Connect with us

Afrika

Muwaadiniin Maraykan ah oo ku lug lahaa isku daygii afgambi ee Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Koongo

Koox hubeysan oo ku labisan dareeska ciidamada ayaa lagu soo waramayaa inay afgambiga qaadeen xilli dambe oo habeennimadii sabtida.

Published

on


Saddex muwaadin oo Maraykan ah ayaa ka mid ah 50 qof oo la xidhay iyaga oo lagu eedaynayo in ay isku dayeen in ay afgambiyaan dawladda Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Koongo Axaddii, sida ay ku warantay wakaaladda wararka ee Reuters oo soo xiganaysa afhayeen u hadlay ciidammada dalkaas Afrikada dhexe.

Sylvain Ekenge ayaa soo saaray bayaan ka dib markii ay soo baxeen warar sheegaya in rasaas laga maqlayo caasimadda dalka qaniga ku ah ee Kinshasa, saacadihii hore ee Axadda.

Waxa uu TV-ga Qaranka ee RTNC TV kaga dhawaaqay in Ciidamada Qalabka Sida ee Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Koongo (FARDC) ay fashiliyeen isku daygii afgambi ee ka dhanka ahaa Madaxweyne Felix Tshisekedi ee ka dhacay Kinshasa. Dhowr tuhmane ayaa la xiray, “xaaladda hadda waa la xakameynayaa,” ayuu yiri Ekenge.

Koox hubeysan oo ku labisan dareeska ciidamada ayaa lagu soo waramayaa inay afgambiga qaadeen xilli dambe oo habeennimadii sabtida, iyagoo weerar ku qaaday guriga Vital Kamerhe, wasiirkii dhaqaalaha ee xilka ka degay, ahna musharax u taagan xilka afhayeenka baarlamaanka qaranka.

Sida ay ku warantay warbaahinta gudaha kooxda weerarka geysatay ayaa ka tirsan ururka New Zaire oo lala xiriirinayo siyaasigii hore ee Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Koongo Christian Malanga, kaas oo haystay dhalasho Maraykan ah, waxaanu musaafuris ku qaatay dhawr sano oo Maraykanka ka hor intii aan lagu dilin isku daygii afgambiga.

“Laba ka mid ah askarta bilayska ee loo xilsaaray ilaaladiisa, iyo sidoo kale mid ka mid ah kuwii weerarka soo qaaday, ayaa naftooda ku waayay,” afhayeenka Kamerhe, Michel Moto Muhima, ayaa ku soo qoray boostada X (hore Twitter).

Kooxda weerarka geysatay ayaa sidoo kale bartilmaameedsaday xarunta madaxtooyada ee bartamaha magaalada, iyagoo jeex-jeexay oo gubay calanka Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Koongo, sida ay sheegeen Ekenge iyo dowladda.

“Malanga si dhab ah ayaa loo dhexdhexaadiyay intii lagu jiray weerarkii Palais de la Nation [madaxtooyada], qaar ka mid ah Aboubacar ayaa la dilay intii lagu jiray weerarka lagu qaaday hoyga Vital Kamarhe [iyo] kuwa kale – qiyaastii 50 oo ay ku jiraan saddex muwaadin Maraykan ah – ayaa la xiray oo hadda waa la xiray, isagoo su’aalo weydiinaya adeegyada gaarka ah ee ciidamada qalabka sida,” Ekenge ayaa u sheegay Reuters.

Waxa uu sheegay in mid ka mid ah muwaadiniinta Mareykanka ee la xiray uu yahay wiil uu dhalay Christian Malanga oo lagu magacaabo Marcel.

Christian Malanga, oo isku tilmaamay inuu yahay mushkilad xaliye oo u heellan inuu soo afjaro “musuqmaasuqa iyo siyaasad xumada” ee Kinshasa, ayaa si toos ah ugu faafiyay isku daygii afgambiga bogiisa Facebooga.

“Anaga, xagjiriinta, waan daalanahay. Ma sii wadi karno Tshisekedi iyo Kamerhe; Wax badan oo doqonimo ah ayay ka sameeyeen dalkan,” ayuu ku yiri Lingala, sida ay sheegtay wakaaladda wararka ee Reuters.

Madaxweyne Tshisekedi ayaa mar kale dib loogu doortay doorashadii lagu murmay ee bishii December. Wuxuu ku guuleystay 73% codadkii la dhiibtay, isagoo ka guuleystay 18 xubnood oo la tartamayey.

Qoraal ay soo dhigtay X, Lucy Tamlyn, oo ah safiirka Mareykanka ee DR Congo, ayaa sheegtay inay “aad uga walaacsan tahay” warbixinnada muwaadiniinta Mareykanka ee lagu eedeeyay inay ku lug lahaayeen fallaagada la fashiliyay.

