiibka sii kordheysa ee muhiimka u ah Moscow, waa laga aamusay.

Ilaalo sharafeed ay ku jiraan askar la dul-saaray, iyo dadweyne badan oo rayid ah ayaa isugu soo baxay fagaaraha Kim Il Sung ee ku teedsan wabiga Taedong ee dhex mara caasimadda, iyadoo xaflad ballaaran oo soo dhaweyn ah loo sameeyay Putin.

Goobta ayaa waxaa ka mid ahaa caruur sitay buufino iyo sawiro waaweyn oo ay ku sawiran yihiin labada hogaamiye oo wata calanka qaranka oo lagu qurxiyay dhismaha weyn ee fagaaraha.

Kim iyo Putin ayaa markaas fuulay qasriga Kumsusan si ay wadahadalo ula yeeshaan dadweynaha. “Waxaan aad ugu mahadcelineynaa taageerada joogtada ah ee aan kala go’a lahayn ee aad siiso siyaasadda Ruushka, oo ay ku jirto jihada Ukrayn,” wakaaladda wararka ee Ruushka ee RIA ayaa ka soo xigatay Putin bilowgii wadahadallada.

Putin waxa uu sheegay in Moscow ay la dagaalamayso siyaasadda Imbaraadooriyadda ee Maraykanka iyo xulafadiisa, sida ay ku warrantay warbaahinta Ruushka. Kim waxa uu sheegay in xidhiidhka Kuuriyada Waqooyi iyo Ruushka uu galayo xilli barwaaqo sare ah oo cusub.

Ka dib shir madaxeed ay la yeesheen kaaliyeyaal sarsare ka dibna wadahadal fool-ka-fool ah oo socday laba saacadood, Putin iyo Kim waxay saxiixeen heshiis istiraatijiyadeed oo dhammaystiran, warbaahinta Ruushka ayaa werisay.

Taageero aan leexleexadka lahayn

Kaaliyaha siyaasadda arrimaha dibadda ee Putin ayaa sheegay in heshiiskan uu saldhig u noqon doono iskaashi ballaaran oo dhexmara labada dal. Mar sii horreysay, Kim wuxuu sheegay in deegaanka ammaan ee sii cakiran ee adduunka oo dhan uu ugu baaqayo wada-hadallo istiraatiiji ah oo xooggan oo lala yeesho Ruushka.

Waxaan rabaa in aan xaqiijiyo in aan si shuruud la’aan ah oo aan leexleexad lahayn u taageeri doono dhammaan siyaasadaha Ruushka,” Kim ayaa u sheegay Putin.

Kuuriyada Waqooyi “waxay si buuxda u taageersan tahay iyo garab istaagga dowladda Ruushka, ciidamada iyo dadka si ay u fuliyaan howlgal milateri oo gaar ah gudaha Ukrayn si loo ilaaliyo madax banaanida, danaha amniga, iyo sidoo kale midnimada dhuleed,” ayuu yiri.

Ruushka ayaa lagu soo rogay cunaqabatayn reer galbeed ah oo Maraykanku hogaaminayo ka dib markii Putin uu bilaabay duulaan buuxa oo uu ku qaaday dalka ay dariska yihiin ee Ukrayn bishii Februaayo 2022 waxa uu Moscow ugu yeedhay “howlgal milatari oo gaar ah”.

Putin ayaa subaxnimadii hore ee maanta gaaray garoonka diyaaradaha ee Pyongyang. Ka dib markii Kim uu ku soo dhaweeyay isku duubni, labadoodu waxay wadaageen “fikradaha ugu hooseeya” ee ku saabsan raacitaanka guriga martida ee dawladda, warbaahinta dawladda Waqooyiga Kuuriya ayaa sheegtay.

Wadashaqeynta waddamadu waxay ahayd “mashiin lagu dardargelinayo dhismaha duni cusub oo cirifyo badan leh” booqashadii Putin waxay muujisay sida aan looga adkaan iyo waarta saaxiibtinimadooda iyo midnimadooda, wakaaladda wararka ee Kuuriyada Waqooyi ee KCNA ayaa sheegtay.

Madaxweynaha Ruushka Vladimir Putin (Biddix) iyo hogaamiyaha Kuuriyada Waqooyi Kim Jong Un (Middig) shirka Pyongyang, Kuuriyada Waqooyi, Juun 19, 2024 (Sawirka EPA)

Ruushka ayaa u adeegsaday cilaaqaadka sii kululaanaya ee uu la leeyahay Kuuriyada Waqooyi, si uu u cirbadeeyo Washington, halka Kuuriyada Waqooyi ee cunaqabataynta aadka ah saarani ay ku guulaysatay taageero siyaasadeed iyo ballanqaad taageero dhaqaale iyo ganacsi oo ay ka hesho Moscow.

