Connect with us

Sirdoonka & Militariga

Qiimeyn guud ee xaaladda amni ee Turkiga

Iskahorimaadyada gobolka ayaa kordhiya xasillooni-darrada Turkiga, laakiin hay’addaheeda amni ayaa dedaal dheeraad wado si ay u sugaan amniga dalkooda.

Published

on


Hordhac

Ciidamada ammaanka Turkiga ayaa xabsiga dhigay 32 qof oo looga shakisan yahay inay xiriir la leeyihiin kooxda Daacish, kuwaasoo qorsheynayay weeraro lagu qaado kaniisadaha iyo macbadyada iyo sidoo kale safaaradda Ciraaq, sida ilo amni ay u sheegeen wakaaladda wararka ee AFP Jimcihii.

Hay’adda sirdoonka Turkiga (MIT) iyo booliiska ayaa subaxnimadii hore ee saaka ka fuliyay sagaal magaalo oo ay ku jiraan Istanbul iyo caasimadda Ankara ee ka dhanka ah kooxda Daacish, sida ay ilo-wareedka sheegtay.

Saddex ka mid ah eedaysanayaasha ayaa lagu eedeeyay inay ahaayeen xubno sare oo ka tirsan kooxda xagjirka ah. Ilaha ayaa intaa ku daray in howlgalkan lagu fashiliyay weeraradii la qorsheeyay ee lagu qaaday “Sungogyada iyo Kaniisadaha Turkiga” iyo sidoo kale safaaradda Ciraaq ee Ankara.

Todobaadkii hore, wasiirka arrimaha gudaha Cali Yerlikaya ayaa sheegay in boolisku ay 32 magaalo ku xireen 304 tuhmane oo lagu eedeeyay inay xiriir la leeyihiin kooxda. Kooxaha xagjirka ah ee IS ayaa weeraro xiriir ah ka geystay dhulka Turkiga, waxaana ka mid ah weeraro lagu qaaday goob lagu caweeyo oo ku taal Istanbul sanadkii 2017 oo ay ku dhinteen 39 qof.

Xaaladda amni ee dalka Turkiga 2023 ayaa ahayd arrin walaac badan leh marka loo eego warbixintii guddiga Yurub ee 2023 ee Turkiga. Warbixinta ayaa sheegtay in xaaladda gobolka koonfur-bari ay weli tahay mid walaac abuuraysa, gaar ahaan wixii ka dambeeyay dhulgariirkii bishii Febraayo 2023.

Dowladda Turkiga ayaa hawlgallo amni iyo ciidan ka fulisay Ciraaq iyo Suuriya. Deegaanada xudduudaha ayaa la kulmay khatar amni oo ay la kulmaan weeraro argagixiso oo ay geystaan xisbiga shaqaalaha Kurdistan (PKK), oo Midowga Yurub ku daray liiska argagixisada. Dawladdu waxay xaq iyo mas’uuliyad sharci ah u leedahay la-dagaalanka argagixisanimada, balse waxaa lama huraan ah in ay si buuxda u dhawrto mabaadi’da sareynta sharciga, xuquuqda aadanaha iyo xorriyaadka aasaasiga ah. Tallaabooyinka ka hortagga argagixisanimada waxay u baahan yihiin inay noqdaan kuwo isku dheelitiran ayaa lagu yiri bayaanka.

Nofeembar 13, 2022 bam ayaa ku qarxay wadada mashquulka badan ee Istiklal ee Istanbul, waxaana ku dhintay lix qof in ka badan 80 qofna waa ay ku dhaawacmeen. Madaxweynaha Turkiga, Recep Tayyip Erdogan, ayaa dhacdada ku tilmaamay weerar argagaxiso, halka wasiirka arrimaha gudaha Suleyman Soylu uu ku eedeeyay xisbiga shaqaalaha Kurdistan (PKK) iyo maleeshiyada Kurdiyiinta Suuriya ee YPG inay mas’uul ka yihiin. Howlgalkii xigay ee ka dhanka ahaa argagixisanimada, ayaa waxaa lagu xiray in ka badan 50 qof, oo ay ku jirto Ahlam Albashir, oo ah haweeneyda looga shakisan yahay in ay qaraxaas dhigatay.

Weerarkan ugu dambeeyay wuxuu dhalinayaa cabsi laga qabo in dhacdooyinka argagixisanimo ay kordhi doonaan diyaarinta doorashooyinka sharci dejinta iyo madaxweynaha ee bisha Juun 2023. Ciidamada amniga gudaha ee Turkiga waxay u badan tahay inay kordhiyaan hawlahooda ka hortagga argagixisada, waxaana laga yaabaa in ammaanka la kordhiyo bilaha soo socda. Amniga qaranka, si kastaba ha ahaatee, waxaa hogaamin doona arrimo badan oo dibadda iyo gudaha ah, oo ay ku jiraan dhaqaalaha halganka ah iyo dadweynaha oo sii kordhaya.

Amniga Gudaha

Turkiga wuxuu deris la yahay Giriiga, Qubrus, iyo Bulgariya, sidoo kale waxa uu xuduud la leeyahay Suuriya, Ciraaq, Iiraan, Armeniya, iyo Georgiya, iyo, iyada oo la xakameynayo gelitaanka Badda Madow.

Iskahorimaadyada gobolka ayaa kordhiya xasillooni-darrada gudaha. Sida laga soo xigtay Qaramada Midoobay, Turkiga ayaa martigeliya qaxooti ka badan dal kasta oo adduunka ah, oo gaaraya 3.7 milyan. Dhaqdhaqaaqyo kala duwan, argagixiso, iyo kooxo dambiilayaal caalami ah ayaa ka hawlgala isgoysyada juqraafiyeedkan. Si kastaba ha ahaatee waddanku wuxuu leeyahay hay’ad ammaan oo gudaha ah oo karti leh oo wax ku ool ah.