“Fadlan waxaa hubaal ah in aan si buuxda ula shaqayn doono maamulka DRC marka ay baarayaan falalkan dambiyada ah oo ay kula xisaabtamayaan muwaadin kasta oo Maraykan ah oo ku lug leh falal dambiyeed,” Tamlyn ayaa qortay.

Facebook Comments Box

Xafiiska wararka ee Diblomaasi waa xafiiska u qaabilsan wararka maalin laha ah. Waxaa lagu aruuriyaa warbixinada iyo war-saxaafeedyada ay daabacaan hay'adaha caalamiga, kuwa maxaliga iyo ururada siyaasaddeed. Qofka mas'uulka ka ah xafiiska wararka Diblomaasi waa madaxa Xafiiska Wararka.

Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Afrika

Madaxweyne ku xigeenka Malawi Saulos Chilima iyo sagaal kale ayaa ku dhintay shil diyaaradeed, sida ay xaqiijisay dowladda

Madaxweyne ku xigeenka Malawi, Saulos Klaus Chilima iyo sagaal kale ayaa la helay iyadoo aan la helin cid ka badbaaday, sida uu ku dhawaaqay madaxweynaha dalka Koonfur Afrika, Lazarus McCarthy Chakwera.

Published

on

© X/@Malawi24

Burburka diyaaraddii milatari ee la la’yahay oo uu la socday madaxweyne ku xigeenka Malawi, Saulos Klaus Chilima iyo sagaal kale ayaa la helay iyadoo aan la helin cid ka badbaaday, sida uu ku dhawaaqay madaxweynaha dalka Koonfur Afrika, Lazarus McCarthy Chakwera.

Madaxweyne Chakwera ayaa baajiyay safar la qorsheeyay oo uu ku tagi lahaa Bahamas, wuxuuna amar ku bixiyay howlgal lagu baadigoobayo oo lagu badbaadinayo diyaaradaha ciidamada difaaca Malawi (MDF), taasoo laga waayay raadaarka ka dib markii ay ka tageen caasimadda Lilongwe, subaxnimadii Isniinta.

Sida laga soo xigtay mas’uuliyiinta, ku-xigeenkii hore ee geeriyooday iyo kuwa kale, oo ay ku jirto marwadii koowaad ee hore Shanil Dzimbiri, ayaa u safrayay waqooyiga magaalada Mzuzu si ay dowladda ugu metelaan aaska wasiirkii hore ee cadaaladda, Ralph Kasambara, oo dhintay afar maalmood ka hor. Duulimaadka ayaa lagu waday in uu qaato 45 daqiiqo, balse diyaaradda oo la sheegay in ay ku jirtay cimilo xumo ayaan waligeed soo gaarin halkii ay ku socotay.

Horaantii Talaadadii, Taliyaha MDF Valentino Phiri ayaa u sheegay warfidiyeenka in laga yaabo in diyaarada ay ku burburtay Keymaha Chikangawa, waxaana howlihii baadi goobka iyo samata bixinta ay caqabad ku noqdeen xaalado ceeryaamo ah. Askartu waxay habeenkii iyo subaxdii horeba ka raadinayeen kaynta Chikangawa si ay diyaaradda u helaan.

Isagoo ka hadlayay shir jaraa’id oo uu qabtay Talaadadii, madaxweyne Chakwera ayaa sheegay in uu ku wargeliyay taliyaha MDF in howlgalkii baadigoobka iyo badbaadinta la soo gabagabeeyay, lana helay diyaaradda.

“Aad baan uga xumahay oo aan uga xumahay in aan idin ogeysiiyo dhammaan in ay noqotay masiibo aad u xun. Kooxda baadigoobka iyo samatabbixinta ayaa diyaaradda ka helay meel u dhow buur ku taal kaynta Chikangawa. Waxay ogaadeen in gabi ahaanba burburay iyadoo aysan jirin cid ka badbaaday, maadaama dhammaan rakaabkii saarnaa ay ku dhinteen saameyn,” ayuu yiri madaxweynaha.

Qabanqaabada aaska dadka dhintay ayaa lagu dhawaaqi doonaa gelinka dambe ee maanta, ayuu Chakwera ku daray.

Chilima, oo 51 jir ah, waxa ay soo noqotay madaxweyne ku xigeenka Malawi, oo ah waddan ay ku nool yihiin ku dhawaad ​​20 milyan, tan iyo 2014kii.