Maraykanka iyo xulafadiisa ayaa sheegay in ay ka cabsi qabaan in Ruushku uu kaalmeeyo gantaalada iyo barnaamijka Nukliyeerka ee Kuuriyada Waqooyi, kuwaas oo lagu mamnuucay go’aannada golaha ammaanka ee Qaramada Midoobay, waxayna ku eedeeyeen Pyongyang inay bixiso gantaallada ballistic-ga ah iyo madaafiicda uu Ruushku u adeegsaday dagaalka ay ka wadaan Ukrayn.

Moscow iyo Pyongyang ayaa diiday in la wareejiyo hubka.

Kadib imaatinka Putin ee Pyongyang oo saacado dib loo dhigay, waxa uu ka soo baxay diyaaradii uu la socday saacad ka hor, waxaana Kim ku salaamay rooga cas oo keliya. Labadan qof ayaa ka dib fuulay gaadhi noociisu yahay Aurus limousine oo uu Ruushku sameeyay Putin, waxaanay tageen guriga martida ee Kumsusan.

Sawirrada warbaahinta dawladda ayaa muujinayay waddooyinka Pyongyang oo lagu xardhay sawirrada Putin iyo wejiga 101-ka sheeko ee aan dhammaan ee bannaan ee hudheelka Ryugyong u qaabaysan ee Ahraamta oo si fiican u shiday farriin weyn oo ah “ku soo dhawoow Putin”.

Ajandaha Arbacada waxaa ka mid ah bandhig faneedka, soo dhaweynta dowladda, ilaalada sharafta, saxiixyada dukumentiga iyo war murtiyeedka loo jeedinayo warbaahinta.

Isagoo calaamad u ah in Ruushka, oo xubin ka ah Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay, uu dib u qiimeynayo qaabka uu u wajahayo Kuuriyada Waqooyi, Putin wuxuu ku ammaanay Pyongyang ka hor imaatinkiisa si ay uga hortagto waxa uu ku sheegay cadaadiska dhaqaale ee Mareykanka, cagajuglaynta iyo hanjabaadaha.

Maqaal loogu talagalay wargeyska rasmiga ah ee xisbiga talada haya ee Waqooyiga Kuuriya, wuxuu ballanqaaday “inuu horumarin doono ganacsi beddel ah iyo habab heshiis wadaag ah oo aysan maamulin Galbeedka” iyo “dhisidda qaab-dhismeedka amniga loo siman yahay oo aan la kala qaybin karin ee Eurasia.”

Maqaalka Putin waxa uu si maldahan u sheegay in ay jirto fursad kobaca dhaqaalaha Kuuriyada Waqooyi oo ka dhex jirta koox-dhaqaale ka soo horjeeda reer galbeedka oo uu hoggaaminayo Ruushka, fariintan oo ay u badan tahay in ay rafcaan ka qaadato Kim Jong Un, ayay qortay Rachel Minyoung Lee, oo ah falanqeeye barnaamijka 38 North ee Washington.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Wararka

Xujeyda Muslimiinta ah ayaa isugu tagay Buurta Carafa si ay u cibaadeystaan ​​maalinta oo dhan

Xajku waa mid ka mid ah kulannada diimeed ee ugu waaweyn adduunka. Cibaadooyinka ayaa si rasmi ah u bilaabmay Jimcihii markii xujaajtu ay ka guureen Masjidka weyn ee Makka una guureen Mina, oo ah bannaan saxare oo magaalada ka baxsan.

Published

on

Xujeyda Muslimiinta ah ayaa isugu soo baxaysa dusheeda buurta dhagaxa ah ee loo yaqaan buurta naxariista, ee ku taal bannaanka Carafa, inta lagu guda jiro gudashada waajibaadka xajka ee sanadlaha ah, una dhow magaalada barakeysan ee Maka, Sacuudiga, 15-ka Juun, 2024.

Iyaga oo raacaya wadadii nebiyada hoosteeda cadceeda gubatay, Muslimiin ka kala yimid daafaha caalamka ayaa isugu soo baxay buurta xurmada leh ee Sucuudiga sabtidii si ay u cibaadaystaan.