Dhibaatada amni ee ugu weyn Turkiga haysato waa kooxda PKK. Ujeedkooda waa dowlad madax banaan inay noqdaan oo ay yeeshaan xadduudo u gaar ah, fikradda dal madax-bannaani waxay korartay dabayaaqadii qarnigii labaatanaad iyadoo Kurdiyiintu ay noqdeen kuwo si isa soo taraya loo takooro gobolka oo dhan. PKK waxa la aas aasay 1970-meeyadii tan iyo markii ay wadeen olole rabshado wata oo ay ku doonayeen in ay ismaamulaan. Wadahadallo ayaa lala yeeshay oo ay la yeelatay mas’uuliyiinta Turkiga sannado badan, laakiin dagaalka sokeeye ee Suuriya ayaa xaaladda ka dhigay mid cakiran, gaar ahaan taageerada reer galbeedka ee kooxaha Kurdiyiinta ee ka soo horjeeda cadowga guud ee Dawladda Islaamka (IS).

Kooxda YPG, oo looga shakisan yahay weerarkii Istanbul ee Nofeembar 13 2022. Kooxdaan ayaa la aasaasay ka dib markii uu bilowday dagaalka sokeeye ee Suuriya 2011. Kooxdan ayaa xiriir la leh xisbiga Kurdish Democratic Union Party (PYD).

Dalka Turkiga waxaa ka dhacay weeraro argagixiso oo ay taageerayaan Kurdiyiinta, kuwaas oo ay ku jiraan xilli aad u xooggan intii u dhaxeysay 2015-17 markaas oo lagu dilay dhowr boqol oo qof, oo u badnaa saraakiil ka tirsan dowladda Turkiga iyo xubno ka tirsan ciidamada ammaanka. Isla muddadaas, Turkiga waxa uu sidoo kale la kulmay weeraro ay geysteen IS, kuwaas oo lala beegsaday danaha Kurdiyiinta iyo goobaha dalxiiska. Bishii Maarso 16-keedii 2022, qof is-miidaamiyey oo ay taageerto Daacish ayaa shan ku dilay isla waddada uu dhacay weerarkii Nofeembar 13 2022.

Tan iyo 2018, IS ayaa si weyn looga sifeeyay Suuriya iyadoo Hay’adda Sirdoonka Qaranka Turkiga ay si weyn u hoos u dhigtay PKK. Tirada iyo darnaanta weerarrada argagixisanimada ayaa sidaas darteed hoos u dhacay, taasoo ka dhigtay weerarkii 13-kii Nofembar kii ugu xumaa ugu yaraan afar sano. Inta badan weerarada heerka hoose ee ku meel gaarka ah ayaa lala beegsaday ciidamada amaanka Turkiga ee ku sugan koonfur bari ee dalkaasi, kana fogaa xarumaha Ankara iyo Istanbul.

 

Facebook Comments Box

Xafiiska Falanqeynta ee Diblomaasi.com waa xafiiska u qaabilsan dabagalka wararka, baarista qotoda dheer, xaqiiqo raadin, iyo ka warbixinta arrimaha danta guud, soo bandhigida xogta qarsoon ama daahsoon sida musuq maasuqa ama arrimo laga yaabo in aan si kale loo ogaan. Xafiiska Falanqeynta ee Diblomaasi.com wuxuu door muhiim ah ka ciyaaraa la xisaabtanka dawladda, ganacsatada iyo shakhsiyaadka iyaga oo xafiiskan soo bandhigaya sheekooyin muhiim ah oo saamayn ku yeelan kara bulshada. Ujeedada waa abuurista xaddaarad cusub.

Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Sirdoonka & Militariga

Mareykanka oo hubka riddada dheer geynaya Jarmalka

Mid ka mid ah nidaamyada gantaallada ee loo qorsheeyay in loo diro Qaaradda Yurub.

Published

on


Mareykanka ayaa gantaalada riddada dheer gayn doona Jarmalka laga bilaabo 2026 wixii ka dambeeya, dowladaha labada dal ayaa ku dhawaaqay. Hubkan, oo ay ku jiraan nidaamyada SM-6 iyo Tomahawk, ayaa laga mamnuucay qaaradda ilaa ay Washington ka burburiso heshiis taariikhi ah oo xilligii dagaalkii qaboobaa sanadka 2019-ka.

Sida lagu sheegay bayaan wadajir ah oo uu daabacay Aqalka Cad, Maraykanku wuxuu “bilaabi doonaa hawlgalinta baaxadda leh ee awoodaha dab-damiska muddada-dheer ee Hawl-galkeeda Multi Domain Task Force ee Jarmalka sanadka 2026, taasoo qayb ka ah qorsheynta joogtada ah ee awooddan mustaqbalka .”

Hadalkan ayaa la sii daayay ka dib wadahadalo dhexmaray saraakiil Maraykan iyo Jarmal ah oo ka dhacay shir-madaxeedka sannadlaha ah ee NATO ee Washington Arbacadii.

Nidaamyada hubka ee la geynayo dalka Jarmalka ayaa waxaa ka mid ah gantaalka difaaca hawada ee SM-6, kaas oo gaari kara ilaa 460km (290 miles) iyo gantaalka loo yaqaano Tomahawk cruise missile, kaas oo la sheegay in uu weerari karo bartilmaameedyo u jira in ka badan 2,500km.

Aqalka Cad ayaa sheegay in “hubka sare ee horumarinta” sidoo kale lagu rakibi doono Jarmalka, uuna yeelan doono “muddo aad u dheer marka loo eego dabka dhulka ku saleysan ee hadda ka jira Yurub.”

Maraykanku weli si guul leh uma soo saarin hubka hypersonic, wuxuuna joojiyay mashruuc kasta oo hypersonic tan iyo tijaabadii ugu horreysay ee guusha leh ee 2017.