Bishii la soo dhaafay, maxkamada Malawi ayaa meesha ka saartay eedeymihii musuqmaasuqa ee lagu soo oogay Chilima sanadkii 2022, ka dib markii agaasimaha dacwad oogayaasha uu gudbiyay ogeysiis lagu joojinayo falka.

Madaxweyne ku xigeenkii hore ayaa la xiray 2022 kadib eedeymo musuq-maasuq ah kadib markii hay’adda la socota musuq-maasuqa ee dalka ay sheegtay inuu lacag ku helay caawinta labo shirkadood oo xiriir la leh ganacsade Ingiriis ah Zuneth Sattar, Xaviar Ltd iyo Malachitte FZE, si ay qandaraasyo uga helaan dowladda Malawi. Chilima waa ay diiday eedeymahaas.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Afrika

Dhaqdhaqaaqayaasha Suudaan ayaa sheegay in illaa 40 qof ay ku dhinteen duqeymo ka dhacay meel u dhow Khartuum

RSF ayaa ka dambeysay weerarkii khasaaraha badan dhaliyay ee Khamiistii lagu qaaday Omdurman: ururka gargaarka. Duqeymahan ayaa imaanaya maalin kadib markii RSF lagu eedeeyay inay dileen in ka badan 104 qof oo ay ku jiraan 35 caruur ah.

Published

on

Waa dad dhex socda magaaladda caasimadda Khartuum.

Dadka u ololeeya dimoqraadiyada ee Suudaan ayaa sheegay Jimcihii in ku dhawaad ​​40 qof ay ku dhinteen “rasaas rabshado wata” oo maalin ka hor ay ciidammada militariga ku qaadeen Omdurman, oo ah magaalada mataanaha ah ee Khartuum.

Suudaan waxaa halakeeyay dagaal tan iyo bishii Abriil 2023, markii uu dagaalku dhexmaray ciidammada, oo uu hoggaaminayay taliyaha militariga Cabdel Fattah Al-Burhaan, iyo ciidammada taageerada degdegga ah, oo uu taliye u ahaa ku xigeenkii hore ee Burhaan Maxamed Xamdaan Dagalo.

Guddiga iska caabinta Karari, oo ah mid ka mid ah boqollaal kooxood oo aasaasi ah oo taageera dimuquraadiyadda oo isku dubarida gargaarka guud ahaan Suudaan, ayaa sheegay in RSF ay ka dambeysay weerarkii khasaaraha badan dhaliyay ee Khamiistii ka dhacay Omdurman.

“Ilaa hadda, dhimashadu waxa lagu qiyaasaa 40 qof oo rayid ah, waxaana jira in ka badan 50 dhaawac ah, oo qaarkood ay halis yihiin,” ayay hay’addu ku tiri hadal ay soo dhigtay baraha bulshada.
“Weli ma jiraan tiro sax ah oo tirada dhibanayaasha ah,” ayay tiri, iyada oo intaa ku dartay in meydadkooda ay heleen isbitaalka jaamacadda Al Nao iyo xarumaha kale ee caafimaadka ee gaarka loo leeyahay ama ay aaseen qoysaskooda.

Duqeymahan ayaa imaanaya maalin kadib markii RSF lagu eedeeyay in ay dileen in ka badan 104 qof oo ay ku jiraan 35 caruur ah Arbacadii weerar ka dhacay tuulada Wad Al-Noura oo ka tirsan gobolka Al-Jaziira ee koonfurta Khartuum.

In ka badan hal sano, dagaalku waxa uu galaaftay nolosha kumannaan qof, iyada oo qiyaasaha qaar ay sheegayaan in dhimashadu ay gaareyso 150,000, sida uu sheegay ergeyga Mareykanka ee Suudaan, Tom Perriello.

Tan iyo markii uu bilowday dagaalka, in ka badan toddobo milyan oo qof ayaa ka qaxay guryahoodii iyagoo u qaxay qaybo kale oo Suudaan ah, taas oo ku daraysa 2.8 milyan oo hore uga barakacay colaadihii hore ee waddankaas oo 48 milyan ah.

Dagaallada ayaa maalin walba ka socda guud ahaan dalka, oo ay ku jirto caasimadda, iyadoo labada dhinac lagu eedeeyay dambiyo dagaal oo ay ka mid yihiin beegsiga ula kac ah ee dadka rayidka ah, duqeymaha aan loo meel dayin ee lagu hayo dadka ay deggan yihiin iyo xannibaadda gargaarka bini’aadantinimo.

