Connect with us

Maalgelinta & Maaliyadda

Qorshaha Ganacsiga “Business Plan”

Published

on


Aqristaha sharafta leh oo jecel inuu wax ka barto ama ka ogaado qorshaha ganacsiga marka horre isweydii adiga “waa maxay qorsho?” “Qorshaha adiga ayaa kunool ee asiga kuguma noola” maah-maahdaan waxay ahayd “talo adiga ayaa ku nool ee iyada kuguma noola”. Hadaba aan kula taliyo, inta badan ganacsiga ka jira gudaha Soomaaliya cimirigiisa aad ayuu u gaaban yahay, balse maxaa keenay? Ganacsiga Soomaalida inta badan sidaas uma sii cimri dheera, waanu ogsoonahay in waxwalbo Illahay swc sawabtiisa ay ku jiraan balse haddii ganacsiga uu ku dhisanyahay aqqoon iyo waayo aragnimo dheer wuxuu noqdaa mid aad u cimri dheer.

Aan soo qaadano tusaalooyin fiican. Maalin walbo waxaad aragtaa shirkado badan oo caalami ah, ogaaw dhammaan shirkadaha caalamiga ah ee aad aragto waxay ka soo wada bilaabeen meel hoose kadibna waxay gaareen meel caalami ah. “local to international”

Tusaale ahaan shirkada Coca-cola cidwalbo maanta wey taqanaa, goormaa la sameeyay ama la aas-aasay ayay kula tahay shirkadaas?

Shirkadaas waxaa aas-aasay  Asa Griggs Candler sanadka markuu ahaa January 29, 1892. Goobaha shirkadaan xarumaha waa weyn u ah waa  Atlanta, Georgia, dhammaan xarumahaas oo dhan waxay ku yaalaan dalka Mareykanka.

Wali waxaa jira shirkado badan oo aad u cimri dheer wali kasii cimri dheer shirkada Coca-cola. Tusaalooyinkaasi waxaanu ka fahmi karnaa in loo baahan yahay hiigsi. Si aad u gaarto hiigsiga aad hiigsanayso ganacsigaada waxaad u baahan tahay inaad qorto “qorshaha ganacsigaada” oo ay fahmi karto cidwalbo. Markii aan ku leeyahay qorsho ganacsi oo ay fahmi karaan cidwalbo waxaan kala jeedaa ganacsiga markii aad bilawdo waxaad u baahan tahay inaad sare u qaado sanadaha soo socdo. Si aad sarre ugu qaato waxaad u baahan tahay inaad hesho dad shuraako kala noqdo oo wax kugu darsado.

Dadka shuraakada kula noqonaayo marwalbo waxay u baahan yihiin inay arkaan waxa qorsho u ah ganacsigaada. Haddii qof uu doonaayo inuu wax kugu darsado uma baahnid inaad waxwalbo afka ugu sheegto ee waxaad u baahan tahay oo kali inaad u dhiibto warqada qorshaha ganacsigaada.

Inaad yeelato qorsho ganacsi waa muhiim. Qorshaha ganacsiga waa qaab qoraal ah oo la qoro marka la damacsanyahay in lagu guulaysto fursadaha ka jira suuqa. Inta aadan marka horre qorin qorshaha ganacsiga marka horre isku day inaad wax badan ka ogaato waxa ka jira suukha. Haddii aad wax badan ka ogaato waxa ka jira suukha waxaad ogaani kartaa saadaasha mustaqbalka ee ganacsigaada. Ganacsi walbo wuxuu u baahan yahay marka horre in la sameeyo cilmi baaris.

Cilmi baarista waxay kaa caawinaysaa inaad ogaato waxyaabaha aad u baahan tahay inaad ku qorto qorshaha ganacsigaada.

Si aad ugu guulaysato qorista qorshaha ganacsigaada waxaad u baahan tahay inaad hesho macluumaad faro badan oo ku saabsan ganacsigaada. Macluumaadka wuxuu ka mid noqoni karaa  baahida ka jirta suukha, dhibaatooyinka haysato macaamiisha, maxaa keenay in macaamiisha ay u baahan yihiin badeecadahaan ama qadamaadkaan.

Haddii aad si wanaagsan u qorto qorshaha ganacsigaada waxaad ku guulaysani kartaa mustaqbalka ganacsigaada iyo inaad hesho dad badan oo shuraako kula noqdo.

Qorshaha ganacsigaada waa inuu ka koobnaadaa dhammaan qaybahaan soo socda:

  1. Sharaxaad KoobanThe Executive Summary” sharaxadaan waa inay ka koobnaataa hal bogg illaa labo bogg oo kali, adigoo tusaale fiican ka bixinaayo muhiimada ganacsigaada. Sharaxaada kooban waxaad kaga hadlaysaa oo kali waxyaabaha muhiimka u ah inaad bilawdo ganacsigaan iyo maxay tahay qiimaha ay kuu leedahay inaad bilowdo ganacsigaan, hadalada aad ku qorayso sharaxaada kooban waa inaad ka illaalisaa hadalada sarbeebta ah. Waxwalbo oo aad ku qorayso qorshaha ganacsigaada waa inay noqdaan wax iska cad oo la fahmi karo, si mugdi uusan kaaga gelin markii aad doonayso inaad dib u fiiriso waxyaabaha aad hiigsanayso iyo dadka doonaayo inay shuraako kula soo noqdaan.
  1. Aragtida Guud Ee Ganacsiga “Business Overview” qaybtaan waxaa lagaaga baahan yahay inaad si fiican ugu sharaxdo sidda
  • Dhisidda sharciyada
  • Dhisidda taariikhda ganacsigaada
  • Nooca ganacsiga
  • Goobta
  • Qaabkee ayaad u hawl geli rabtaa, (qaab dukaan, internet, qaabka dalabka warqadaha)
  1. Qorshaha Hawlgallada “Operations Plan” qaybtaan waxaa loo baahan yahay inaad ku qorto wali si fiican u tafatirto sidda aad doonayso in hawsha shirkada ama ganacsigaada loo wada qabto. Shirkada waxay leedahay qaybo kala duwan sidda qaybta shaqaalaynta, qaybta macaamiisha, qaybta xisaabiyaha, iwm. Waa inaad qeexdaa dhammaan qaybaha uu ka kooban yahay ganacsigaada iyo sidda aad doonayso in hawsha shirkada loo wada qabto iyo guud ahaan cidda loo baahan yahay inay qabato.
  1. Falanqaynta Suuqa “Market Analysis” falanqaynta suuqa waa qaab loo baahan yahay inaad si wanaagsan u falanqayso guud ahaan suuqa. Waa inaad wax ka qortaa cidda kuu ah macaamiisha “target customers”, dadka u baahan inay macamiil ka noqdaan ganacsigaada, waxaa kale oo muhiim ah dadka ganacsigaani macamiil ka noqoni doona waa dad noocee ah? Dhalinyaro, caruur, dumar, waayeelo waa inaad isweydiisaa da’da u baahan ganacsigaan, maxayna tahay sawabta dadkaas muhiim u yihiin. Marka aad qiimeynayso suuqa ha hilmaamin dadka aanan awoodi doonin in ganacsigaan wax ka iibsadaan, maxaa yeelay dadka isku dhaqaalo ma ahan. Waa inaad cabiri kartaa dadka macamiisha ka noqoni doona ganacsigaan dhaqaalo intee la’eg ah ayay haystaan “income groups” iyo joqraafi ahaan goobaha ay ka yimadaan dadkaan.
  1. Badeecadda iyo adeegyada “Products and Services” qaybtaan waxaa lagaaga baahan yahay inaad ku qeexdo badeecadaha iyo adeegyada aad bixiso ama aad bixini doonto. Markii aad qorayso waa inaad sidoo kale u qortaa si degen oo aad wada ogtahay dhammaan waxyaabaha aad u baahan tahay inaad wax ka tilmaamto.
  1. Iibtinta iyo suuq-gaynta “Sales and Marketing” markii aad qorayso qorshaha ganacsigaada qaybtaan waxaa lagaaga baahan yahay inaad sidoo kale si diiran u faah-faahiso sawabta ay macaamiisha u iibsani doonaan badeecadahaaga iyo adeegyada aad bixiso. Waxaa soo hoos galaayo iibinta iyo qiimeynta adeegyada aad bixiso. Waa inaad sharaxaad dhammaystiran ka bixisaa qaababka aad doonayso inaad ku horumariso suukh-gaynta si aad u soo jiidato indhaha macaamiisha. Marwalbo ogaaw oo la soco macaamiisha waxay jecelyihiin wax tayadooda ay sareyso islamarkaana ah qiimo jaban. Si fiican u qor qaababka aad ku kasbani doonto macaamiisha, haddii aad doonayso inaad wax badan ka ogaato arrimaha ku salaysan suukh-gaynta raac xigashadaan http://www.tukesomalism.com/2016/03/06/waa-maxay-suukh-gaynta-marketing-tukesomalism-com/
  1. Falanqaynta tartanka “competitive analysis” si fiican u qeex waxyaabaha aad ku liidato iyo waxyaabaha aad ku wanaagsantahay. Marna ha qaranin ceebahaaga, maxaa yeelay waa muhiim inaad ogaato halka aad ka jilacsan tahay iyo halka aad ku wanaagsan tahay. Kadibna sharax sidda aad doonayso inaad ugu guulaysato tartanka ka jira suuqa. Haddii aad suuqa ku cusub tahay aad ayay u adag tahay inaad si fudud ugu guulaysato maxaa yeelay waxay kaa rabtaa shaqo badan iyo balan qaad faro badan.
  1. Kooxda maamulka “management team” waa inaad sharaxaad kooban ka bixisaa cidda maamuli doonto ganacsigaada. Ganacsi walbo wuxuu leeyahay cid ka masuul ah iyo cid maamusha. Maamulida shirkadaha ganacsiga iyo haayadaha waa shaqo u gaar ah dadka soo bartay maamulka iyo hogaanka. Waxwalbo waa inay lahadaan maamul iyo hogaan, maamulkaasna waa in loo aqqoonsan yahay masuuliyada ganacsigaas. Kooxda maamulayso ganacsiga waa cidda loo baahan yahay in loo raacani karo iyaga haddii ay wax isdaba mariyaan. Illaahay hanaga qabto, illaahayna nagama dhigo dadka wax isdaba mariyo. Maxaa yeelay masuuliyada maamulka waa masuuliyad aad u sareyso waxaana loo baahan yahay qofka haayo masuuliyadaas in si wanaagsan ugu soo baxo. Si aad wax badan ugu ogaato maamulka ganacsiga fadlan si fiican u aqri xigashadaan aan soo xigtay, halkaan guji http://www.tukesomalism.com/2016/07/18/waa-maxay-maamulka-ganacsiga-yar-yartukesomalism-com/
  1. Qorshaha Dhaqaalaha/Maaliyadda “financial plan” qaybtaan waa inaad faah-faahin ka bixisaa dhammaan qorshaha maaliyadeed. Meeqo ayaa ku bixi doonto ganacsigaan, maxaa kaaga bixi doona suukh-gaynta, sidee u bixini doontaa mishaarka shaqaalaha iyo midka maamulada sarre. Marka aad qorayso qorshaha ganacsiga ee ku saabsan qaybta qorshaha dhaqaalaha iyo maaliyadda waa jiritaanka ganacsigaada. Waa wax aad u wanaagsan inaad si qeexan u qorto guud ahaan saadaasha dhaqaalle ee ganacsigaada. Hadaba haddii aad doonayso inaad wax ka ogaato xisaabta ku saabsan ganacsiga guji maqaalkaan aan soo xigtay http://www.tukesomalism.com/2016/05/11/xisaabinta-ganacsiga-business-accountingtukesomalism/
  1. Saadaasha “Projections” saadaal fiican ku sameey ganacsigaada. Waa inaad qiimeysaa ganacsigaan aad ku jirto mise aad doonayso inaad bilawdo ma yahay mid natiijo fiican ka imaani karto. Waa inaad si degan u qiimeysaa waxa ka imaani karo mustaqbalka soo socda.

Kobaca ganacsigaada marwalbo wuxuu u baahanyahay inaad raadiso fursadaha cusub iyo macaamiilka cusub ee imaan karo suuqa. Markaad raadinayso fursadaha kobaca ganacsigaada waxaad u baahantahay inaad horumariso nidaamka ganacsigaada sidda habka aad macaamiilka u gaarsiiyo  allaabtaada, horumarinta qeybaha cusub ee badeecadahaaga, adeegyada iyo ballaarinta juqraafi ahaan.

Ogaaw ganacsadaha waa qof indheergarad ah oo arka fursadaha markaas jira, islamarkiina sameyni kara qorsho mustaqbal leh. Ganacsadaha waa qof hal abuur leh, abuura fikradaha cusub ee ganacsiga ama shirkadaha. Ganacsadaha waa shaqsi meel dheer wax ka arka halka kuwa kallena ay ku adagtahay inay arkaan fursadahaas.

Daafaha dunidda oo dhan qof walbo si qaas ayuu u maamulaa hawlaha ganacsigiisa iyo noloshiisa. Hadana miyaan dhihi karnaa dhammaan ganacsadayaasha waa isku wada mid? Su’aasha jawaabteeda waa “Maya”. Dhammaan ganacsatada waxay isku mid u ahayn ayaa ah qaarkiisa ayaa ah kuwa wax soo bartay oo soo dhammeeyay jaamacado kuwaas oo leh cilmi dheeraad ah oo ay ku horumarini karaan fursadaha ganacsigooda. Qofka markuu kasoo baxo jaamacad hadana noqdo ganacsade waxaa suurta geli karto inuu wax badan horumariyo.

Haddii aad ku fakiraysay inaad bilawdo ganacsi waad bilaabi kartaa waadna guulaysanaysaa Insha Allah. Talo saarashada Alle swc waa muhiim. Qofka bini’aadamka siddiisaba wuxuu u baahanyahay inuu leeyahay waxyaabo dhaxal gal ah si noloshiisa u helo waxyaabo uu dadka kale kaga duwanyahay. Waxaa jira dad badan oo jecel inay horumar ka gaaraan ganacsiga, balse waad gaari kartaa guushaada.

“Haddii aad riyooni karto maxaa diiday inaad rumeyni karto riyadaada, ogaaw waad rumeyni kartaa riyadaada” –Cabduljabaar Sh. Axmed

Waa wax aad u wanaagsan inaad qaadato koorsooyin ganacsi ah, si aad wax badan ugu fahanto ganacsiga, maxaa yeelay waxaa haboon inaad barato wax walbo oo aad isleedahay waxay ku cusub yihiin nafsadaada. Barashada koorsooyin cusub iyo waxyaabaha aqoontaada kobcinaya  waxay kaa caawinaysaa inaad waqtiga ka faa’idaysato siddoo kalle waxaad ka qayb geli kartaa siminaaro iyo kulamo aqooneed si aad wax uga siyaadsato ama aad u noqoto qof saqaafad wanaagsan leh. Ogaaw qofka wuxuu nolosha dhabta ah fahmaa markuu kororsado aqqoon ku filan, inkastoo aqqoonta aanan dhammaanin balse hadana waxaa loo baahan yahay in qofka nafsadiisa ka dhigo mid horey u socoto.

Facebook Comments Box

Cabdijabaar Sh. Axmed waa qoraa iyo macalin jaamacadeed oo wax ka dhiga Jaamacadda Dowladda iyo Dhaqaalaha (The University of Government and Economics). Waa tifatiraha guud ee majaladda Diblomaasi. Waa falanqeeye siyaasadda arrimaha dibedda, diblomaasiyadda, sharciyadda caalamiga. Wuxuu kaloo wax ka qoraa maareynta ganacsiga, dhaqaalaha, falsafada, horumarka bulshada iyo nabadgelyadda. Qoraaga waa qoraa dhawaanahan qoray buuggaag iyo qoraallo kala duwan oo aan dhanka wax tarka kala dhicin.