Gantaalada dhulka lagu rido ee u dhexeeya 500km ilaa 5,500km ayaa laga mamnuucay qaarada Yurub sida uu dhigayo heshiiska dhex dhexaadinta ee ciidamada Nukliyeerka (INF), oo ay saxiixeen Ronald Reagan iyo Mikhail Gorbachev 1987. Iyadoo ay weheliso heshiisyadii START-I iyo START-II , Heshiiskii INF waxa uu ka caawiyay qaboojinta xiisadaha nukliyeerka ee Yurub ka dib markii reer galbeedka iyo Midowga Sofeeti ay si khatar ah ugu dhawaadeen dagaal nukliyeer ah intii lagu jiray jimicsiga milatari ee Able Archer ee NATO ee 1983. Afartan sano ka hor, u daabulidda gantaallada riddada dhexe ee Maraykanka ee Yurub waxay ku sigatay inay kiciso dagaal nukliyeer ah oo lala galo Midowga Soofiyeeti.

Mareykanka ayaa ka baxay heshiiskii INF sanadkii 2019, iyadoo Wasaaradda Arrimaha Dibadda ay sheegtay in qaar ka mid ah gantaalada Ruushka ay jabiyeen heshiiska. Moscow ayaa beenisay arrintaas, waxaana madaxweynaha Ruushka Vladimir Putin uu uga digay madaxweynihii Mareykanka ee xilligaas Donald Trump in burburka heshiiska uu “ay yeelan doono cawaaqib xumada ugu weyn.”

Ruushku wuxuu sii waday inuu u hoggaansamo heshiiska wuxuuna ku soo rogay joojinta horumarinta gantaalada uu mamnuucay. Si kastaba ha ahaatee, Putin ayaa horaantii bishaan ku dhawaaqay in warshadaha difaaca Ruushka ay dib u bilaabi doonaan horumarinta hubka noocaas ah, isaga oo tixraacaya “ficilada cadowga” ee Maraykanka, waa sida uu yirri.

“Waxaan hadda ognahay in Maraykanku aanu kaliya soo saarin hababkan gantaallada ah, laakiin uu sidoo kale keenay Yurub, Danmark, si loogu isticmaalo jimicsiga militari. Wax yar ka hor, ayaa la sheegay inay ku sugan yihiin Filibiin,” ayuu Putin sharraxay xilligaas.

Ciidamada Mareykanka iyo Danishka ayaa ku tababartay gantaalada SM-6 bishii Sebteembar ee la soo dhaafay, halka Pentagon-ka ay geysay Nidaamkeeda Hubka Typhon – kaas oo soo ridi kara labada gantaal ee SM-6 iyo Tomahawk – Filibiin bishii Abriil.

Gantaalka Tomahawk Cruise

Tomahawk waa gantaal nooca marabka ah oo asalkiisa waxaa soo saaray Mareykanka, wuxuuna leeyahay awoodda ka-hortagga maraakiibta iyo dhulka.

Hubkaan ayaa ka tirsan qeybta-sonic-hoosaadka iyo gantaallada badda ee riddada dhexe. Waxaa laga soo duulin karaa maraakiibta iyo badda hoosteeda. Gantaalada Tomahawk waxay leeyihiin masaafo aad u fog oo ku dhawaad ​​1000 mayl (1600 kilomitir). Tomahawk waxaa loo sameeyay inuu weeraro hoose gaysan karro iyadoo la ilaalinayo xawaaraha sare ee subsonic.

Gantaalka dalxiiska ee Tomahawk waxaa laga soo tuuri karaa tuubooyinka Torpedo-ga caadiga ah iyo unugyo toosan oo toos ah oo saaran maraakiibta quusta iyo maraakiibta dusha sare. Gantaalkan ayaa laga soo ridi karaa maraakiibta dusha sare ee ciidamada badda ee Maraykanka iyo kuwa badda quusa ee Maraykanka iyo Ingiriiska.

Mareykanka ayaa sameeyay shan nooc oo gantaalada Tomahawk ah. Hadda Block IV iyo Block V ayaa shaqeynaya halka seddexda baloog ee ugu horreeya ay ka fariisteen adeegga badda ee Mareykanka iyo Ingiriiska. Sida uu dhigayo qorshaha AUKUS.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Sirdoonka & Militariga

Militariga Mareykanka oo dhameystiraya ka bixitaankiisa Saldhigga Niger

Niyada ciidamada Mareykanka ee ka baxaya Niger waa “isku qasan tahay,” ayuu yiri Jeneraal Mareykan ah.

Published

on

SAWIRKA Diyaaradda Ciidanka Cirka ee Mareykanka C-17 Globemaster markii ay soo degeysay. © AFP Jung Yeon-Je

Ka bixitaanka ciidamada Mareykanka ee saldhiga hawada 101 ee dalka Niger ayaa ku dhow in la dhameystiro, sida uu sheegay Major Jeneral Kenneth Ekman.

Xaflad sagootin ah oo loogu talagalay ka bixista diyaaraddii ugu dambeysay ee C-17 Globemaster III ee saldhiga, oo ku taal agagaarka garoonka caalamiga ah ee caasimadda Niamey, ayaa la qorsheeyay inay dhacdo Axadda, Ekman ayaa u sheegay wakaaladda wararka ee Reuters Jimcihii.

“Dowladda Niger waxay la wareegi doontaa gacan ku haynta goobihii iyo xarumihii hore ee Mareykanka” ka dib markii ciidamada Mareykanka ay ka baxeen dalka ku yaala Galbeedka Afrika, ayuu carabka ku adkeeyay.