Carruur la dilay

Ugu yaraan 35 caruur ah ayaa lagu dilay weerarka ka dhacay Wad Al-Nura, iyadoo dhaqdhaqaaqayaasha guddiga iska caabinta Madani ay baraha bulshada ku wadaageen sawiro muujinaya marado cad oo safan oo dhulka la dhigay.

Xoghayaha guud ee Qaramada Midoobay Antonio Guterres ayaa si kulul u cambaareeyay weerarka, halka isku duwaha Qaramada Midoobay u qaabilsan Suudaan, Clementine Nkweta-Salami, ay sheegtay in ay “ka naxday warbixinnada weerarrada rabshadaha wata iyo tiro badan oo khasaare ah” oo ka dhacay tuulada waxayna ku baaqday in baaritaan la sameeyo.

“Masiibada bini’aadmigu waxay noqotay astaanta nolosha ee Suudaan. Ma ogolaan karno in isla xisaabtan la’aanta ay noqoto mid kale,” ayay raacisay.

RSF waxaa lagu eedeeyay bililiqo iyo sidoo kale rabshado jinsi iyo isir waxaana ay dhowr jeer weerartay guud ahaan tuulooyinka Suudaan oo dhan. War qoraal ah oo ay soo saareen kooxaha hubaysan ayaa waxa ay ku sheegeen in ay weerar ku qaadeen saddex xero oo ciidan oo ku yaala gobolka Wad Al-Nura oo ay kula dagaalameen “dibadda” aagga la deggan yahay.

Sawirkan waxaa la qaaday Maay 30, 2024, wuxuu muujinayaa dhismo burbursan oo ku yaal Omdurman. – AFP iyada oo loo sii marayo Getty Images.

Khamiistii, taliyaha ciidamada Burhaan ayaa booqday dadka dhaawaca ah. Bayaan uu soo saaray ayuu ku ballanqaaday inuu si adag uga jawaabi doono “dambiyada” RSF-ta.

Madaxa hay’adda Qaramada Midoobay u qaabilsan carruurta, Catherine Russell, ayaa sheegtay “in ay aad uga argagaxday wararka sheegaya in ugu yaraan 35 carruur ah lagu dilay in ka badan 20 carruur ahna ay ku dhaawacmeen” weerarka. “Weerarada ka dhanka ah rayidka iyo kaabayaasha rayidka waa wax aan la aqbali karin waana in si degdeg ah loo joojiyo,” ayuu yiri madaxa UNICEF. Russell wuxuu ugu baaqay kuwa dagaalamaya inay u hoggaansamaan sharciga caalamiga ah oo ay joojiyaan dagaalka.

Khamiista, Hay’adda Caalamiga ah ee Socdaalka waxay sheegtay in tirada dadka gudaha ku barakacay ay “ka badan karto 10 milyan” maalmaha soo socda. Macaluul sidoo kale waa khatar sii kordheysa oo ka jirta Suudaan, iyadoo ilaa 18 milyan oo qof ay la il daran yihiin gaajo iyo 3.8 milyan oo carruur ah ay hayso nafaqo darro ba’an, sida ay sheegeen hay’adaha Qaramada Midoobay.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Afrika

Wafdi ka socda Difaaca Ruushka ayaa wadahadal la yeeshay dalalka Maali iyo Niger

Saraakiil sar sarre oo ka socotay wasaaradda difaaca ee Ruushka ayaa la kulmay hogaamiyayaasha Maali iyo Niger, sida ay sheegeen maamulada militariga ee labada dal.

Published

on

© Facebook / CNSP

Wafdi heer sare ah oo ka socda Wasaaradda Difaaca Ruushka oo uu hoggaaminayo Wasiir kuxigeenka Yunus-Bek Yevkurov ayaa booqasho ku tagay dalalka Niger iyo Maali, sida ay shaaciyeen dalalka Galbeedka Afrika. Labada dal ee uu horay u gumeysan jiray Faransiiska ayaa xiriirka milatari u jaray Faransiiska, iyagoo ku eedeeyay Paris inay faragelin ku heyso.

Toddobaadkan waxa bilaabmay socdaalkii caadiga ahaa ee wasiirka arrimaha dibadda ee Ruushka Sergey Lavrov uu ku tagay dalalka Afrika. Markan, wuxuu diiradda saaray dalalka ku yaal Saaxil (sida Guinea, Burkina Faso, iyo Chad) iyo Jamhuuriyadda Koongo. Sannadkii hore bishii Maay, waxa uu booqday Bariga Afrika, Diseember, waxa uu ku sugnaa Waqooyiga Qaaradda.