Advertisement
2 Comments

2 Comments

  1. Mohamed Hassan Sheikh Abdi

    November 27, 2018 at 2:04 pm

    Hankeygu waa inaan horumar ka gaaro Ticknoolojiyada sida caalamku ba uu maanta horumar weyn uga gaarey dhanka tiknoolijiyada, fikradaas oo bilowgii qof ama koox wadareed wax ku heshiiyey ka timid kadibna guuleysatey.

    Sidaa si lamid ah ayaan doonayaa inaan hankeyga maalin guul ka gaaro, dhibta inaan ku sabro ayaan usoo bareeray runtii wax badan ayaan lasoo kulmay, dheefta waxaa ka sokaysa dhibaato dhaqaale la’aaneed daal naf jidh ahaaneed iyo caajis dhanka gaaris la’aanta degdega ah balse mooraalkeyga ayaan maalin walba kor usii qaadi jirey, waxaana niyada ku dhistaa ilaa hada inaan maalin maalmaha kamid ah gaari doono hadafkeyga anigoo keli ah ama wadar haysta

    Guul waliba maalin ayay riyo ahayd, balse lagu gun gaarey maalin kale dhibaato badan iyo daal badan kadib.

  2. Qaalib Cali Shaakir

    December 8, 2019 at 10:12 am

    Aad iyo aad ayaad ugu mahadsan tihiin qormadan qiimaha badanleh eed uga faaiideysaan dadka u baahan anigu aad iyo aad ayaan ula dhacay uguna qancay sida waadixa ah eed u kala qaadqaadeen qorsheynta ganacsiga waxaana kufahmey waxyaalo badan hamigii aanka lahaa ganacsi inaan sameysto ayaan sii laba jibaarayaa waadna mahadsan tihiin

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Maalgelinta & Maaliyadda

6 Fikrado Ganacsiga Yar-yar ee Qofkasta oo Doonaya inuu Bilaabo Ganacsi

Published

on


In kasta oo kala duwanaanshaha u dhexeeya waddammada uu yahay mid xiiso leh, hadana sababaha keena in dad badan ay ganacsi bilaabaan ayaa ah, waxay rabaan inay lacag sameeyaan. Dabcan, lacagta ma’ahan wax walba, sidaa darteed ma aha hantida kaliya dhiirrigelinta ay leeyihiin ganacsatada.

Dadka qaar waxaa ka guuxaayo fikrado ganacsi, qaarna waxaad u malaynaysaa in loogu talagalay inay noqdaan ganacsato. Laga soo bilaabo marka ay ka soo gudbeen iskuulka, ama laga yaabee xitaa intaas ka hor, waxay u gaajaysan yihiin inay bilaabaan ganacsi oo ay u horseedaan guul la taaban karo.

Dadka kale qaarkiis, bilaabida ganacsi waxay u tahay cabsi, waxay leeyihiin fikrado cabsi xambaarsan. Laakiin haddii aad ka fikireyso inaad noqoto ganacsade, ha iloobin dhammaan faa’iidooyinka ay leedahay inaad ganacsi bilawdo. Haddii aad fiiriso sababaha ugu caansan ee loo abuuro ganacsi waa inaad leedahay fikrad ganacsi oo kuu gaar ah.

Laakiin ganacsi kasta illaahay swc uma qoondaynin inuu guuleysto. Xaqiiqdii, kaliya seddex meelood laba meel ganacsiyada shaqaalaha leh waxay badbaadaan ugu yaraan laba sano, kala barna waxay badbaadaan shan sano. Marka waxaa laga yaabaa inaad kujirto loolan dhab ah oo adag lagaagana baahan yahay inaad la imaado fikrado iyo dedaal xoogan si aad u guulaysato.

Marka hore waa inaad dejisaa qorshe bilow ah illaa iyo guusha dhabta ah halka ay kugu sugayso. Marxaladdaan ayaa badanaa la dejiyaa ganacsiga marka uu bilow yahay, inaad raacdo dhammaan tallaabooyinka lagama maarmaanka ah markaad bilaabeysid ganacsigaaga ayaa aasaas u noqon kara guusha.

Hadaba, diyaar ma u tahay inaad wax ka barato fikradahaan ganacsi ee soo socda?

  1. Khabiir maku tahay dhar tolista?

Dadka had iyo jeer waxay u baahan yihiin dhar cufan oo batamada la hagaajiyey – adigana waxaad noqon kartaa qof dadka u talo nooca dhar ee ay rabaan. Haddii aad jeceshahay tolidda, ku billow inaad siiso addeegyo fudud sida inaad u tasho meelaha dharka ka dilaacay ama jeexjeexmay iyo naqshadeynta markaad dhiseyso saldhig macaamiil iyo dalab.

Shaqadaan haddii aadan aqoon-duruqsan u lahayn waxaa jira machadyo iyo jaamacado bixiyo shahaadooyinka sare ee naqshadeynta iyo qurxinta dharka. Waxaa jira illaa heer darajada labaad ee jaamacada. Waxay ku saleysan yihiin halbeegyada tayada, waxayna u furan yihiin qof kasta oo ganacsi tolida la xiriira. Tusaalle halkaan ayaad ka heli kartaa https://sewingcertification.com/

  1. Horumariye madax banaan

Soo-saarayaasha madaxa banaan ee softiweerada ayaa ah dad iskood u madaxbanaan halkii uu ka ahaan lahaa shaqaale. Badanaa waa lasoo kaxaystaa si ay u gutaan waajibaadkooda xirfadeed. Waxyaabaha ay kaga fiican yihiin shaqaalaha shirkadaha waxay kuu sheegayaan hawsha inta maalmood ay qaadanayso, saacada iyo maalinta ay dhammaan doonto shaqada. Waxay kaloo xoogga saaraan inay macamiilkooda farxad geliyaan si markale loo soo dalbado.

Hawlaha aad qaban karto waxaa kamid ah, laga soo bilaabo dhisida degellada (websayd) ganacsiyada kale ee yar yar ilaa bixinta taageero farsamo ee mashaariicda qaarkood. Horumarinta websayd-yada oo tayo leh ayaa hadda baahi weyn loo qabaa iyada oo la adeegsanayo xirfadaha farsamo ee noocan oo kale ah, hubi inaad ku sharixi karto waxaad qabato iyo sida aad u qaban doonto, kuna diyaari luuqad si fudud loo fahmi karo. Si fiican u gaarsii fariintaada asxaabta iyo qoyskaaga oo aan si fiican u fahmin shaqada aad qabato.

  1. Naqshadeeye sawir gacmeedka

Samee saacado kuu gaar ah, dooro mashaariicdaada, oo dhis boortofoolyo iyo ganacsi aad ku faaneyso. Laga soo bilaabo naqshadeynta websaydka illaa naqshadeynta baloogyada iyo inbadan, shirkado badani waxay raadiyaan naqshadeeyayaal qaab-dhismeed khibrad u leh dhammaan noocyada mashaariicda.

  1. Sidee isku tihiin sida CV-yada loo diyaariyo?

Waa fursad qaali ah haddii aad ku fiican tahay sida loo sameeyo CV-yada (warqada codsiga shaqooyinka). Waxaa jira dad badan oo shaqo raadis ah hadana aanan aqoon fiican u lahayn sida CV-yada iyo warqada codsiga boosaska shaqo aanan aqoonin. Waxaad isbari kartaa asxaabtaada adigoo malab-ismarinaayo oo u sheegaayo inaad hawshaas ku fiican tahay adigoo tusaayo caddeymo kala duwan oo wada qurux badan. Halkaan ka akhriso farqiga u dhaxeeyo warqada codsiga shaqo iyo CV-ga.

  1. Tarjumaan

Haddii aad si fiican u garaneyso wax ka badan hal luuqad oo aad ka turjumi karto hal luuqad, waxaad furan kartaa ganacsi yar oo bixiya adeegyada turjumaan oo kuu noqon kara ganacsi yar oo adiga kugu habboon. Marka hore sii ogaaw waxa aad u baahan tahay inaad ogaato ka hor intaadan go’aansan haddii fikraddan ganacsi ay kugu habboon tahay adiga.