Dowladda cusub, oo xukunka la wareegtay sanad ka hor, kadib markii ay xilka ka tuurtay madaxweynihii taageersanaa reer galbeedka, Maxamed Bazoum, ayaa horaantii sanadkan u sheegtay Washinton in ay meesha ka saarto ku dhawaad ​​1,000 askari marka la gaaro Sebteember 15. dagaalka lagula jiro dagaalyahanada jihaad doonka ah ee dhibaatada ku haya gobolka Saaxil tobanaan sano.

In kasta oo ka bixista Maraykanku aanu dhammaystirnayn, macalimiin Ruush ah ayaa mar hore la geeyay Saldhigga Cirka ee 101 iyada oo ujeedadu tahay in la siiyo tababar militariga Niger, sida ay sheegtay Reuters.

Markii ugu dambeysay ee aan la hadlay nin Niger ah, wuxuu ku qiyaasay joogitaanka ciidamada Ruushka inay ka yar yihiin 100. Wuxuu kalloo ka hadlay markii Ruushku dhammeeyo tababarka, waxay u sheegeen Ruushka inay ku qasban yihiin inay guryahooda aadaan,” ayuu yiri Ekman, waxa uu dusha kala socdaa bixitaanka ciidamada Maraykanka ee dalka.

Maraykanku waxa uu marka xigta diiradda saari doonaa nadiifinta Air Base 201, oo ah $100-milyan oo ah xarun diyaaradeed oo u dhow magaalada Agadez ee badhtamaha Niger, ayuu yidhi. Ka bixitaanka xarunta waxay u badan tahay in la dhammeeyo Agoosto, ka hor jadwalka, ayuu ku daray taliyaha guud.

Sida laga soo xigtay Ekman, niyadda ciidamada Mareykanka ee labada saldhig waa “isku qasan” sababtoo ah hubanti la’aanta ka dhalatay ka bixista. “Marka aad fadhi la yeelato ciidamada cirka iyo askarta, wax walba waxaad ka helaysaa qosol iyo ilmo,” ayuu yidhi. Jeneraalka weyn ayaa ku tilmaamay horumarkan mid “aad looga xumaado” xiriirka Washington iyo Niamey.

Adeegayaasha Maraykanku waxay uga tagayaan saldhigyada xaalad wanaagsan oo kaliya waxay ka saarayaan qalab qaali ah, Ekman ayaa carabka ku adkeeyay. Ku dhaqmida si ka duwan waxay noqonaysaa “doorashooyinka ay labada ummadood u baahan yihiin mustaqbalka. Ujeedooyinkayada amniguna weli waa isku xidhan yihiin,” ayuu yidhi.

Dowladda cusub ee Niamey ayaa sidoo kale xiriirka u jartay gumeystihii hore ee Faransiiska, taasoo keentay in dhammaan askarta Faransiiska ay ka baxaan dalka dhamaadka 2023-ka.

Maamulka magaalada Niamey ayaa go’aansaday in ay buriyaan heshiis ay la galeen Mareykanka kaas oo u ogolaanaya shaqaalaha militariga Mareykanka iyo qandaraaslayaasha rayidka ah ee Pentagon-ka in ay ka howlgalaan gobolka Galbeedka Afrika, afhayeen u hadlay dowladdii afgambiga ka dib ayaa ka sheegay telefishinka qaranka.

Afhayeen u hadlay ayaa yirri “Golaha Qaranka ee Ilaalinta dhulka Aabayaasheena ayaa si rasmi ah u cambaareeyay… heshiisyada iskaashiga milatari uu joojinaya dalka uu la galay Mareykanka,” – korneel Amadou Abdramane ayaa ku sheegay hadal uu soo saaray habeenimadii Sabtida.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Sirdoonka & Militariga

Pentagon-ka ayaa beenisay in ay saldhig ka sameysaneyso gobolka koonfurta Afrika

Taliyaha AFRICOM ayaa sheegay in Washington ay “sii xoojisay” xiriirkeeda dhanka amniga ah ee ay la leedahay Zambiya, balse aysan wax qorshe ah ka lahayn “calaamad ciidan”.

Published

on

Sawirka waa taliyaha Ciidamada Mareykanka ee Afrika (AFRICOM) Jeneral Michael Langley. © AFRICOM

Xukuumadda Washinton ayaan wax qorshe ah u haynin in ay Saldhig Milatari ka samaysato dalka Zambiya, sida uu sheegay Taliyaha Taliska Ciidanka Maraykanka ee Afrika (AFRICOM) oo Khamiistii la hadlay Warbaahinta.

Jeneral Michael Langley ayaa ka jawaabayay sheegashada ah in Maraykanku uu ka fiirsanayo in si joogto ciidamadiisa loo geeyo Zambiya iyada oo aan ogolaansho laga helin sharci-dajiyayaasha koonfurta Afrika iyo mas’uuliyiinta gobolka.

“Taasi gabi ahaanba waa been. Saldhig kuma lihin Zambiya. Ma jirto wax qorshe ah oo aan halkaas dhigno,” ayuu yirri Jeneraalka.

Todobaadki hore, mudanayaasha baarlamaanka Zambiya ayaa dowladda ka dalbaday in lagula xisaabtamo wax ka qabashada khilaafaadka gobolka, iyagoo ka digay in marti gelinta ciidamada AFRICOM ay xumeynayso xirriirka dalalka deriska.

Mudaaharaadyada ayaa daba socday walaac uu muujiyay madaxweynaha Zimbabwe Emmerson Mnangagwa, oo u sheegay dhiggiisa Ruushka Vladimir Putin, mar uu booqasho ku tagay St. Petersburg horaantii bishan in Maraykanku uu isku dayayo inuu “xarun militari” ka dhisto Zambiya isagoo isku dayaya inuu awood ku yeesho gobolka iyo go’doominta.

Koonfur Afrika, Liibiya, iyo Nayjeeriya ayaa horay uga soo horjeestay in AFRICOM la geeyo Afrika, iyagoo ka baqaya in Washington ay doonayso inay ballaariso saameynta ay ku leedahay qaaradda oo ay mudnaanta siiso ilaalinta danaha shidaalka.