Dhaqanka buurta Carafa, oo loo yaqaan buurta naxariista, ayaa loo tixgaliyaa in uu yahay kan ugu sarreeya ee xajka. Inta badan waa midda ugu xusuusta badan xujeyda, oo garbaha isu taagta, lugaha, iyagoo Alle u weydiisanaya naxariis, baraare, barwaaqo iyo caafimaad taam ah. Buurtu waxay qiyaastii 20 kiiloomitir koonfur bari ka xigtaa Maka.

Kumanaan xujey ah ayaa ku socday buurta mugdiga waaberiga. Jiirarka buurta dhagaxa ah iyo nawaaxigeeda, qaar badan ayaa gacmaha kor u taagay cibaadada iyaga oo ilmada ka qubanaysa.

“Waa hubaal inay tahay wax weyn, waa maalinta ugu wanaagsan Muslimiinta sannadka dhexdiisa, iyo dareenka ugu wanaagsan ee qof walba la kulmi karo,” Xuseen Maxamed, oo ah xajka Masar, ayaa yiri isagoo taagan jiirarka dhagaxa ah ee waaberiga. “Waa meesha ugu fiican ee qof kasta oo rajeynaya inuu joogo (halkan) maanta iyo xilligan.”

Waxaa la rumeysan yahay in Nebi Muxammad scw uu jeediyay khudbadiisii ​​ugu dambeysay, oo loo yaqaanay khudbadii sagootinta, buurta xurmada leh 1,435 sano ka hor. Muxaadaradan ayuu nebigu ku baaqay in la sinnaado oo loo midoobo muslimiinta dhexdooda.

Cali Cismaan oo ahaa Xaaji Isbaanish ah, ayaa aad u murugooday, markii uu ka soo degay buurta naxariista. Waxa uu sheegay in uu dareemay in uu ku kasbaday xoog ruuxi iyo jidheed goobta xurmada leh.

“Meeshu, Ilaah baa mahad leh, (waxay bixisaa) tamar aad u wanaagsan,” ayuu yidhi. “Halkan waxaan imid Alxamdulilah, waa markii iigu horreysay, waxaan rajeynayaa inaan mar kale yimaado mustaqbalka.”

Xajku waa mid ka mid ah kulannada diimeed ee ugu waaweyn adduunka. Cibaadooyinka ayaa si rasmi ah u bilaabmay Jimcihii markii xujaajtu ay ka guureen Masjidka weyn ee Makka una guureen Mina, oo ah bannaan saxare oo magaalada ka baxsan.

Maamulka Sacuudiga ayaa filayaa in tirada xujeyda sanadkan ay kor u dhaafto 2 milyan, taasoo ku soo dhowaaneysa heerarkii cudurka faafa ee ka hor inta aan la helin cudurka Koronavirus.

Xajku waa mid ka mid ah shanta tiir ee Islaamka. Muslimiinta oo dhan waxaa looga baahan yahay inay gutaan waajibaadka xajka ee shanta maalmood ah ugu yaraan hal mar noloshooda haddii ay awoodaan jir ahaan iyo dhaqaale ahaanba inay soo gutaan waajibaadka xajka.

Cibaadooyinka ayaa si weyn u xusa xisaabaadka Qur’aanka ee Nebi Ibraahim, wiilkiisa Nebi Ismaaciil iyo Ismaaciil hooyadii haajara.

Xajka sanadkan waxa uu ka soo horjeeday dagaalka ka socda Marinka Qaza ee u dhexeeya Israa’iil iyo Xamaas, kaas oo Bariga Dhexe ku riixay in uu qarka u saaran yahay dagaal gobol oo u dhexeeya Israa’iil iyo xulafadeeda oo dhinac ah iyo kooxaha xagjirka ah ee Iiraan ay taageerto oo dhinaca kale ah.

Falastiiniyiinta ku sugan dhulka xeebta ah ee Qaza ayaa sanadkan u suurtoobi wayday inay u safraan magaalada Maka si ay u soo xajiyaan, sabatoo ah xidhitaanka marinka Rafax bishii Maay, markaasoo Israa’iil ay kordhisay duullaanka dhulka ee koonfurta magaalada Rafax ee xadka Masar.

Iyagoo joojinaya mudaharaadyada ama heeso ku saabsan dagaalka inta lagu guda jiro Xajka, mas’uuliyiinta Sacuudiga waxay sheegeen inaysan u dulqaadan doonin in la siyaasadeeyo xajka. Col. Talal Al-Shalhoub, oo ah afhayeenka wasaaradda arrimaha gudaha, ayaa u sheegay warfidiyeenka fiidnimadii jimcaha in dawladda Sucuudigu “aysan oggolaan doonin isku day kasta oo lagu doonayo in goobaha xurmada leh (Makka) loogu beddelo goob ay ku qayilaan.”