Wasiirka Arrimaha dibedda ee Ruushka Sergey Lavrov waxa uu qiimeeyay xidhiidhka uu la leeyahay gobolka Saaxil ee muhiimka ah. Hoggaamiyaha ku meel gaadhka ah ee Maali, Assimi Goita, ayaa masuuliyiintan ku qaabilay qasriga madaxtooyada ee caasimadda Bamako, Isniintii, dawladdii hore ee milateriga ahayd ee Faransiiska ayaa ku soo qortay X (oo hore u ahaan jirtay Twitter).

Sida ay ku warantay wakaalada wararka ee Bamako, dhinacyadu waxay ka wadahadleen iskaashiga difaaca iyo amniga ee Maali-Ruushka iyo sidoo kale xaalada gobolka Saaxil oo tobanaan sano ay ragaadiyeen qalalaasaha mujaahidiinta.

Kahor kulanka Goita, Yevkurov iyo kooxdiisu waxay wadahadalo la yeesheen Wasiirka Difaaca Maali Sadio Camara iyo madaxa ciidamada cirka Alou Boi Diarra, ciidamada qalabka sida ee gobolka Saaxil ayaa ku sheegay war saxaafadeed lagu daabacay shabakadooda Talaadadii.

Isniintii, Niger ayaa sidoo kale ku dhawaaqday in hogaamiyaheeda ku meel gaarka ah, Abdourahamane Tchiani, uu maalin ka hor la kulmay wakiilada Wasaaradda Difaaca Ruushka ee Niamey oo ay ka wadahadleen iskaashiga milatari, amniga, iyo dhaqaalaha.

“Labada dhinac waxay dib u xaqiijiyeen rabitaankooda wadajirka ah si ay u xoojiyaan iskaashigooda istiraatijiyadeed, oo ku salaysan ixtiraam labada dhinac, kalsoonida iyo raadinta xalalka wadajirka ah ee caqabadaha gobolka iyo kuwa caalamiga ah,” ayay dowladda militariga ku tiri hadal ay soo saartay.

Xidhiidhka Ruushka uu la leeyahay dalalka Saaxil ee Maali, Niger, iyo Burkina Faso ayaa sii xoogaystay sannadihii u dambeeyay, inkastoo ay walaac ka muujiyeen Maraykanka iyo qaar ka mid ah xulafadiisa Midowga Yurub. Saamaynta reer galbeedka ayaa hoos u dhacday dhammaan saddexda waddan ee aan badda lahayn, iyadoo maamulka militarigu uu eryay ciidamadii Faransiiska ee horay u soo farageliyay dagaalka ka dhanka ah jabhadaha jihaad doonka ah ee gobolka Saaxil.

Ciidamada Mareykanka ee ku sugan Niger ayaa sidoo kale lagu wadaa inay baxaan bartamaha Sebtembar ka dib markii hogaamiyaasha Niamey ay baajiyeen heshiis difaac oo u fasaxay joogitaankooda, iyagoo ku eedeeyay Mareykanka inuu isku dayay inuu go’aamiyo cidda ay tahay xulafada Afrikaanka ah.

Bishii Maarso, madaxweynaha Ruushka Vladimir Putin iyo dhiggiisa Maali Goita waxaa ka go’an in ay xoojiyaan iskaashiga dagaalka ka dhanka ah argagixisada ee gobolka Saaxil.

Horaantii bishii Janaayo, dowladda cusub ee Niger, oo xukunka heysay tan iyo markii la afgambiyay madaxweynihii taageersanaa reer galbeedka ee Maxamed Bazoum bishii Luulyo ee la soo dhaafay, ayaa sidoo kale ogolaatay in ay horumariso xiriirka milatari ee Moscow iyo in ay iska kaashadaan xasilinta xaaladda ammaanka ee gobolka.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Afrika

Xisbiga ANC ayaa lumisay aqlabiyaddiisa 30-ka sano ee Koonfur Afrika

Natiijadii xisbiga talada haaya ee ANC waxay muujinaysaa hoos u dhac boqolkiiba 17 ah marka loo eego muujinta codbixinta 2019.

Published

on

Xarunta Natiijooyinka Qaranka ee Guddiga Madaxa-bannaan ee Doorashooyinka, Midrand, Koonfur Afrika, Maay 31, 2024. © AFP Michele SpatariAFP

Xisbiga ANC ayaa ku guul dareystay in uu helo aqlabiyadda doorashada guud ee Koonfur Afrika markii ugu horeysay muddo 30 sano ah. ANC ayaa heshay 40.2% kaliya ee codadka, taasoo waajibisay wada xaajoodka isbahaysiga. Nelson Mandela waxa uu xisbiga ku hogaamiyay xukunka 1994-tii intii lagu guda jiray doorashooyinkii ugu horeeyay ee dimuquraadi ah ee qaranka kadib dhicistii Apartheid.