Joogitaanka ciidamada Mareykanka ee Zambiya ayaa muddo dheer la kulmayay mucaaradnimo, gaar ahaan tan iyo markii Washington ay ku dhawaaqday in xafiiska iskaashiga amniga ee AFRICOM laga bilaabay safaaradda Mareykanka ee caasimadda Lusaka. Mas’uuliyiinta dalka Afrika iyo saraakiisha Pentagon-ka ayaa ku adkeystay in ujeeddada kaliya ee xaruntan ay tahay in ciidamada qaranka loo tababaro howlgallada Qaramada Midoobay.

Si kastaba ha ahaatee, Stephen Kampyongo, oo ah xubin ka tirsan golaha qaranka ee gobolka aan badda lahayn, ayaa u sheegay warbaahinta wareysi gaar ah uu isbuucii hore in Lusaka aysan u baahnayn joogitaanka ciidamada Mareykanka. Xildhibaanka Front Patriotic Front ayaa dhaleeceeyay ujeeddooyinka AFRICOM ee “aan caddayn” ee dalka, isagoo leh “siyaasad kasta oo caalami ah waa in lagu saleeyaa ixtiraam labada dhinac ah, qaddarinta madax-bannaanida dawlad kasta.”

Shirkii jaraa’id ee Khamiista, Jeneral Langley wuxuu sheegay in Washington ay “iskaashi qoto dheer” la leedahay Zambiya, laakiin inaysan jirin “qorsheyaal saldhig.”

“Waan kordhinay wadashaqeynta dhanka amniga, balse raad ma leh, meel ay taagan tahay ma jirto, saldhigna ma jiro. Xafiiskayaga iskaashiga amniga, oo safaaradda degan, balse saldhig kuma yaallo,” ayuu yirri.

Washington ayaa doonaysa in ay sii haysato joogitaankeeda qaaradda ka dib markii lagu amray in ay ka saarto ciidamadeeda meelo muhiim ah, oo ay ku jiraan gobollada muhiimka ah ee Saaxil – Niger iyo Chad. Horaantii todobaadkan, saraakiisha ugu saraysa ciidamada Maraykanka oo uu ku jiro Langley ayaa ku sugnaa Botswana si ay u wada qabtaan shirweynaha AFRICOM ee madaxda difaaca Afrika.

Isagoo ka jawaabaya su’aal ku saabsan dalalka Pentagon-ka ay ku fekerayaan inay saldhig ka dhigtaan ka dib markii ay ka soo baxeen Niger, taliyaha AFRICOM wuxuu diiday inuu sheego magacyada laakiin wuxuu sheegay inuu u safray galbeedka Afrika si uu ula shaqeeyo saaxiibada si wax looga qabto khataraha ammaanka gobolka.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Sirdoonka & Militariga

Mareykanka oo raadinaya saaxiibo militari oo cusub oo gudaha Afrika ah

Mareykanka ayaa si wadajir ah u martigelinaya shirka difaaca ee Botswana, halkaas oo uu qorsheynayo in uu kala hadlo iskaashiga khubarada ammaanka.

Published

on

Sawirka waxay Diblomaasi.com kasoo qaadatay mareegta ciidamada Mareykanka.

Saraakiisha ugu sareysa ciidamada Mareykanka ayaa u safray dalka Botswana si ay uga qeyb galaan shir ay yeelanayaan madaxda difaaca Afrika. Washington ayaa doonaysa in ay sii joogteyso joogitaankeeda qaaradda iyadoo lagu amray in ay ciidamadeeda ka saarto meelo muhiim ah, oo ay ku jiraan gobollada muhiimka ah ee Saaxil, Niger iyo Chad.

Kahor inta uusan imaan Botswana isniintii, Taliyaha Ciidanka Cirka ee Mareykanka General Charles Q. Brown, oo ah gudoomiyaha guud ee saraakiisha ciidamada, ayaa u sheegay warfidiyeenka in uu qorsheynayo in uu la hadlo dhowr saaxiibadood oo ku sugan gobolka Galbeedka Afrika. Brown waxa uu ku dhawaaqay in Maraykanku uu doonayo in uu xoojiyo xidhiidhka wadamo uu horeba ula shaqayn jiray ee Galbeedka Afrika, kuwaas oo “na siin kara fursado anaga [Pentagon] si aan u dhigno qaar ka mid ah awoodda”

Inkasta oo Brown uu diiday in uu magacaabo dalalka la tixgalinayo, haddana wakaaladda wararka ee Reuters ayaa soo xigatay sarkaal Mareykan ah oo aan la magacaabin isagoo sheegay in Washington ay wadahadalo horudhac ah la yeelatay dalalka deriska la ah Niger, oo ay ku jiraan Benin, Ivory Coast, iyo Ghana.

Pentagon-ka ayaa billowday in ay ciidamadeeda kala baxdo Niger horraantii bishan, ka dib markii maamulkii hore ee Faransiisku uu joojiyay iskaashigii dhanka difaaca ee uu la lahaa Washington. Hoggaanka millatarigu waxa uu sababta go’aanka bishii March u cuskaday guul-darradii ciidamada Maraykanka ee maxalliga ah ee lagula dagaallamayo kacdoonnada jihaad doonka ah ee aafeeyay gobolka Saaxil muddo tobanaan sano ah. Ra’iisul wasaaraha Niger, Ali Mahamane Lamine Zeine, ayaa sheegay in Mareykanka uu sidoo kale u hanjabay cunaqabateyn dalka uu ku soo rogayo, wuxuuna uga digay inay sii fogeeyaan xiriirka Iran iyo Ruushka.