Wakhtiga xajku waa kala duwan yahay, marka loo eego in loo asteeyay shan maalmood toddobaadka labaad ee Dul-Xijjah oo ah bisha ugu dambaysa bilaha Islaamka.

Inta badan cibaadada xajka waxaa lagu qabtaa bannaanka iyada oo aan hadh lahayn. Marka uu dhaco bilaha xagaaga, heerkulku wuxuu kor u kici karaa in ka badan 40 Celsius. Wasaaradda caafimaadka ayaa ka digtay in heerkulka goobaha barakeysan uu gaari karo 48 C, waxaana ay ku boorisay xujeyda in ay isticmaalaan dalladaha oo ay cabaan biyo badan si ay u nastaan.

Inta badan Xujeyda ku sugnaa Buurta Carafa ayaa waxa ay wateen dalladaha, halka qaar kalena ay fadhiyeen harka dhowr geed iyo dhismayaal ku teedsan buurta Raxmaanka. Iyo, sida Mina iyo Masjidka Xaramka, xarumaha qaboojinta ee waddooyinka loo maro buurta iyo nawaaxigeeda ayaa xujeyda ku buufiyay biyo si ay uga caawiyaan la dagaalanka kulaylka, kuwaas oo horay u fuulay 47 C ee buurta Carafa.

Ka dib cibaadada Sabtida ee Buurta Carafa, xujaajtu waxay u safri doonaan dhowr kiilo mitir goobta loo yaqaan Muzdalifa si ay u ururiyaan dhagaxyo ay u isticmaali doonaan dhagxinta tiirarka shaydaanka ee ku soo laabanaya Mina. Kuwo badan ayaa lugeynaya, halka qaar kalena ay isticmaalaan basas.

Xujaajta ayaa intaa ka dib ku soo laabanaya Mina muddo saddex maalmood ah, iyadoo ay ku beegan tahay maalinta Ciidul Adxaa oo aad u wanaagsan, markaas oo dadka Muslimiinta ah ee dhaqaalaha haysta ee ku nool dunida ay xoolo qalaan, hilibkoodana ay u qaybiyaan dad masaakiin ah. Dabadeed, waxay ku noqonayaan Maka si ay ugu sameeyaan dawaafka u dambeeya, ee loo yaqaan Farewell Tawaf.

Marka Xajku dhamaado ayaa ragga laga rabaa inay madaxa xiiraan, dumarkana ay timaha ka xiiraan taasoo calaamad u ah dib u cusboonaysiinta. Inta badan xujaajta ayaa markaas ka ambabaxaya Maka iyagoo aaday magaalada Madiina, oo qiyaastii 340 kiiloomitir u jirta, si ay ugu soo tukadaan qabriga Nebi Muxamed, oo ah qolka xurmada leh. Qabrigan ayaa ka mid ah masaajidka nebiga oo ka mid ah saddexda goobood ee ugu barakeysan Islaamka, iyadoo ay la socdaan masaajidka Xaramka ee Maka iyo Masjidka Al Aqsa ee magaalada Qudus.

Xajka ayaa ah meel ay dadku ku cunaan. Sannadkii 2015-kii, dhowr kun oo xujey ah ayaa lagu burburiyay isbuurasho aad u badan. Maamulka Sacuudiga waligood ma aysan soo bandhigin tirada dhimashada ugu dambeysay.

Sanadihii la soo dhaafay, mas’uuliyiinta Sacuudiga waxay sameeyeen dadaallo wax ku ool ah si loo hagaajiyo gelitaanka iyo ka fogaanshaha shilalka dhimashada. Tobanaan kun oo askari ayaa lagu soo daadiyay guud ahaan magaalada, gaar ahaan agagaarka goobaha barakeysan, si ay u xakameeyaan dadka isu soo baxay, waxaana dowladda ay dhistay tareen dheereeya oo isku xira dadka u kala goosha goobaha barakeysan ee magaalada, kaasoo ay ku xaniban yihiin isu socodka dadka iyo gaadiidka. xilliga xajka. Xujaydu waxay ka soo galaan albaabo elektaroonik ah oo gaar ah.