  1. Ganacsiga dukaameysyada internetka

Waa fursad weyn oo suuqgeynta iyo iibinta alaabooyinka. Haddii aad doorato inaad abuurto wax soo saar kuu gaar ah, la shaqee jumladleyda jumlada si aad u hesho agab, ama aad aado dariiqa daadinta, waxaad dhisi kartaa ganacsi guuleysta oo ka baxsan suuqgeynta weyn.

Xilliyadaan waqtiyadu waa is beddeleen. Ganacsiga dukaameeysyada internetka ayaa si xawli ah ugu socda dunidda oo dhan. Waxaana jira fursado badan oo aan wali laga faa’idaysan gaar ahaan qaarada Afrika.

Waxaan rajeyneynaa, maqaalkaan inuu kaa caawiyay inaad halkaan ka heshay fursado ganacsi ee aad u baahneed. Waa iga dedaal iyo in aan ka caajiso in bulshadeyda aan wax usoo gudbin waayo. Akhristaha sharafta leh waxaan kuu rajeynayaa guul waarta, waxaana kaaga tagayaa sidaas iyo nabadgelyo

Facebook Comments Box

Continue Reading

Maalgelinta & Maaliyadda

5 Fursado Ganacsi ah oo Kabannaan Gudaha Dalkeenna Hooyo??

Published

on


Waxa aan hubaa in gudaha dalka baahiyo Ganacsi oo aad u badan ey kajirto, laakiin waxaa yar dad u soojeedo arrinkaan, dad u soojeedo in ey wax cusub billaabaan, dhallinyaradu wey badanyihiin laakiin in waqtigooda ey buuxiyaan diyaar uma ahan xaqiiqdi.

Haddii aad leedahay diyaar ayaan ahay waana billaabilahaa lakiin duruufo ayaa iheysto jooji walaaca faraha ba’an kugu haaya ee fiiri taariiqda dadka guulaha sameeyay halka ey soomareen. Qaarkood ayaa kaliitay halka aad adigu taagantahay maanta.

5 Fursadood oo ganacsi ayaan halkaan ku soo gudbineynaa, inkastoon anigu horay dalka aanan uga bixin oo waxa aan kahadli rabo eysan ahayn waxyaabo aan dibadda ku soo arkay, laakiin waxa aan hubaa in ey yihiin waxyaabo dalka gudihiisa looga baahanyahay, Ganacsiga loo baahanyahay waa midka guuleysan kara.

  1. Iibinta qudaar nadiif ah 

Dalka Soomaaliya 3meelood meel ama kabadanba waa dhul beereed, hadana caasimadda ayaanba laga helin qudaarta cagaaran oo nadiif ah muddo 6 bilood ah sanadkii. Kaliya waxa aan helnaa qudaar muddo 6bilood kayar sanadkii, taasina waxa ey ka muuqataa wajiyada dadka oo laga garan karo in eysan cunin cunno qudaar ku jirto, maxaayeelay qudaarta cagaaran iyo mirahaba waa lambarka koowaad ee cunnooyinka caafimaadka leh.

Dhowr jeer oo aan weydiiyay Hooyadeey, qudaarta waxa ku dhaco oo aan u weyno markasto waliba annaga oo joogno caasimadda dalka hooyo, waxa ey ii sheegtay 3sababood:-

1.Qudaarta waxa ey dhalataa xilli roobaadka oo kaliya, marki uu roobka bato waxaa dhacdo in qudaarta qaarkeed eysan kunoolaan biyaha badan halkaasna waxaa ka’imaanaya in beer dhan oo koosta ahayd ey waxba kasoo go’i waayaan.

2.qudaarta waxa ay beeraleydu soo saaraan gawaari usoo qaaddo magaalada, xilli roobaadka waxaa go’a ama biyo fadhiistaan laamiyadii lasoo marsiin lahaa qudaarta, waxaana ku dhacdo in halkaas ey ku xayirmato qudaartii magaaladana aan lakeenin wax qudaar badan ah.

3.sidookale xilli roobaadka waxaa jiro in ey dhacdo fatahaado, waxa aan ognahay sida ey fatahaadahaasi saameyn weyn ugu leeyihiin dad iyo duunyaba, waxaa laga yaabaa in beerihii oo lagu tabcay ey ku dhacdo fatahaado.

F.G:-wey jiraan qodobo kale aan maskaxda ku haayo laakiin intaan ayaan ku soo koobayaa.

  1. Labadaanyo Casriyeysan ( LOUNDRY)

Caasimadda waxaa ku soo badanaya dhallinyarada goonida uddaggan (iskaabulada), magaaladana waxaa kajiro labadaanyoo-yin yar,qaabka ey ushaqeeyaanna ey keeneyso in dhallinyarada eysan dhar kadhaqan karin. Qaabka aan kuu soo bandhigayo waa in aad sameysaa mid casri ah sida in aad furato xarun qurux badan oo lagu kalsoonaan karo nadaafadda iyo shaqaalaheedaba. Waa in aad sameysataa cinwaan baraha bulshada ah si’aad halkaas uga hesho dhallinyaro kugu soo xirmo.

F.G:aan kuu baaqee wiilasha Soomaaliyeed 95% dhar madhaqan yaqaanaan oo waa loo dhaqaa, marka wiilkii kasoo guura reerkiisa ee meel iskaabulo ku ah orad ayuu kugu soo raadinayaa.

Dharka waa in qofka laga soo qaado gurigiisa looguna geeyo iyada oo lagu xisabinaayo gaari raaca (transportation-ka), qorshahaan waxa uu kuu sahlayaa in qoysaska deegaanka ey kugu soo xirmi karaan.

Ganacsigaan waxa kaliya uu ku hirgali karo waa in qiimaha lacagta lagu jaan gooyaa dadka deegaanka, si’ey u awoodaan lajaan qaadidda qorshahaaga ganacsi.

  1. Xirfadda dhar tolidda ama dawaarka

Harqaanno badan ayaa kajira deegaankeenna, xaqiiqdii aad ayay ubadanyihiin laakiin shaqada laga rabo mahaayaan oo cabashada ayaa badan sababtoo ah marwaliba aad dhar tolotnaysid  sida aad ula ballantay si’aan ahayn ayaa laguugu tolayaa tusaale in  cabbirkaaga laga gaabiyo ama laga dheereeyo.

Sidookale magaalada dhaxdeeda, dharka suuqa lagu iibiyo waa meelaha ugu ganacsiga fiican oo carwooyinka aad ayaa wax looga gataa, laakiin majirto haba yaraatee naqshad dhar oo Soomaaliya lagu sameeyo oo la-dalban karo, naqshadaha ugu badan ee dharka waxa ey nooga yimaadaan Kenya, maadama halkaasi Soomaali badan ey ku nooshahay oo ey dadkoodii usoo dhiibayaan dharka,  kaddibna qofkasto oo ku arko uu dalbanayo, ganacsatadana markaas kaddib ey keenaan isla dharkii.

Haddii aad furato harqaan dharka tola cabbir wanaagsan iyo waqti cayimanna ku soo saaro, gaar ahaan dharka dumarka maxaayeelay dumarka wey ka dhar iibsi badanyihiin ragga.

Sidookale haddii aad ku darsato naqshadeynta dharka waa fursad aad u fiican kana bannaan dalka.

4. Beeraha lagu ordo

Gabi ahaanba majirto xitaa hal beer oo leh waddooyin lagu aalamiiteeyo iyo kuraasman lagu nasto, beeraha nasiinada ayaa kajira dalka, laakiin dadka waxaa ku batay cudurada Macaanka iyo Dhiig-karka marwalibana dhaqaatiirta waxa ey kula taliyaan in ey jimicsi sameeyaan, dadki maheystaan meelo lagu ordo gaar ahaan Dumarka. Beeraha waxa ey soo jiidanayaan indhaha qofki marki uu ordana waxa ey ku fiicantahay in uu ku nasto.

Haddii aad jeclaatay in aad qorshahaan billowdid waxa aan kugu latalin lahaa in aad kala soocdid Dumarka iyo Ragga, maxaayeelay Dumar iyo Rag hal meel kuma wada ordi karaan!

5. Dhaqtarka Maqaarka:

Dhaqtar si qaas ah ugu taqasusay (specialist) cudurada maqaarka ee Soomaali ah, dalka dhaqaatiirta maqaarka ee kashaqeeya aad ayay ubadanyihiin bukaanadana kuma qanacsana, markasto ayaga oo cabanaya ayay isbitaalada katagaan.