Maraykanku waxa uu damacsan yahay in uu Niger ka baxo badhtamaha Sebtembar, ka dib Faransiiska. Dowladda cusub, oo xukunka heysay tan iyo bishii Luulyo, ka dib markii ay riday madaxweynihii taageersanaa reer galbeedka, Mohamed Bazoum, ayaa u sheegtay Faransiiska inay isaga baxaan bishii December ee la soo dhaafay. Niger, oo ay weheliyaan xulafadeeda Burkina Faso iyo Mali, ayaa u dhaqaaqay inay horumariyaan xidhiidhka amniga ee Ruushka, iyagoo qayb ka ah Isbahaysiga Waddamada Saaxil, iyagoo sheegay inay la shaqayn doonaan oo keliya saaxiibada ixtiraamaya madax-bannaanida dalalkooda.

In kasta oo dib u dhac uu jiro, Mareykanka ayaa raadinaya habab uu ciidamada Mareykanka ugu sii haayo gobolka, isagoo ku andacoonaya in joogitaankooda Niger ay muhiim u tahay la socodka dhaqdhaqaaqyada ururada xagjirka ah iyo khataraha ka iman kara danaha Washington.

Bayaan uu soo saaray Isniintii, General Michael Langley wuxuu ku sheegay in wadamada Afrika, oo ay ku jirto Liibiya, ay u tixgeliyaan Mareykanka “wax suurtageliya” oo ka caawin kara la-hawlgalayaasha si ay u gaaraan ujeedooyinkooda amniga. “Waxaan ku shaqeyneynaa qaab diblomaasiyadeed iyo sidoo kale qaab difaac ah Liibiya,” ayuu yidhi.

Langley waxa uu intaa ku daray in khataraha amni ee “dal kasta,” gaar ahaan gobolka Saaxil, lagaga hadli doono shirka Taliyayaasha Difaaca ee Afrika ee ka dhacaya Botswana Talaadada, kaas oo AFRICOM ay la wadaagto waddanka ku yaalla koonfurta Afrika.

Kulanka oo socon doona muddo laba maalmood ah oo ka dhacaya magaalada Gaborone ee caasimadda Botswana, ayaa waxaa isugu imaan doona hoggaamiyeyaasha difaaca ee tobanaan dowladood oo Afrikaan ah, sida laga soo xigtay Pentagon-ka. Waa markii ugu horreysay oo shirkan uu ka dhaco Afrika tan iyo markii AFRICOM ay billowday sannadkii 2017-kii.

Joogitaanka Ciidamada Mareykanka ee Afrika – AFRICOM

Joogitaanka ciidamada Mareykanka ee Afrika, waxaa hogaaminaya ujeeddooyinkooda amniga qaranka iyo sidoo kale danahooda juqraafiga. Nabadgelyada Afrika waa qayb ka mid ah welwelka ballaaran ee amniga Mareykanka ee adduunka oo dhan. Kor u kaca Ruushka ee jaantuska amniga Afrika – gaar ahaan gobolka Galbeedka Afrika, Jamhuuriyadda Bartamaha Afrika, Liibiya, Saaxil. Intaa waxaa dheer, raadka Shiinaha ee Afrika, ugu horrayn ee horumarinta kaabayaasha iyo amniga, ayaa sidoo kale soo jiidatay dareenka Washington oo kor u qaaday muhiimadda iskaashiga milatari ee Afrika iyo Maraykanka.

Si arrintan wax looga qabto, Maraykanku waxa uu isku dayay in uu dib u qeexo xidhiidhka uu la leeyahay Afrika ee iskaashiga, waxana uu si aan kala go’ lahayn uga digayaa Afrika Ruushka iyo Shiinaha inay qaaradda awood ku yeeshaan.

Dhoolatuska militari ee wadajirka ah ee Afrika iyo Mareykanka ay ka wadaan bariga Afrika ayaa ah labo waji. Marka hore waa ‘Heshiiska Xaqa ah’ ee caafimaadka, isgaarsiinta, ama tababarka saadka. Labaad, “Leyliga Cutlass Express” waxaa loogu talagalay xoojinta amniga badda iyo horumarinta amniga qaranka iyo gobolka ee Bariga Afrika.

Wajiga koowaad waxaa martigeliyay ciidamada difaaca Kenya, waxaana inta badan laga soo qaadaa saldhiga ciidamada Ingiriiska ee Nanyuki ee dalka Kenya. Waxaa xusid mudan in askarta Ingiriiska ee saldhigan ka soo jeeda ay sanado badan ku lug lahaayeen tacadiyo ay ka mid yihiin dil ka dhacay deegaanada ku xeeran.

Bariga Afrika, ciidamada Mareykanka ee AFRICOM waxay ku faantaa “ka go’naanta qoto dheer ee nabad ilaalinta qaaradda, wax ka qabashada dhibaatooyinka iyo kobcinta iskaashi waara oo lala yeesho ciidamada militariga ee gobolka.” Ilaa 1,000 shaqaale ah oo ka kala socda in ka badan 20 waddan oo ka socda gobolka Bariga Afrika ayaa ka qaybqaata tababarradan wadajirka ah, kuwaas oo u diyaarinaya hawlgallada Midowga Afrika (MA), iyo Qaramada Midoobay (QM).

Facebook Comments Box

Continue Reading

Sirdoonka & Militariga

Faransiiska oo dhimaya joogitaanka ciidamadiisa militariga ee Afrika – AFP

Talaabadan ayaa lagu soo waramayaa inay qayb ka tahay dib u eegis siyaasadeed ka dib dib u dhacyo ku yimid Paris oo ka dhacay dalal dhowr ah oo hore.

Published

on

Faragelinta Faransiiska ee Galbeedka Afrika: Xiisaha iyo Xeeladaha (2013-2020)

Iyagoo eegaya danaha qaranka wadamada awooda badan waxay faragalin ku sameeyaan arimaha gudaha ee wadamada kale ee taagta daran waxayna inta badan ku dhaqaaqaan talaabo militari oo ay ku fuliyaan ujeedooyinkaas.