Maamulka Sacuudiga ayaa sidoo kale balaariyay oo dib u dayactir ku sameeyay Masjidka Xaramka oo wiishash lagu arkayo hareeraha qaar ka mid ah 7-da Minaar ee uu leeyahay xilli uu dhisme ka socday goobta barakeysan.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Siyaasadda Soomaaliweyn

Ciidamada Mareykanka ee AFRICOM ayaa beeniyey eedeynta Al-Shabaab ee dilkii dhaqaatiirta Kuubba

AFRICOM waxay sheegeen in qiimayn iyo dib u eegis kadib aan Maraykanku wax hawlgal ka samaynin waqtiga iyo meelaha la cayimay.

Published

on

SAWIRKA: Taliyaha xilka ka degaya ee Taliska Afrika ee Mareykanka Jeneral William Ward (2-aad) iyo Jeneral Carter Ham (Middig) ayaa ka qeyb qaadanaya munaasabadda beddelka taliska AFRICOM ee Sindelfingen ©Mandel Ngan-Pool / Sawirada Getty

Milatariga Maraykanka ayaa sheegay inaysan mas’uul ka ahayn dilka la sheegay in loo gaystay laba dhakhtar oo u dhashay Kuubba oo al-Shabab ay soo jeediyeen eedayn ah inay ku dhinteen duqayn uu gaystay Maraykanku 15-kii Febraayo ee sannadkan.

Taliska Maraykanka ee Afrika AFRICOM waxay qiimaynta saddexdii bilood ee u dambaysay ee ay sameeyeen ay ku xaqiijiyeen in duqayn ay ka gaysteen nawaaxiga Jilib 15-kii Febraayo, hase yeeshee waxay sheegeen in qiimaynta iyo dib u eegista ay sameeyeen kadib ay go’aamiyeen in duqaynta ay ciidamada Mataykanku gaysteen 15-kii Febraayo aysan sababanin wax dhimasho oo rayid ah.

AFRICOM ayaa sidoo kale sheegtay inay dhammaystireen qiimaynta laba dhacdo oo kale oo kala dhacay Janaayo 25-keedii iyo Febraayo 22-keedii sannadkan, oo ka kala dhacay nawaaxiga Galhareeri iyo Kurtunwaarey, iyadoo loo jeediyey eedayn ah in duqaymaha Maraykanku gaysteen ay waxyeello kasoo gaartay rayid.

Maraykanku waxay sheegeen in qiimayn iyo dib u eegis kadib aan Maraykanku wax hawlgal ka samaynin waqtiga iyo meelaha la cayimay.

AFRICOM waxay sheegtay inuu jiro kiis furan oo weli qiimayntiisa ay wadaan, kaasi oo macluumaadkiisa lagu dari doono qiimaynta tan xigta. Labada dhakhtar oo la kala yiraa Assel Herrera iyo Landy Rodriguez ayaa Al-Shabaab ay kasoo afduubeen bishii April 2019-kii Waqooyi Bari Kenya.

Ciidamada Mareykanka ee Afrika AFRICOM

Joogitaanka ciidamada Mareykanka ee Afrika, waxaa hogaaminaya ujeeddooyinkooda amniga qaranka iyo sidoo kale danahooda juqraafiga. Nabadgelyada Afrika waa qayb ka mid ah welwelka ballaaran ee amniga Mareykanka ee adduunka oo dhan. Kor u kaca Ruushka ee jaantuska amniga Afrika – gaar ahaan gobolka Galbeedka Afrika, Jamhuuriyadda Bartamaha Afrika, Liibiya, Saaxil. Intaa waxaa dheer, raadka Shiinaha ee Afrika, ugu horrayn ee horumarinta kaabayaasha iyo amniga, ayaa sidoo kale soo jiidatay dareenka Washington oo kor u qaaday muhiimadda iskaashiga milatari ee Afrika iyo Maraykanka.

Si arrintan wax looga qabto, Maraykanku waxa uu isku dayay in uu dib u qeexo xidhiidhka uu la leeyahay Afrika ee iskaashiga, waxana uu si aan kala go’ lahayn uga digayaa Afrika Ruushka iyo Shiinaha inay qaaradda awood ku yeeshaan.

Dhoolatuska militari ee wadajirka ah ee Afrika iyo Mareykanka ay ka wadaan bariga Afrika ayaa ah labo waji. Marka hore waa ‘Heshiiska Xaqa ah’ ee caafimaadka, isgaarsiinta, ama tababarka saadka. Labaad, “Leyliga Cutlass Express” waxaa loogu talagalay xoojinta amniga badda iyo horumarinta amniga qaranka iyo gobolka ee Bariga Afrika.