Waxaa kale oo jira in badanaa dumarkeenna ey isticmaalaan waxyaabo kiimiko kabuuxdo si ey maqaarkooda u qurxiyaan laakiin nasiib xumo xaqiiqdii qofka waxaa ku dhacay in wajigiisa uu beddelmo in uu bahal u ekaado, aad ayay u fiicnaan lahayd in dhaqaatiirta maqaarka ku taqasusay ey noqdaan kuwa aqoon buuxda u leh waxyaabah dalka kajira ee maqaarka dila. Si’ey macaamiishaada u wanaagsanadaan waxa aad u keeni kartaa oo Farmshiga aad soo dhigi kartaa waxyaabo dabiici ah oo qofka quruxda u siyaadineysa.                    

Halkaas ayaan ku simeynaa, nabadeey….

 

Ilhaan Ciise Maxamed


Maku haminaysaa inaad wax badan ka barato ganacsiga iyo maamulka? Halkaan waxaad ka heli kartaa koorsada Maamulka Ganacsiga Caalamiga waliba waxaad ku qaadan kartaa shahaado adigoo meelwalbo caalamka ka jooga. Riix sawirka hoose:

 

Maamulka Ganacsiga Caalamiga – Koorso

 

Facebook Comments Box

Continue Reading

Maalgelinta & Maaliyadda

Waa Maxay Caddaynta Dakhliga ‘Income Statement?

Published

on


Sida aan u malaynaayo Eraygaan ‘Income statement waxaad ku maqashay luuqada ingiriiska oo kali. Waxaan isku dayey inaan raadiyo macnaha dhabta ah ee Afsoomaali ahaan waxa uu noqon karo eraygaan ‘Income statement, balse ma aanan helin. Sidaa awgeed waxaan isku dayey inaan eray-bixin u sameeyo.

Income statement’ waa labo eray oo la isku keenay, waxaan u kala saaraynaa sida tan:,

Income, oo ah dakhli iyo statement oo ah, bayaan.

Mala dhihi karaa Bayaan Dakhli, ama Dakhli Bayaan? Aniga aragtideyda uma malaynaayo inay sidaasi sax ku tahay, maxaa yeelay eray bixinta waa in marwalbo laga fiiriyaa sida ugu macquulsan ee noqon kara macnaha guud ama ka bixin kara sharaxaad guud.

Eray-bixin (Terminology) waa shuruudaha farsamada gaarka ah ee loo adeegsado ganacsiga, farshaxanka, sayniska, ama maaddada qaaska ah.

Eray-bixin waa erayo iyo erayo isku dhafan ama tibaaxyo badan oo erey ah oo macnahoodu gaar yihiin la siinayo macno gaar ah – kuwan ayaa laga yaabaa inay ka leexiyaan macnaha ereyada isku mid ah marka loo eego xaaladaha kale iyo luuqaddaha.

Sidaas awgeed haddii aan u kuur-galo qaabka aan eray-bixintaas u sameeyay ayaa ahayd ‘waxaan ka soo qaatay macnaha guud ee Income statement. Income statement ayaa ah habbabka maaliyadeed ee loo maro marka la rabo in la ogaado dakhliga shirkada soo gala.

Waa caddeyn maaliyadeed oo muujineysa faahfaahinta dakhliga ganacsiga, kharashyada, khasaaraha, iyo faa’iidooyinka muddada go’an.

Waa sababtaas, sababta aan eray-bixintaas ugu sameeyay ‘caddeynta dakhliga.

Hadda waxaan jeclahay inaan isfahanay, waxaana kaa rabaa inaad caqligaaga idaymiso. Hadaba, waa maxay caddeynta dakhliga?

Caddaynta dakhliga waa mid ka mid ah saddexda warbixin ee maaliyadeed oo muhiimka ah si loo adeegsado soo gudbinta waxqabadka maaliyadeed ee shirkadda muddada xisaabinta gaar ah, iyadoo labada qoraal ee kale oo muhiimka ahi ay yihiin xaashida haraagga ‘(Balance sheet) iyo bayaanka qulqulka lacagta ‘(the statement of cash flows).

Sidoo kale waxaa loo yaqaanaa faa’iidada iyo khasaaraha ama cadeynta dakhliga iyo qarashka, caddeynta dakhliga wuxuu si gaar ah diiradda u saaraa dakhliga iyo kharashaadka shirkadda inta lagu gudajiro waqtiga gaar ah.

 

Fahanka guud ee caddeynta dakhliga

Caddaynta dakhliga waa mid ka mid ah saddexda warbixin ee maaliyadeed oo muhiimka ah si loo adeegsado soo gudbinta waxqabadka maaliyadeed ee shirkadda muddada xisaabinta gaar ah, iyadoo labada qoraal ee kale oo muhiimka ahi ay yihiin xaashida haraagga ‘(Balance sheet) iyo bayaanka qulqulka lacagta ‘(the statement of cash flows).

Caddaynta dakhliga ‘waa qayb muhiim ah oo ka mid ah warbixinnada waxqabadka shirkadda ee ay tahay in loo gudbiyo guddiga agaasimayaasha shirkada ama maamulaha ganacsiga.

Waa maxay guddiga agaasimayaasha shirkada? Guji halkaan si’aad wax ugu ogaato: http://www.tukesomalism.com/archives/1129.

In kasta oo waraaqda xisaab-celinta ahi ay siineyso nuxurka maaliyadeed ee shirkadda illaa taariikhda gaarka ah, warbixinta dakhliga shirkada ayaa sheegta dakhliga soo gala waqtiga cayiman, cinwaankiisuna wuxuu muujinayaa muddada, oo loo akhrin karo “Sannad-xisaabeedka / sannad-maaliyadeedka dhammaaday. ”

Caddeynta dakhliga wuxuu diiradda saarayaa afarta shay ee muhiimka ah sida – dakhliga, kharashyada, guulaha, iyo khasaaraha.

Caddeynta dakhliga ma dabooleyso rasiidaha (lacagta ganacsiga uu helay) ama lacag bixinta (lacagtii ganacsigu bixiyay).

Waxayna ku bilaabmaysaa faahfaahinta iibka, ka dibna waxay u shaqeysaa si ay u xisaabiso dakhliga saafiga ah iyo ugu dambeyntii dakhliga ku soo gala qayb kasta ‘(earnings per share (EPS). Sidoo kale, waxay bixisaa koontada sida dakhliga saafiga ah ee ay shirkaddu u gaarto loo beddelo dakhliga saafiga ah (faa’iido ama khasaare).

Facebook Comments Box

Continue Reading

Maalgelinta & Maaliyadda

Qaababka Aas-aasiga Ah Ee Lahaanshaha Ganacsi

Published

on

 


Marka laga hadlaayo xagga suuqa, ganacsi walbo wuxuu leeyahay qaab loo sharaxaayo ama ay u qeexaan milkiilayaasha ganacsigaas. Ganacsi walbo waxaa wanaagsan inuu leeyahay qaab loo sharaxi karo markii ay timaado xagga suuqa.

Haddii ganacsiga laga bixini karo sharaxaad waxay kuu suurta gelin kartaa inaad fahanto waxaad uga baahantahay inaad sameyso sida suuq geynta markaad sameynayso.

Ganacsi hal qof uu leeyahay  (Sole proprietorship): Ganacsiga noocaan oo kale ah waxaa iska leh hal qof oo kali ah. Qofka noocaan oo kale ayaa wax walbo oo ganacsigaas rasaamaal u ah iska leh. Sida makiinadaha, kombuyuutaradda IWM.

Milkiilaha ganacsiga noocaan oo kale ayaa lagu lahadaa deymo badan, laakiin markaad dhinacyo badan ka fiiriso marna waa Qatar weyn marna waxaa laga helaa faa’iido badan.

Iskaashiga (partnership): Waa ganacsi ay leeyihiin laba qof ama ka badan. Iskaashiga micnihiisa waa in waxwalbo la wadaago sida deymaha, rasamaalka ay leedahay shirkadda, macaamiilka, dejinta go’aamada, iyo guud ahaan in la wadaago faa’iido iyo qasaaro. 