Faransiiska ayaa qorsheynaya inuu dhimo tirada ciidamadooda ku sugan Galbeedka iyo Bartamaha Afrika ilaa 600 oo askari, si uu u hoggaansamo siyaasadda Madaxweyne Emmanuel Macron ee xaddidaya joogitaanka ciidamada dalkaas ee qaaradda, sida ay ku warrantay wakaaladda wararka ee AFP Isniintii, iyadoo soo xiganaysa ilo-wareedyo.

Sida laga soo xigtay wargayska, oo soo xiganaya laba sarkaal oo ka tirsan dawladda iyo ilo milatari, kuwaas oo dhammaantood codsaday in aan la magacaabin, Paris waxay ilaalin doontaa 100 askari oo keliya gobolka Afrikada Dhexe ee Gabon – oo ka hooseeya 350 hadda – iyo ku dhawaad ​​​​300 oo shaqaale ah oo ku sugan Chad – ayaa hoos u dhacaya, laga bilaabo 1,000.

Cote d’Ivoire (Ivory Coast) iyo Senegal, halkaas oo ay ku sugan yihiin cutubyo ka kooban 600 iyo 350 askari, siday u kala horreeyaan, Paris ayaa lagu soo warramayaa inay qorshaynayso in la dhimo ilaa 100 askari oo ka mid ah waddamada Galbeedka Afrika.

Madaxweyne Macron ayaa ku dhawaaqay “hoos u dhac muuqda” joogitaanka ciidamada Faransiiska ee Afrika horraantii sannadkii hore, iyada oo ay jirto mowjad nacayb Faransiis ah oo ka jira dhowr deegaan oo hore, gaar ahaan gobolka Saaxil, halkaas oo askartiisa loo diray si ay ula dagaalamaan Islaamiyiinta.

Faransiiska ayaa in ka badan 5,000 oo askari ka joogay gobolka Saaxil, kuwaas oo qayb ka ahaa hawlgalka Barkhane, oo muddo toban sano ah socday hawlgal ka dhan ah fallaagada, kaas oo dhammaaday dabayaaqadii 2022 markii Paris ay ciidamadeeda kala baxday dalka Mali sababo la xidhiidha burburka xidhiidhka ka dib afgambigii Bamako ee May 2021.

Mudaaharaadyada looga soo horjeedo dalka Yurub ayaa sii kordhayay sannadihii u dambeeyay, kuwaas oo ka dhashay gaabis ciidan oo lagu eedeeyay iyo eedaymo la xidhiidha faragelinta arrimaha gudaha ee dalalkii hore u gumaysan jiray.

Bishii Diseembar 2022, Paris waxay ciidamadeeda kala baxday Jamhuuriyadda Bartamaha Afrika (CAR), iyadoo la sheegay in xiriir dhow uu ka dhaxeeyo waddanka Afrikaanka ah iyo Ruushka. Dhowr waddan oo kale oo Faransiisku hore u gumaysan jiray, oo ay ku jiraan Burkina Faso, Mali, iyo Niger, ayaa joojiyay iskaashigii milatari ee ay la lahaayeen Paris waxayna u jeesteen Moscow inay ka caawiyaan la dagaallanka argagixisada. Gobolka Sahel ayaa tan iyo sanadkii 2011 waxaa ragaadiyay xagjirnimada Islaamka, ka dib markii NATO ay faragelin ku sameysay kooxaha kacdoonka ka wada Liibiya.

Bishii Agoosto ee la soo dhaafay, koox sharci-yaqaanno ah oo Faransiis ah ayaa warqad u qoray Macron, oo ay ku muujinayaan sida ay uga xun yihiin fashilka siyaasadda Faransiiska ee Afrika, taas oo ay ku andacoonayaan in ay keentay in uu xumaado xiriirka ay la leeyihiin dalalkii hore. Sharci-dajiyayaashu waxay waydiisteen madaxweynaha inuu dib u eego istaraatijiyadaha dowladdiisa ee “qaadda saaxiibada ah” si loo saxo isfaham la’aanta ku saabsan doorka Paris iyo joogitaanka.

Jean-Marie Bockel, ergeyga gaarka ah ee Faransiiska u jooga Afrika, oo Macron u xilsaaray inuu kala xaajoodo hababka cusub ee joogitaanka ciidamada Faransiiska ee saaxiibada Afrika, ayaa u sheegay Senate-ka bishii hore in Paris ay rabto inay “yarayso joogitaankeeda muuqata” ee qaaradda. Waxay, si kastaba ha ahaatee, “sii wadi doontaa gelitaanka saadka, bini’aadamka, iyo agabka ee wadamadan iyadoo la xoojinayo ficilkeena jawaab celinta rabitaankooda,” ayuu yiri Bockel.

Sida laga soo xigtay laba ilo oo la hadlay AFP, ciidamada Faransiisku waxay qorsheynayaan inay dhisaan talis fadhigiisu yahay Paris oo u go’ay Afrika xagaagan.

Facebook Comments Box

Continue Reading
Advertisement
Dhaqaalaha1 day ago

Ruushka iyo Senegal oo kawada hadlay sidii loo ballaarin lahaa xiriirka tamarta iyo macdanta

Bariga dhexe1 day ago

Dib-u-habaynta hoggaanka: Maxay dunidu ka filan kartaa madaxweynaha cusub ee Iiraan?