Wajiga koowaad waxaa martigeliyay ciidamada difaaca Kenya, waxaana inta badan laga soo qaadaa saldhiga ciidamada Ingiriiska ee Nanyuki ee dalka Kenya. Waxaa xusid mudan in askarta Ingiriiska ee saldhigan ka soo jeeda ay sanado badan ku lug lahaayeen tacadiyo ay ka mid yihiin dil ka dhacay deegaanada ku xeeran.

Bariga Afrika, ciidamada Mareykanka ee AFRICOM waxay ku faantaa “ka go’naanta qoto dheer ee nabad ilaalinta qaaradda, wax ka qabashada dhibaatooyinka iyo kobcinta iskaashi waara oo lala yeesho ciidamada militariga ee gobolka.” Ilaa 1,000 shaqaale ah oo ka kala socda in ka badan 20 waddan oo ka socda gobolka Bariga Afrika ayaa ka qaybqaata tababarradan wadajirka ah, kuwaas oo u diyaarinaya hawlgallada Midowga Afrika (MA), iyo Qaramada Midoobay (QM).

Facebook Comments Box

Continue Reading

Wararka

Maroodiyaasha Afrika ayaa midba midka kale ugu yeeraa magacyo gaar ah, daraasad cusub ayaa muujisay

Saynis yahanadu waxa ay sheegeen in hab-dhaqanka magac-bixintu ay aad ugu badan tahay xayawaanka leh qaab-dhismeedka bulshada iyo qoysaska kala taga oo dib isugu midoobaan.

Published

on

Maroodiga Afrika waa xayawaanka ugu weyn ee dul socda dhulka.

Maroodiga Afrikaanka ah ayaa isku waca oo ka jawaaba magacyo gaar ah, waa arrin naadir ku ah xayawaanka duurjoogta ah, cilmi-baaris cusub ayaa muujisay.

Magacyada waxaa lagu maqli karaa dhawaaqyo hoose oo masaafo dheer ka gudba. Saynis yahanadu waxa ay sheegeen in hab-dhaqanka magac-bixintu ay aad ugu badan tahay xayawaanka leh qaab-dhismeedka bulshada iyo qoysaska kala taga oo dib isugu midoobaan.

“Maroodigu waa bulsho si la yaab leh u nool, had iyo jeer waa ay hadlaan oo waa ay istaabtaan – magacaabistani waxay u badan tahay inay tahay mid ka mid ah waxyaabaha xoojinaya awoodda ay u leeyihiin inay la xiriiraan shakhsiyaadka,” ayuu yiri lataliyaha cilmi-nafsiga ee Jaamacadda Gobolka Colorado George Wittemyer, oo sidoo kale ah lataliyaha sayniska ururka aan faa’iido doonka ahayn Badbaadinta Maroodiyaasha.

Bini’aadamku waxay leeyihiin hababka magac bixin, iyo sidoo kale eyda, dolphins iyo baqbaqaaqyada. Magac-bixinta noocyada waxay kaloo baran karaan inay ku dhawaaqaan dhawaaqyo cusub oo gaar ah inta ay nool yihiin.

“Si la mid ah maroodiyadu waxay isticmaalaan magacyo, laakiin malaha ma isticmaalaan magacyada inta badan odhaahyada, markaa ma fileyno 100%,” ayuu yiri qoraaga daraasadda iyo cilmi-nafsiga Jaamacadda Cornell Mickey Pardo.

Cilmi-yaqaannada cilmiga noolaha ee daraasadda, oo lagu daabacay Nature Ecology & Evolution, waxay isticmaaleen barashada mashiinka si ay u ogaadaan magacaynta maktabadda dhawaaqa ee Keydka Qaranka ee Samburu ee Kenya iyo Beerta Qaranka ee Amboseli. Cilmi-baarayaashu waxay sidoo kale raaceen maroodiyaasha jeeps-ka si ay u raadiyaan wicitaanno iyo jawaabo. Hooyadu waxa laga yaabaa inay u yeedho dibi ama sayid nin qalaad oo daba socda kooxda.

Falanqaynta xogta maqalka ah ee qaabka kumbuyuutarka ayaa saadaaliyay maroodiga wax looga qabanayo 28% wakhtiga, oo ay u badan tahay isticmaalka magaciisa. Qaabka ayaa kaliya si sax ah u calaamadiyay 8% wicitaanada markii la siiyay xog aan macno lahayn. Rumbles ayaa ka hooseeya heerka maqalka bini’aadamka, saynisyahannadu ma garanayaan dhinaca codaynta magaca.