Waxaa jiro saddex nooc oo iskaashi. Saddexda nooc ee ugu badan iskaashiga waxay kalla yihiin iskaashi faa’iido-doon, iskaashi guud iyo iskaashiga xadidan.

Ganacsi ka kooban dad badan (Corporation): Ganacsiga noocaan oo kalle waxaa lagu leeyahay daymo aan sidaas usii badneen. Waxwalbo oo ku jira ganacsigaas waxaa iskaleh dadka wax ku leh oo kali ah. Qof walbo oo ganacsigaas wax ku leh waxaa loogu dhuftaa boqolkiiba.

Waxaa laga yabaa inuu ka koobanyahay 500 ama in ka badan milkiilayaal, milkiile walbo waxaa loogu dhuftaa boqolkiiba inta uu ku leeyahay. Waxaana jira nidaam ka wada dhaxeeyo dhammaan milkiilayaashaas noocaan oo kale.

“Dhammaan ganacsiga nooc walbo uu yahay wuxu u baahanyahay dulqaad, qaasatan waqtiyada ugu horeyso oo uu ku cusubyahay suuqa. Ganacsiga wuxuu kale uu u baahanyahay hawlgal wanaagsan.

Hawlgalka ayaa loo baahanyahay inuu noqdo mid wax ku ool ah. Hawlgalkaan waxaa loo yaqanaa maamulka. Laamaha ugu waaweyn ee maamulka waa maareynta maaliyadda, maamulka suuq-geynta, maareynta shaqaalaha, maamulka istiraatiiji ah, maamulka wax soo saarka, maaraynta hawlaha, maamulka adeegga iyo macluumaadka, maamulka teknoolijiyada.

Marwalbo oo ganacsiga ku dhisanyahay xikmad iyo waayo aragnimo dheeri ah waxaa laga dareemaa saan-saanta kobaca dhaqaalaha ee ganacsigaas. Marwalbo la imaaw fikir aad kaga duwantahay ganacsadayaasha kale ee aad tartanka kulla jirto suuqa. Marwalbo waxaa wanaagsan in faraskaada fardaha wax kaga duwanyahay. Iskuday oo isku taxluuji inaad ku guulaysato siyaasadda aad ka damacsantahay inaad guullo kaga gaarto ganacsigaada.

“Ma ogtahay in libaax badeedka hal il uu ku hurdo?” marwalbo oo aad feejignaan joogto ah la timaado waxaa macquul ah inaad hanato ama aad dhammaystirto baahida ugu weyn ee suuqa taalo.

Ganacsiyada inta badan waxay leeyihiin “hantida aqooneed” oo u baahan in laga illaaliyo tartamayaasha shirkadda inuu sii joogo uu faa’iido. Tani waxay u baahan tahay shatiyada, xuquuqda, allaabooyinka ama illaalinta qarsoon ee ganacsiga.

Ganacsiyada intooda badan waxay leeyihiin magacyo, shicaaro, farsamooyinka kalle, Shatiyada iyo xuquuqda daabacaada. Dastuurka Soomaaliya waxaan ka rajeynaynaa inay soo saari doonaan sharciyo iyo qaanuuno ka hadlaayo arrimaha ku salaysan sharciyada ganacsiga ee federalka, halka sirta ganacsiga iyo trademarking inta badan laga doonaayo inay noqoto arin gobol.

Nidaamka ganacsiga dalka oo dhan in la dhiso oo la hergeliyo ku dhaqankiisa waxay suurta gelini kartaa ama ay u tahay horumarka dhaqaalaha bulshada qeybaheeda kalla duwan. Nidaamyada noocaan oo kale waxaa laga dhexlaa horumar iyo isbedel ku salaysan dhaqaalaha dalka oo idil.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Maalgelinta & Maaliyadda

Ganacsatada Soomaaliyeed Ma Kalsooni Darro Baa Haysa Mise Aqoondarro?

Published

on

 


Marka aad marayso laamiyada ama jidcaddayaasha halbawlaha ah ee magaaladaada, ama dhex marayso suuqyada waa weyn ee dalka, waxa shaki kaa galayaa in aad Soomaaliya joogto! Sababtuna waxa ay tahay; masawirrada ku dheggan tabeellayaasha suran foolka bakhaarrada, dukaamada, carwooyinka, dhartolayaasha, mayaaqadaha, hudheellada, timejarayaasha, gabdhoqurxisyada, xarumaha duullilmaadka, xarumaha dhardhaqaalka, isbitaallada iyo … iwm.

Haddii aad u fiirsato bakhaarrada, dukaamada iyo carwooyinka; waxa aad ku arkaysaa tabbeellyaashooda sawirro gaalo cadcad oo dhar qaba ama saacado. Meelaha dharka gabdhaha lagu iibiyo, waxaa ugu sawiran gabdho carbeed oo cabbaayado qaba ama carruur carbeed oo dharkooda qaba.

Xitaa meelaha qabdhaha lagu qurxiyo naago cadcad oo hablo ay isku qolo yihiin u cillaamaya ayaa ugu sawiran. Kuwa iibiya khamiisyada iyo catarrada waxaa ugu sawiran nin carab ah oo cigaal qaba. Dukaamada hilibka iibiyo iyo hudheellada cuntada gada, waxaa ugu sawiran nin koofi dheer qaba (oo gaal iyo islaan kuu yahay aanan garanayn) oo saxuun iyo middiyo wata, oo ag taagan digaag shiilan iyo showaarmo la saafayo. Kuwa dharka tola, niman aan u malayn in ay Hindi yihiin oo dhar tolan qaba ayaa ugu dawiran. Isbitaallada, jaad kasta oo yihiin ba, waxaa ugu sawiran niman iyo naago caddaan ah oo wax baaraya. Shirkada taleefoonnada, iyo kuwa bangiyada sawirro dad cad baa ugu dheggan!
Ma arkaysid maqaayada cuntooyinka dalka ay tabbeellayaasha ugu sawiran yihiin iyo qof Soomaali ah oo xayeysiinaya, iyaga oo weliba iibiya. Middii iigu yaabka badnayd, waxa aan arkay biibato iibisa caano geel oo keliya, misana uu ugu sawiran yahay nin cad oo caano cabbaya!
Intaas waxaa dheer, inta badan afka ugu qoran waa afaf qalaad: Ingiriis iyo Carabi.
Adduunyada, dhawr meel oo aan ka soo maray, waxaa xarumahooda ganacsi ugu dheggan sawirrada dadkooda, xitaa kuwooda ugu caansan, afkooda ayaana ugu qoran. Kuwaani, ma waayeen dad Soomaaliyeed oo ay ku sawirtaan iyo cid afkooda waxa ugu qorta mise kalsoonidarro ayaa haysa, oo dadka caddaanka ah iyo afka qalaad ayey kaga kalsoon yihiin mise taleefishinka waxa ay ka arkeen ayey soo minguuriyeen oo aqoondarro baa haysa!
Facebook Comments Box

Continue Reading

Dhaqaalaha iyo Siyaasadda

Istaraatijiyada Suuqa ‘Market Strategy’

Published

on


Guud ahaan marka laga hadlaayo ganacsi waa waxyaabaha u baahan in si diiran loo sharaxo marka la doonaayo in la bilaabo ganacsi. Waxaana wanaagsan in lalla yimaado istaraajiyad cadeynayso siddii aad ku gaari lahayd awooda suuqa ee aad doonayso inaad gaarto.

Ganacsi walbo wuxuu lahaani karaa caqabado kala duwan balse marwalbo waxay ku xerantahay qofka ganacsadaha ah sidda uu ugu hortago dhibaatooyinka soo wajahi karo, arrintaasina waxaa lagaaga baahan yahay inaad karti dheeraad leh u leedahay.

Waxaa kaloo wanaagsan inaad si fiican u ogsoontahay shaqada hortaallo qofka markuu yahay ganacsade. Ganacsadaha waa qof hal abuur leh, abuura fikradaha cusub ee ganacsiga ama shirkadaha. Ganacsadaha waa shaqsi meel dheer wax ka arka halka kuwa kallena ay ku adagtahay inay arkaan fursadahaas.