Goobaha codbixinta ayaa albaabadooda loo furay Arbacadii, iyadoo 28 milyan oo codbixiye ay xaq u leeyihiin inay doortaan xubnaha cusub ee Baarlamaanka Qaranka, iyo sidoo kale baarlamaannada gobollada. In ka badan 50 xisbi ayaa ku tartamayey awoodda, oo ay ku jiraan tiro aad u badan oo cusub oo la tartameysa.

Iyadoo tirinta codadka la soo gabagabeeyay 99.9% dhammaan degmooyinka cod bixinta, ANC ayaa ku hogaamineysa 40.21% codadka, waxaana ku xiga xisbiga dhexe ee mucaaradka ee Democratic Alliance oo helay 21.76%, iyo garabka bidix uMkhonto weSizwe oo helay 14.59% codadka.

Natiijadii ANC waxay muujinaysaa hoos u dhac boqolkiiba 17 ah marka loo eego muujinta codbixinta 2019.

Afhayeen u hadlay guddiga doorashada ayaa sheegay in natiijada kama dambaysta ah lagu dhawaaqi doono fiidnimada Axadda. Sida uu qabo dastuurka Koonfur Afrika, baarlamaanka cusub waa in uu shir ku yeeshaa laba toddobaad gudahood oo ay doortaan madaxweyne cusub.

Ku xigeenka xoghayaha guud ee xisbiga, Nomvula Mokonyane ayaa sheegtay in ANC ay “qof walba kala hadlayso” isbahaysiga suurtogalka ah, iyada oo hoggaanka xisbiga laga filayo inay dejiyaan khadadka cas ee wadahadalka “waqtiga ku habboon.”

Dhowr warbaahin ayaa maalmihii la soo dhaafay sheegayay in hogaamiyaha ANC ahna madaxweynaha Koonfur Afrika Cyril Ramaphosa uu wajihi karo cadaadis ah inuu xilka ka dago haddii xisbigu ku guuldareysto inuu helo in ka badan 45% codadka. Si kastaba ha ahaatee, wakiilada ANC ayaa beeniyay wararkaas.

Mucaaradka ayaa ANC ku dhaleeceeyay wax ay ku sheegeen in ay ku guuldareysteen in ay ka soo baxaan ballanqaadkoodii “noloshii ugu wanagsaneyd ee dhammaan”, iyaga oo tixraacaya dambiyada joogtada ah, faqriga iyo heerka shaqo la’aanta oo sarreeya.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Afrika

Xisbiga talada haya ayaa hogaaminaya codadka iyadoo ay socoto tirinta codadka doorashada Koonfur Afrika

Guddiga doorashada ee dalkaas ayaa qorsheynaya in ay ku dhawaaqaan natiijada ugu dambeysa maalinta Axadda ah.

Published

on


Guddiga madaxa banaan ee doorashooyinka qaranka Koonfur Afrika ayaa bilaabay in ay ku dhawaaqaan natiijada hordhaca ah ee doorashada heer qaran iyo heer maamul goboleed ee dalkaasi ka dhacday, iyadoo xisbiga talada haya ee ANC uu ku horeeyo inkasta oo uu hoos u dhac ku yimid taageeradiisa.

Doorashadii guud ee Koonfur Afrika ee Maay 29-keedii ayaa ahayd tii ugu dhawayd ee loogu tartamay soddonkii sano ee dimuqraadiyadda jinsiyadaha kala duwan. Kaliya 20 sano ka hor xisbiga African National Congress (ANC) oo mar hogaaminayay Nelson Mandela ayaa ku guuleystay ku dhawaad ​​70% codadkii la dhiibtay. Tan iyo markaas, si kastaba ha ahaatee, hoos u dhac ayaa ku yimid xisbiga. Doorashadii ugu dambeysay ee 2019 waxay ku guuleysatay 57.5%. Markan waxay u muuqataa in lagu guul darreystay in lagu guuleysto in ka badan 50%, waxaana laga yaabaa inay ku guuldareysato inay hesho aqlabiyadda baarlamaanka.

Marka loo eego natiijooyinka lagu daabacay mareegaha IEC Jimcihii, ANC waxay heshay 41.9% codadka la tiriyey 61.16% ee goobaha codbixinta – hoos u dhac weyn oo ka yimid 57.5% doorashadii hore ee qaranka ee 2019.

Xisbiga Democratic Alliance (DA), oo ah xisbiga mucaaradka ugu weyn Koonfur Afrika, ayaa hadda ku jira kaalinta labaad isagoo helay 22.97%.