Maroodiga ayaa si tamar badan uga jawaabay cajalado magacyadooda ku qornaa, iyagoo dhegaha garaacaya oo jirkooda kor u qaadaya.

Maroodiga Afrika

Maroodiga Afrika waa xayawaanka ugu weyn ee dul socda dhulka. Waxay joogaan 37 waddan oo Afrika ah. Waxaa si fudud loogu aqoonsan karaa jirkooda loo isticmaalo isgaadhsiinta iyo maaraynta walxaha. Dhegaha waaweynna waxay u oggolaadaan inay kuleyl xad-dhaaf ah soo saaraan. Ilkaha jeexjeexyada sare waxay u koraan faanta maroodiga Afrika waxayna koraan inta ay nool yihiin oo dhan. Waxaa jira laba nooc oo maroodi Afrikaan ah – Savanna (ama baadiyaha) iyo maroodiga kaynta. Maroodiga Savanna way ka weyn yihiin maroodiga kaynta, faantooduna waxay u leexdaan xagga dibadda.

Marka laga soo tago in ay yaryar yihiin, maroodiga kaynta ayaa ka madow oo foolkoodu waa toosan yihiin oo hoos bay u jeedaan. Waxa kale oo jira kala duwanaansho xagga cabbirka iyo qaabka madaxa iyo qalfoofka u dhexeeya labada nooc.

Maroodiga kaymaha ayaa si gaar ah ula qabsaday deegaanka kaynta cufan ee Dooxada Koongo, laakiin aad ayay hoos ugu dhacday, taas oo ay ugu wacan tahay ugaarsiga ka ganacsiga fool-maroodiga ee caalamiga ah iyo khasaaraha deegaanka iyo kala qaybsanaanta. Waxaa lagu qiyaasaa in laga yaabo in rubuc-meelood-meelood meel tirada guud ee dadka maroodiga Afrika ay ka kooban yihiin maroodiga kaynta.

Facebook Comments Box

Continue Reading
Advertisement
Bariga dhexe9 hours ago

“Meel Israa’iil ka mid ah kama badbaadi doonto gantaalladeena” – Xassan Nasrallah

Afrika9 hours ago

Dalka Zimbabwe oo codsanaayo xubinnimada kooxda BRICS

Geeska Afrika9 hours ago

Mudaaharaad rabshado wata ayaa ka dhacay dalka Kenya, kaas oo looga soo horjeedo sharciga canshuuraha

Diblomaasiyadda10 hours ago

Booqashada Putin ee Vietnam: Laga soo bilaabo saaxiibtinimada taariikhiga ah ilaa qorshayaasha mustaqbalka

Wararka2 days ago

Tansaania oo furtay xaruntii ugu horeysay ee digniinta degdegga ah ee hawlgalka iyo isgaarsiinta

Sirdoonka & Militariga2 days ago

Faransiiska oo dhimaya joogitaanka ciidamadiisa militariga ee Afrika – AFP

Sirdoonka & Militariga2 days ago

Suudaan oo dacwo ka ah faragelinta ‘aan joogsiga lahayn’ ee Imaaraadka Carabta

Yurub2 days ago

Ra’iisul Wasaaraha Netherlands Mark Rutte, oo noqonaya madaxa NATO

Diblomaasiyadda2 days ago

Kuuriyada Waqooyi oo roog cas u fidisay Putin, oo heshiis muhiim u ah la saxiixatay Ruushka

Sirdoonka & Militariga4 days ago

Wadamada hubka nukliyeerka ku hubaysan oo kor u qaadaya awooda hubkooda arsenalka – cilmi baaris

Wararka6 days ago

Xujeyda Muslimiinta ah ayaa isugu tagay Buurta Carafa si ay u cibaadeystaan ​​maalinta oo dhan

Siyaasadda Soomaaliweyn6 days ago

Xogta saraakiishii lagu dilay deegaanka Awdiinleh iyo degmada Bardaale

Siyaasadda Soomaaliweyn1 week ago

Ciidamada Mareykanka ee AFRICOM ayaa beeniyey eedeynta Al-Shabaab ee dilkii dhaqaatiirta Kuubba

Afrika1 week ago

Madaxweyne ku xigeenka Malawi Saulos Chilima iyo sagaal kale ayaa ku dhintay shil diyaaradeed, sida ay xaqiijisay dowladda

Siyaasadda Arrimaha Dibadda1 week ago

Maxay kawada hadleen Madaxweyne Xassan iyo Ra’isul wasaaraha Norway?