Ganacsigu sidiisaba waa nidaam dhaqaalle oo goobta allaabta iyo adeegyadda wax lagu bedelo wax kale ama lacag.  Ganacsi kasta wuxuu u baahanyahay nooc ka mid ah maalgelinta iyo macaamiil ku filan si loo iibin karo si joogta ah si uu ugu caddeeyo faa’iidada. 

Ganacsiga wuxuu u kalla baxaa noocyo badan oo kala duwan sidda midka qaas ah (private) ama mid ay leedahay dawladda sidda kuwa aanay ka raadinin bulshada faa’iido (non-profit business).

Marka aad maqasho erayga istaraaji waxaad fahmi kartaa meel la doonaayo in la gaaro, sidda dagaalka militariga waxay raadiyaan siddii ay ugu guulaysani lahayeen dagaalka. Ciidamada militariga dagaalka iskama galaan ee waxay ku galaan qorshe, qorshahaasna waxaa dejiya raga doonaayo inay ku guulaystaan dagaalkaas.

Dadka dejinaayo qorshaha dagaalka waxaa loo baahan yahay inay si fiican u fahansan yihiin u jeedada dagaalka. Siddoo kale ganacsiga wuxuu u baahanyahay istaraajiyad qeexi karto u jeedada laga leeyahay suuqa.

Istaraajiyada suuqa waa sharaxaada guud ee sidda aad doonayso inaad u hanato suuqa. Wakhtiyada aad u baahantahay inaad sameyso ama lagaaga baahanyahay inaad qorto istaraajiyada suuqa ayaaa ah wakhtiga aad qorayso qorshaga ganacsigaada.

Si aad wax badan ugu ogaato waxa lagala jeedo qorshaha ganacsiga fadlan halkaan ku guji http://www.tukesomalism.com/2016/11/12/qorshaha-ganacsiga-business-plan-tukesomalism-com/

Istaraajiyada suuqa waa istarajiyad ama nidaam loo maro qaababka loogu guulaysani karo suuqa. Si ay shirkadaha ugu guulaystaan suuqa waxay u baahanyihiin inay si wanaagsan u sharaxaan istaraajiyada suuqa. Dhammaan shirkadaha waxaa wanaagsan in si wanaagsan u sharaxaan istaraajiyada suuqa.

Hadafyada guud ee laga leeyahay istaraajiyada suuqa ayaa ah siddii loo horumarini lahaa daqliga shirkada kasoo galo suuqa. Waa qaab sheegaayo in shirkada ay u baahantahay siddii loo kordhini lahaa daqliga suuqa kasoo galo.

Suuq-yada waxaa ka jira caqabado badan oo kala duwan sidda waxaa laga yabaa in dowladda ay keento nidaam cusub oo ku wajahan ganacsiga dalka ka jira iwm.

Caqabadaha soo wajihi karo shirkadaha waxaa ka mid ah:

Kordhinta canshuuraha
Sharciyada shaqaalaynta
Shaqaalaha shirkada oo aan aqqoon fiican u lahayn shaqada
Aqqoon-darada haysato maamulka shirkada
Isbedelka dhaqaalaha iyo suuqa
Isfahan la’aanta u dhaxeeyo shaqaalaha shirkada iyo macaamiisha
Fahan-xumida cidda aad doonayso inay macaamiil kuu noqoto


Haddii uu wanaagsanyahay xariirka u dhaxeeyo shaqaalaha iyo maamulkiisa waxay si fudud u fahmi karaan waxwalbo oo ka baxsan shirkada oo afka ingiriiska lagu yiraahdo ‘external environment’. Ururka shirkada kuma guulaysani karo waxa ka jira binaanka shirkada haddii aysan iyaga dhexdooda ka jirin isfahan guud. Urur walbo oo caalamka ka jira ha noqdo mid siyaasad ku salaysan, mid ganacsi iyo mid kaleba dhammaan ururada waxay u baahan yihiin isfahan guud ee ka dhaxeeya iyaga dhexdooda.

Toms shoes oo kale waa shirkad sameysay qaab suuq-gaynt ah oo fudud weyna ku guulaysatay. Shirkadaan waxaa hal-qabsi u ah ”hal xabo hal” (One for one) oo macnaheeda ah haddii aad hal joog iibsato halka kale waxaa la siinaayo caruur masaakiin ah oo aan kabo haysanin. Waxayna ku guulaysteen inay helaan macaamiil badan oo iyaga wax ka iibsado. Waa qaababka ugu fiican ee suuq-gaynta waqtiyadaan dambe.

Tusaale kale, shirkad laga leeyahay dalka Iswiidhan ’Sweden’ oo la yiraahdo Tetra pak waxay sameysaa xayaysiin sidda Toms shoes oo kale. Tetra pak waxay soo saartaa cuntooyinka karsan, caanaha, jalaatada, jiiska, sharaabka.

ruben-rausing-ninkii-aasaasay-shirkada-tetra-pakShirkadaan asalkeeda waxaa aas-aasay nin la yiraahdo Ruben Rausing. Wuxuu ku dhashay magaalo la yiraahdo Raus oo ah meel u dhaw Helsingborg, ee dalka Iswidhan (Sweden). Wuxuu ka qalin jabiyay Iskuulka Stockholm ee dhaqaalaha sanadka markuu ahaa 1918. dagaalkii koowaad ee adduunka kadib wuxuu qaatay shahaadadiisa Masterka ee Sayniska (Master of Science). Wuxuuna ka qaatay jaamacada Columbia, ee dalka Mareeykanka.

Dad badan oo reer Yurub ayaa shirkadaasi wax ka iibsado, waqtiyadaan dambe waxaa kartoonka Tetra pak ku qoran haddii aad hal xabo iibsato waxaa lagu caawinayaa caruurta Itoobiya oo loogu dhisaayo iskuul.

Ganacsi walbo waa inuu raadiyaa qaababka ugu wanaagsan uu ku iibini karo badeecadahiisa. Shirkadaha marwalbo waxaa la gudboon inay la imadaan istaraajiyada suuqa, iyo qaababka ay rabaan inay ugu guulaystaan suuqa. Ganacsi walbo wuxuu leeyahay sir u qaas ah ama siyaasad u qaas ah ”Business policy”

Dhammaan waanu ka warqabnaa marka la yiraahdo istaraajiyada suuqa waxaa isla markiiba maskaxdaada kusoo dhacaayo suukh-gayn. Waa run waa waxyaabaha muhiimka ah inaad ku bilowdo kiiska istaraajiyada suuqa. Haddii aad ku bilaabo qodobo yar oo ku saabsan horumarinta istaraajiyadaasi waxaa ka mid ah

Jabsiga koritaanka –waa tubta ay bulshada wax ku iibsani karaan, miisaaniyad ahaana dagan. Waa qaabab u baahan hal-abuurnimo dheeri ah adigoo dhinacyo badan wax ka fiirinaayo, adigoo hadana lagaaga baahan yahay inaad il gaar ah ku fiiriso caqabadaha haysto macaamiisha iyo sidda aad rabto inaad u xaliso dhibaatooyinkaasi.

Barnaamijyada dhiirogelinta –waa dalad ah oo ay qabtaan ururada si ay macamiishooda ugu dhiirogeliyaan iibsiga qadamaadkooda. Tusaale ahaan waxaa ka mid ah shirkada Hormuud ee isgaarsiinta waxay qabataa barnaamijyo ku saabsan sidda haddii aad iibsato 5dollar waxaad helaysaa saacado dheeri ah mise 2 dollar oo lacag la’aan ah. Waxaa luuqada ingiriiska lagu yiraahdaa “Referral Programs” laakiin inta badan aqqoonyahaanada waxay isticmalaan erayga “referral marketing” oo isku macno ah.