Xisbiga cusub ee madaxweynihii hore Jacob Zuma ee Umkonto We Sizwe ayaa galay kaalinta saddexaad isagoo helay 11.66% codadkii la dhiibtay, isagoo ka guuleystay xisbiyo badan oo hore, oo ay ku jiraan Marxist Economic Freedom Fighters (EFF), oo ahaa xisbiga saddexaad ee ugu weyn baarlamaanka. EFF ayaa ilaa hadda helay 9.52% codadka.

Jacob Zuma ayaa laga mamnuucay inuu u tartamo baarlamaanka ka dib markii lagu helay dambi ah inuu diiday maxkamad, balse magaciisa ayaa ku haray codbixinta isagoo ah hogaamiyaha MK.

Goobaha codbixinta ee guud ahaan dalka Afrika ayaa Arbacadii u furmay ku dhawaad ​​28 milyan oo codbixiye ah. Saldhigyada ayaa lagu waday in la xiro 9-ka fiidnimo balse waxaa soo food saartay dib u dhac ka dhashay isku dhacyo, koronto la’aan iyo carqalado kale oo ka dhacay qeybo kala duwan oo dalka ah.

ANC, oo xukunka haysay tan iyo markii uu dhamaaday Apartheid caddaankii tirada yaraa 30 sano ka hor, ayaa lagu dhaleeceeyay inay ku guuldareysatay inay ka soo baxdo ballanqaadkeedii “nolosha wanaagsan ee dadka oo dhan”, taasoo ka caawisay hoggaamiyihii ugu horreeyay, Nelson Mandela, inuu ku guuleysto doorashadii ugu horreysay ee dimuqraadi ah ee dalka ka dhacda. 1994-kii oo uu xukunka sii hayay tan iyo markaas.

Khudbadiisii ​​​​ugu dambeysay ee ololihii Axadii, madaxweynaha gobolka xubnaha ka ah BRICS, Cyril Ramaphosa, wuxuu ku booriyay taageerayaasha inay ku sii hayaan ANC awoodda si ay ugu suurtagasho dowladiisa inay qabato “si fiican” iyo “wax badan qabato.”

Facebook Comments Box

Continue Reading
Advertisement
Siyaasadda Soomaaliweyn3 days ago

Ciidamada Mareykanka ee AFRICOM ayaa beeniyey eedeynta Al-Shabaab ee dilkii dhaqaatiirta Kuubba

Afrika3 days ago

Madaxweyne ku xigeenka Malawi Saulos Chilima iyo sagaal kale ayaa ku dhintay shil diyaaradeed, sida ay xaqiijisay dowladda

Siyaasadda Arrimaha Dibadda4 days ago

Maxay kawada hadleen Madaxweyne Xassan iyo Ra’isul wasaaraha Norway?

Diblomaasiyadda4 days ago

Mareykanka wuxuu u baahan yahay caawinta Japan si kor loogu qaado wax soo saarka militariga, ayuu yiri danjire Rahm Emanuel

Wararka4 days ago

Maroodiyaasha Afrika ayaa midba midka kale ugu yeeraa magacyo gaar ah, daraasad cusub ayaa muujisay

Yurub5 days ago

Xisbiyada Midigta fog ayaa guullo waaweyn ka gaaray doorashada Midowga Yurub

Bariga dhexe5 days ago

Golaha Illaalada kacaanka Iiraan ayaa waxay doorashada ka xayireen madaxweynihii hore ee Axmadinejad

Bariga dhexe5 days ago

Wasiirka arrimaha dibadda Turkiga oo dalka Qadar kula kulmay hogaamiyaha Xamaas

Gumeysi iyo isir sifeyn6 days ago

Khaliijka ayaa cambaareysay weerarka Israa’iil ay ku qaaday Nuseirat, waxayna ku tilmaantay fal dambiyeed aad u fool xun oo argagaxiso ah

Siyaasadda Arrimaha Dibadda6 days ago

Madaxweyne Xassan Sheekh oo safar Norway ah u ambabaxay – waa maxay ujeedka safarka?