Diblomaasiyadda1 week ago

Mareykanka wuxuu u baahan yahay caawinta Japan si kor loogu qaado wax soo saarka militariga, ayuu yiri danjire Rahm Emanuel

Wararka1 week ago

Maroodiyaasha Afrika ayaa midba midka kale ugu yeeraa magacyo gaar ah, daraasad cusub ayaa muujisay

Yurub2 weeks ago

Xisbiyada Midigta fog ayaa guullo waaweyn ka gaaray doorashada Midowga Yurub

Bariga dhexe2 weeks ago

Golaha Illaalada kacaanka Iiraan ayaa waxay doorashada ka xayireen madaxweynihii hore ee Axmadinejad

Bariga dhexe2 weeks ago

Wasiirka arrimaha dibadda Turkiga oo dalka Qadar kula kulmay hogaamiyaha Xamaas

Gumeysi iyo isir sifeyn2 weeks ago

Khaliijka ayaa cambaareysay weerarka Israa’iil ay ku qaaday Nuseirat, waxayna ku tilmaantay fal dambiyeed aad u fool xun oo argagaxiso ah

Siyaasadda Arrimaha Dibadda2 weeks ago

Madaxweyne Xassan Sheekh oo safar Norway ah u ambabaxay – waa maxay ujeedka safarka?

Yurub2 weeks ago

Nin ayaa la xiray ka dib markii uu weeraray ra’iisul wasaaraha Denmark

Siyaasadda Soomaaliweyn2 weeks ago

Ururka Al-shabaab oo weeraray magaalada Ceel-dheer

koonfurta Bari Aasiya2 weeks ago

Narendra Modi ayaa ku soo laaban doona ra’iisul wasaaraha Hindiya mar saddexaad

Afrika2 weeks ago

Dhaqdhaqaaqayaasha Suudaan ayaa sheegay in illaa 40 qof ay ku dhinteen duqeymo ka dhacay meel u dhow Khartuum

Bariga dhexe2 weeks ago

Xuutiyiinta Yemen ayaa xiray shaqaale gargaar, oo ka tirsan Qaramada Midoobay

Siyaasadda Soomaaliweyn2 weeks ago

Soomaaliya ayaa ku biirtay Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay in ka badan 50 sano kadib

Gumeysi iyo isir sifeyn2 weeks ago

Ku dhawaad ​​40 qof ayaa ku dhintay weerar ay Israa’iil ku qaadday iskuulka Nuseirat

Afrika2 weeks ago

Wafdi ka socda Difaaca Ruushka ayaa wadahadal la yeeshay dalalka Maali iyo Niger

Diblomaasiyadda2 weeks ago

Spain ayaa doonaysa inay ku biirto kiiska xasuuqa ka dhanka ah Israa’iil

Sirdoonka & Militariga2 weeks ago

Qorshaha Soomaaliya ay ku doonayso in ciidamada Itoobiya loogu saarro dalka waa sababo la xariira ‘Badda Cas’

Bariga dhexe2 weeks ago

Bashaar Al-asad iyo Ra’iisul wasaaraha Ciraaq ayaa ka wada hadlay isku-duwidda amniga, warbaahinta dowladda Ciraaq ayaa sheegtay

Buuggaag3 weeks ago

Ogaal yar oo ku saabsan buugga Saacadihii Badbaadada

Siyaasadda Soomaaliweyn3 weeks ago

Waa maxay ujeedka K. Galbeed Soomaaliya ay ugu hortimid qorshaha ay Dowladda Soomaaliya kaga saareyso ciidamada Itoobiya?

Afrika3 weeks ago

Xisbiga ANC ayaa lumisay aqlabiyaddiisa 30-ka sano ee Koonfur Afrika

Gumeysi iyo isir sifeyn3 weeks ago

Hay’adda CAIR ayaa dhaleecaysay madaxa difaaca ee Maraykanka in uu dafiray xasuuqa Gaza ee Israa’iil

Sirdoonka & Militariga3 weeks ago

Shirkadaha Israa’iil ee hubka ayaa laga mamnuucay bandhiga carwada difaaca ee ka dhici doonta Faransiiska

Siyaasadda Soomaaliweyn3 weeks ago

Maamulka Khaatumo ‘oo si gaar ah’ ula macaamileysa dowladda Turkey – dhaqan siyaasaddeed cusub

Afrika3 weeks ago

Xisbiga talada haya ayaa hogaaminaya codadka iyadoo ay socoto tirinta codadka doorashada Koonfur Afrika

Xul