Yurub3 days ago

Madaxweynaha Faransiiska Emmanuel Macron ayaa Israa’iil ku eedeeyay faragelinta doorashada dalkiisa- warbaahinta

Sirdoonka & Militariga3 days ago

Mareykanka oo hubka riddada dheer geynaya Jarmalka

Bariga dhexe4 days ago

Xaaska hoggaamiyihii kooxda Daacish Abu Bakar Al-Baghdadi oo dil toogasho lagu xukumay

Geeska Afrika4 days ago

Itoobiya oo noqotay dalkii ugu horreeyay ee ajnabi ah oo booqasho ku taga dalka Suudaan tan iyo markii uu bilowday dagaalka sokeeye

Sirdoonka & Militariga7 days ago

Militariga Mareykanka oo dhameystiraya ka bixitaankiisa Saldhigga Niger

Wararka1 week ago

Pezeshkian ayaa ku guuleystay tartanka madaxtinimada Iiraan

Bariga dhexe1 week ago

Wargeyska The Daily Telegraph ayaa soo saaray warbixin been abuur ah in Xisbullah ay ku kaydiyaan hub casri ah garoonka Beyruut

Wararka1 week ago

Ra’iisul wasaaraha cusub ee Ingiriiska oo xilka la wareegay

Afrika1 week ago

Dowladda Sierra Leone ayaa mamnuucay guurka caruurta ka yar 18 sano

Afrika1 week ago

Ruushka iyo Maali oo xoojinaya iskaashiga nukliyeerka

Siyaasadda Soomaaliweyn2 weeks ago

$20 milyan oo laga waayay qasnadda Dowladda Federaalka Soomaaliya – yey ku maqantahay lacagtaas?

Siyaasadda Arrimaha Dibadda2 weeks ago

Maxaa kasoo baxay wadahadalka Ankara ee u dhaxeeya Itoobiya iyo Soomaaliya?

Afrika2 weeks ago

Qaraxyo ismiidaamin ah oo ka dhacay dalka Nayjeeriya ayaa waxaa ku dhintay dad badan

Yurub2 weeks ago

Wasaaradda difaaca ee Ruushka ayaa sheegtay inay soo rideen 36 diyaaradood oo nooca aan duuliyaha lahayn ee Ukrayn

Wararka2 weeks ago

Madaxweynaha Mauritania Maxamed Ould Ghazouani oo mar labaad ku guulaystay xilka

Sirdoonka & Militariga2 weeks ago

Pentagon-ka ayaa beenisay in ay saldhig ka sameysaneyso gobolka koonfurta Afrika

Siyaasadda Soomaaliweyn2 weeks ago

Maxamed Cusmaan Jawaari oo geeriyooday – Waa kumaa Barafisoor Jawaari?

Wararka2 weeks ago

Hindise sharciyeedka maaliyadda oo laga laabanayo kadib rabshado ay dad badan ku dhinteen – Madaxweynaha Kenya

Sirdoonka & Militariga3 weeks ago

Mareykanka oo raadinaya saaxiibo militari oo cusub oo gudaha Afrika ah

Geeska Afrika3 weeks ago

Kenya: Dibad-baxayaal ayaa toogasho lagu dilay – Wararka ayaa sheegaya

Wararka3 weeks ago

Julian Assange ayaa laga sii daayay xabsiga Ingiriiska

Falsafada iyo Siyaasada Arrimaha Bulshada3 weeks ago

Mawduuc Falsafi ah: Dhagar tolmoon mise udub dhexaadka nolosha ah?

Wararka3 weeks ago

Dagaal cusub ayaa soo socda – QM

Bariga dhexe3 weeks ago

“Meel Israa’iil ka mid ah kama badbaadi doonto gantaalladeena” – Xassan Nasrallah

Afrika3 weeks ago

Dalka Zimbabwe oo codsanaayo xubinnimada kooxda BRICS

Geeska Afrika3 weeks ago

Mudaaharaad rabshado wata ayaa ka dhacay dalka Kenya, kaas oo looga soo horjeedo sharciga canshuuraha

Diblomaasiyadda3 weeks ago

Booqashada Putin ee Vietnam: Laga soo bilaabo saaxiibtinimada taariikhiga ah ilaa qorshayaasha mustaqbalka

Wararka4 weeks ago

Tansaania oo furtay xaruntii ugu horeysay ee digniinta degdegga ah ee hawlgalka iyo isgaarsiinta

Sirdoonka & Militariga4 weeks ago

Faransiiska oo dhimaya joogitaanka ciidamadiisa militariga ee Afrika – AFP

Sirdoonka & Militariga4 weeks ago

Suudaan oo dacwo ka ah faragelinta ‘aan joogsiga lahayn’ ee Imaaraadka Carabta

Yurub4 weeks ago

Ra’iisul Wasaaraha Netherlands Mark Rutte, oo noqonaya madaxa NATO

Diblomaasiyadda4 weeks ago

Kuuriyada Waqooyi oo roog cas u fidisay Putin, oo heshiis muhiim u ah la saxiixatay Ruushka

Sirdoonka & Militariga4 weeks ago

Wadamada hubka nukliyeerka ku hubaysan oo kor u qaadaya awooda hubkooda arsenalka – cilmi baaris

Wararka4 weeks ago

Xujeyda Muslimiinta ah ayaa isugu tagay Buurta Carafa si ay u cibaadeystaan ​​maalinta oo dhan

Siyaasadda Soomaaliweyn4 weeks ago

Xogta saraakiishii lagu dilay deegaanka Awdiinleh iyo degmada Bardaale

Siyaasadda Soomaaliweyn1 month ago

Ciidamada Mareykanka ee AFRICOM ayaa beeniyey eedeynta Al-Shabaab ee dilkii dhaqaatiirta Kuubba

Afrika1 month ago

Madaxweyne ku xigeenka Malawi Saulos Chilima iyo sagaal kale ayaa ku dhintay shil diyaaradeed, sida ay xaqiijisay dowladda

Siyaasadda Arrimaha Dibadda1 month ago

Maxay kawada hadleen Madaxweyne Xassan iyo Ra’isul wasaaraha Norway?

Xul