Yurub1 week ago

Nin ayaa la xiray ka dib markii uu weeraray ra’iisul wasaaraha Denmark

Siyaasadda Soomaaliweyn1 week ago

Ururka Al-shabaab oo weeraray magaalada Ceel-dheer

koonfurta Bari Aasiya1 week ago

Narendra Modi ayaa ku soo laaban doona ra’iisul wasaaraha Hindiya mar saddexaad

Afrika1 week ago

Dhaqdhaqaaqayaasha Suudaan ayaa sheegay in illaa 40 qof ay ku dhinteen duqeymo ka dhacay meel u dhow Khartuum

Bariga dhexe1 week ago

Xuutiyiinta Yemen ayaa xiray shaqaale gargaar, oo ka tirsan Qaramada Midoobay

Siyaasadda Soomaaliweyn1 week ago

Soomaaliya ayaa ku biirtay Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay in ka badan 50 sano kadib

Gumeysi iyo isir sifeyn1 week ago

Ku dhawaad ​​40 qof ayaa ku dhintay weerar ay Israa’iil ku qaadday iskuulka Nuseirat

Afrika1 week ago

Wafdi ka socda Difaaca Ruushka ayaa wadahadal la yeeshay dalalka Maali iyo Niger

Diblomaasiyadda1 week ago

Spain ayaa doonaysa inay ku biirto kiiska xasuuqa ka dhanka ah Israa’iil

Sirdoonka & Militariga1 week ago

Qorshaha Soomaaliya ay ku doonayso in ciidamada Itoobiya loogu saarro dalka waa sababo la xariira ‘Badda Cas’

Bariga dhexe1 week ago

Bashaar Al-asad iyo Ra’iisul wasaaraha Ciraaq ayaa ka wada hadlay isku-duwidda amniga, warbaahinta dowladda Ciraaq ayaa sheegtay

Buuggaag2 weeks ago

Ogaal yar oo ku saabsan buugga Saacadihii Badbaadada

Siyaasadda Soomaaliweyn2 weeks ago

Waa maxay ujeedka K. Galbeed Soomaaliya ay ugu hortimid qorshaha ay Dowladda Soomaaliya kaga saareyso ciidamada Itoobiya?

Afrika2 weeks ago

Xisbiga ANC ayaa lumisay aqlabiyaddiisa 30-ka sano ee Koonfur Afrika

Gumeysi iyo isir sifeyn2 weeks ago

Hay’adda CAIR ayaa dhaleecaysay madaxa difaaca ee Maraykanka in uu dafiray xasuuqa Gaza ee Israa’iil

Sirdoonka & Militariga2 weeks ago

Shirkadaha Israa’iil ee hubka ayaa laga mamnuucay bandhiga carwada difaaca ee ka dhici doonta Faransiiska

Siyaasadda Soomaaliweyn2 weeks ago

Maamulka Khaatumo ‘oo si gaar ah’ ula macaamileysa dowladda Turkey – dhaqan siyaasaddeed cusub

Afrika2 weeks ago

Xisbiga talada haya ayaa hogaaminaya codadka iyadoo ay socoto tirinta codadka doorashada Koonfur Afrika

Sirdoonka & Militariga2 weeks ago

Iiraan ayaa Xuutiyiinta Yemen siisay gantaallada ballistic ah oo badda laga rido

Afrika2 weeks ago

Midowga Yurub oo soo afjaraya howlgalkii militari ee ay ka waday Niger

Wararka2 weeks ago

Xuutiyiinta ayaa sheegtay in ay gantaal ku garaaceen markab laga leeyahay dalka Mareykanka

Diblomaasiyadda3 weeks ago

Dowladaha Ireland, Norway iyo Spain oo u aqoonsaday Falastiin dowlad madax-bannaan

Siyaasadda Soomaaliweyn3 weeks ago

Ergayga Gaarka ah ee Xoghayaha Guud ee QM u qaabilsan Soomaaliya James Swan oo Muqdisho soo gaaray

Wararka3 weeks ago

Midnimada Afrika: Waa maxay sababta ay dunida ugu dabaal degto 25-ka Maay?

Diblomaasiyadda3 weeks ago

Madaxweyne Joe Biden wuxuu Kenya ku sheegay inay tahay saaxiibka ugu weyn ee aan NATO ka tirsaneen

Diblomaasiyadda3 weeks ago

Madaxweyne Putin iyo boqorka Baxreyn waxay ku heshiiyeen inay sii xoojiyaan iskaashiga labada dal

Arrimaha Bulshada iyo Qoyska3 weeks ago

4-taan qoddob ku illaali noloshaada haddii ay dhab kaa tahay horumar inaad gaarto

Diblomaasiyadda3 weeks ago

Norway ayaa si rasmi ah u aqoonsatay Falastiin inay tahay dowlad madax-bannaan

Diblomaasiyadda3 weeks ago

Ireland waxay go’aan taariikhi ah ku aqoonsatay dawlad madax-banaan oo Falastiin ah

Afrika3 weeks ago

Muwaadiniin Maraykan ah oo ku lug lahaa isku daygii afgambi ee Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Koongo

Xul