Warbaahinta la kasbaday – shirkadaha markii ay macamiishooda u qabtaan shaqo fiican, macaamiishana ay ku qancaan shaqada loo qabtay waxaa dhacdo in macaamiisha ay u sheegaan dadka kale (word of mouth). Cilmi ahaan warbaahinta la kasbaday waxaa luuqada ingiriiska lagu yiraahdaa “Earned Media”. Haddii aad marwalbo ka fakirayso lacag oo kali ma tihid ganacsadaha ay u baahnayeen bulshada ee waa inaad ka fakirtaa siddii aad ku kasbani lahayd qalbiga macamiishaada. Haddii aad marwalbo ku fakirto qaababka ugu wanaagsan ee aad ku qancini karto macaamiishaada waxaa kuu suurta galayso in macamiishaada markale soo noqdaan.

Suukh-gaynta warbaahinta bulshada –waqtiyadaan dambe dadka waxay aad u isticmalaan Facebooga, Instagram, Snapshat, iyo kuwa kale oo badan oo waqtiyadaan dambe soo baxay. Waqtiyadaan dambe shirkadaha marka la abuuro ama la sameeyo waxay isla markiiba sameystaan suukh-gaynta warbaahinta bulshada oo afka ingiriiska lagu yiraahdo “social media marketing”.

Marka laga hadlaayo istaraajiyada suuqa waxaa jira qodobo badan oo muhiim ah, una baahan sharaxaad badan. Si aad ugu guulaysato qodobada aan soo sheegay waxaad u baahantahay inaad sameyso istaraajiyad ku gaarsiini karto hadafkaada.

 

Maku haminaysaa inaad wax badan ka barato ganacsiga iyo maamulka? Si aad u aragto dhammaan cilmiga noocyadiisa kala duwan waxaad u baahan tahay oo kali inaad riixdo sawirka hoose,

Facebook Comments Box

Continue Reading
Advertisement Somalism>
Sirdoonka & Militariga16 hours ago

Yukrayn ayaa eriday safiirkii Iiraan – sababtoo ah diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Ruushku u adeegsaday dagaalka

WARBAAHINTA2 days ago

Reer galbeedka waxay burburinayaan mudnaantooda – ayuu yiri Lavrov

Sirdoonka & Militariga2 days ago

Biden wuxuu ballan qaaday taageerada xulafada Ruushka

Sirdoonka & Militariga2 days ago

Kuuriyada Waqooyi ayaa ka jawaabtay eedeymaha hubka ee Ruushka

Diblomaasiyadda & Dunidda3 days ago

Ra’iisel wasaaraha Jabban ayaa amaanay doorka Turkiga ee heshiiska qamadiga ee dagaalka Ruushka iyo Yukrayn

Sirdoonka & Militariga3 days ago

Israa’iil iyo Yuganda ayaa kala saxiixday heshiis iskaashi oo dhanka difaaca ah iyadoo ay jirto dhaleecayn

Sirdoonka & Militariga3 days ago

Madaxweynaha Ruushka wuxuu ku dhawaaqay abaabul ciidan oo qayb ka ah Ruushka

Afrika1 week ago

Marrooko iyo Nayjeeriya ayaa ku heshiiyey mashruuc ku saabsan in gaaska la gaarsiiyo Galbeedka Afrika iyo Yurub

Afrika1 week ago

10 qof ayaa ku dhintay iska horimaad dhexmaray beeraley iyo xoolo dhaqato dalka Chad

Diblomaasiyadda & Dunidda2 weeks ago

Maxaa dhici kara haddii heshiiska Nukliyeerka Iiraan la saxiixo?

Gumeysi iyo isir sifeyn2 weeks ago

Google iyo shaqaalaha Amazon ayaa ka mudaaharaaday qandaraas balaayiin doolar ah oo lala galay Israa’iil

Afrika2 weeks ago

Telefishinka dowladda Itoobiya ayaa shaaca ka qaatay in Madaxweyne Xassan Sheekh iyo kooxda TPLF ay leeyihiin ‘xariir adag’

Siyaasadda Soomaaliya2 weeks ago

Golaha Wasiirada Somaaliya oo bogaadiyey dagaalka shacabka Hiiraan ay kula jiraan Al-Shabaab

WARBAAHINTA2 weeks ago

Masar ayaa diiwaan gelisay kiiskii ugu horreeyay ee cudurka daanyeerka, waxaana laga helay nin 42 jir ah oo ka yimid Yurub

Siyaasadda Soomaaliya2 weeks ago

Boqolaal carruur ah ayaa ku dhimanaya Soomaaliya waxaana loo aasayaa ‘sida qashinka’, ayay tiri QM

Sirdoonka & Militariga3 weeks ago

Mareykanka ayaa u xaqiijiyay Israa’iil in Iiraan aysan noqon doonin quwad nukliyeer ah

WARBAAHINTA3 weeks ago

Maamulaha suuqgeynta ee shirkada Google ayaa iscasilay ka dib markii ay dhaleeceysay heshiiska lala galay Israa’iil

WARBAAHINTA3 weeks ago

Al-shabaab oo qarxisay ceelal iyo xarumaha isgaarsiinta deegaanno ka tirsan Galmudug

Afrika3 weeks ago

Ugu yaraan 14 qof ayaa ku dhintay weerarro ay fallaagada ku qaadeen bariga Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Koongo

Siyaasadda Soomaaliya4 weeks ago

Madaxweyne Xasan Sheekh oo Jeneral Cabdalla Cabdalla dib ugu soo celiyey darajooyinkii iyo xuquuqdii ciidan

Gumeysi iyo isir sifeyn4 weeks ago

Booliiska Israa’iil ayaa xiray gabar aroosad Falastiini ah iyadoo ku labisan dharka arooska

WARBAAHINTA1 month ago

Gudiga dowlada Denmark ayaa raba in xijaabka laga mamnuuco iskuulada

Siyaasadda Soomaaliya1 month ago

Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa sheegay in ay sii wadi doonaan dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab

Sirdoonka & Militariga2 months ago

Maxaan kala Soconaa dagaaladii ay qaadeen Al-shabaab?

Siyaasadda Soomaaliya2 months ago

Soomaaliya ayaa u magacawday aasaasihii al-Shabaab wasiirka diinta

Siyaasadda Soomaaliya2 months ago

“Xildhibaanadu ha diidaan ansixinta Roobow”- Xisbiga Qaransoor

Sirdoonka & Militariga2 months ago

Shabaab oo weerar culus ku qaaday Kenya, waa sidee xaalada amni ee geeska Afrika?

WARBAAHINTA2 months ago

Nafaqo darro daran oo saameysay caruurta barakacayaasha kusoo barakacay magaalada Muqdishu

WARBAAHINTA2 months ago

Barakacayaal kusoo barakacay duleedka deegaanka Ceel Barde oo ka cawanaayo amni daro iyo cunno yari soo wajaheysa

WARBAAHINTA2 months ago

Diyaaradaha nuuca Drone-ka oo duqeymo ka fuliyay tuulooyin hoos taga gobolka Hiiraan

WARBAAHINTA2 months ago

Galmudug iyo Dowlo Deegaanka Soomaalida oo shir kaga hadlaayo amniga xadka labada maamul

WARBAAHINTA2 months ago

Maandooriyaal  iyo hub lagu soo qab qabtay magaalada Muqdishu

WARBAAHINTA2 months ago

Madbacad ay yaaliin buugaag iyo agab badan oo laga hirgaliyay magaalada Muqdishu

Sirdoonka & Militariga2 months ago

Maxaa sababay inay Al-shabaab weeraro ka geystaan deegaanada Aato iyo Yeedh?

Afrika2 months ago

Masar ayaa mudaaharaad ka dhigtay Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay si’ay ugu joojiso Itoobiya rabitaankeeda ah inay buuxiso biyo-xireenka

Qoyska & Horumarinta Bulshada2 months ago

Faa’iidada ay leedahay aqlaaqda wanaagsan

Siyaasadda Soomaaliya2 months ago

Xisbiga Qaransoor oo hogaamiye iyo guddoomiye cusub yeeshay

Siyaasadda Soomaaliya2 months ago

Xisbiga QaranSoor oo maanta yeeshay shirweyne Qaran

Afrika2 months ago

Ruushka iyo Itoobiya oo ku heshiiyey inay sii xoojiyaan xariirka labada dal

Cuntooyinka2 months ago

Qurbo joogta iyo faa’idooyinka cunista kalluunka

Xul