Connect with us

Diinta Islaamka

Shakhsiggii Ugu Saameynta Badnaa Ee Dunidda Soo Mara

Published

on


Qoraalo ay sameeyeen dad caan dunidan ka ah laakiin aan Muslim ahayn ayaa waxay qirayaan in qofki ugu saameynta badnaa uguna waynaa xaga caqliga, maskaxda, hoggaaminta iyo akhlaaqdaba uu ahaa Nabbi Muxamed Scw, haddii aan ku oran lahaa Muslim ayaa dhahay/yirri waxaad i dhihi lahayd Nabigiisa ayuu amaanayaa laakiin kuwan ma aha Muslimiin hadana way qirsanyihiin innuu siddaas ahaa, hadalada ay ka yiraahdeen iyo waxay kala ahayeen.

  1. Halgamaaggii u halgamay xoriyada Hindiya Mahatma Gandhi wuxuu yiri; ” Markii aan dhammeeyay akhriska qaybti labaad ee taarikhda Nabbi Muxamed scw, waxaan yaqiinsaday innuu ahaa qof muran la’aan ku hanan kara quluubta malaayiin qof”
  2. Taariikhyahaan caan ah oo u dhashay France Gustav Lobon wuxuu yiri; “Muxamed wuxuu ahaa shakhsigi ugu weynaa ee taariikhda bini’aadanka soo mara”
  3. Qoraaga Michael Hart wuxuu qoray buugga boqolka qof ee ugu saameynta badan dunidda wuxuu lambar koow ka dhigay Nabbi Muxamed Scw, kadib ayaa su’aallo laga weydiyay sababti uu lambar koow uga dhigay Nabbi Muxamed Scw wuxuu ku jawaabay; “Muxamed Wuxuu ahaa Ninka kaliya ee taarikhda adduunka soo maray ee ku guulaystay dhan Diin Iyo Dhan Aduunyo labadaba”
  4. Qoraa caan ah oo u dhashay dalka Ruushka oo la yiraahdo Leo Tolstoy wuxuu yiri; “Shareecada Muxamed waxay xukumi doontaa adduunka oo idill, ayadoo ku xukumi doonta Maskax iyo Xikmad”
  5. Gabyaa u dhashay dalka Ingiriiska George Bernard Shaw wuxuu yiri; “Aduunka Maanta wuxuu u baahanyahay Nin muxamed oo kale ah, wuxuu xalin lahaa dhibaatooyinka aduunka ka taagan oo idil, wuxuuna ka dhigi lahaa aduunka mid lagu wada noolaado Amni iyo Farxad”
  6. Jean-Louis Michon wuxuu yiri; “Islaamka amray jihaad waa mid u cafiya xittaa dadka diimaha kale haysta, maxaa yeelay Cumar Bin Khadaab oo ardaygi Muxamed ahaa markii uu qabsaday Qudus muusan dhibaateeyn Kiristaanki ku noolaa Qudus”

Nabbi Muxamed S.c.w wuxuu ahaa mid u naxariista dadka oo idil wuxuu ahaa mid anaga oo idil naga fikira dhibta iyo cadaabtana naga illaaliya, Habeen ayuu Aad u ooyay Nabiga Scw, Allah aya Jibriil usoo diray wuxuu yirri “orad u tag Muxamed ee waxaad waydiisaa maxaa kaa oysiinaya?

Nabbiga isaga oo ooynaya ayuu yirri “Illaahow Umadayda, Illaahow Umadayda, Illaahow Umadayda Badbaadi” Markaas Ayuu Illaahay ku yiri “Aamus marnaba Illaahay kuma hoojinaye.”

Illaahow ducada Nabigeena Noo Aqbal, Nabbi Allow waan ku jecelnahay waana kuu xiisa qabnaa ee Illaahay janada hanagu kaa tuso. Amiin Yaa rabbi? Walaal taarikhda Nebigaaga ugu yaraan wax un ka baro intaad wakhti haysato.

 


Haddii aad jeceshahay ama aad danaynayso inaad ka qeyb qaadato koorsooyinka Online lagu barto, waliba adigoo joogo gurigaaga ama goobta shaqadaada waxaa kuu suurta geliyay Somalism Academy. Waxaa wax u barani kartaa qaabka jaamacadaha adduunka ee bixiya waxbarashada internetka distance education-ka.

Halkaan ka tixraac si aad u hesho koorsooyinkaas http://tukesomalism.com/courses/

ama page-ka TukeSomalism.com ku dhifo qeybta koorsooyinka

Facebook Comments Box

Cabdijabaar Sh. Axmed waa qoraa iyo macalin jaamacadeed oo wax ka dhiga Jaamacadda Dowladda iyo Dhaqaalaha (The University of Government and Economics). Waa tifatiraha guud ee majaladda Diblomaasi. Waa falanqeeye siyaasadda arrimaha dibedda, diblomaasiyadda, sharciyadda caalamiga. Wuxuu kaloo wax ka qoraa maareynta ganacsiga, dhaqaalaha, falsafada, horumarka bulshada iyo nabadgelyadda. Qoraaga waa qoraa dhawaanahan qoray buuggaag iyo qoraallo kala duwan oo aan dhanka wax tarka kala dhicin.

Advertisement
1 Comment

1 Comment

  1. zakariye

    July 7, 2017 at 4:47 pm

    it is very well

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Diinta Islaamka

Sidee Korona uga hor istaagtay Dadka inay ku dhaqmaan cibaadadooda Ramadaan?

Published

on


Sida wadamada kale ee carabta, bisha barakaysan ee Ramadaan waa munaasabad bulsho iyo mid diimeed oo muwaadiniinta ay ku dhaqmaan cibaadooyinkooda sanadlaha ah, laakiin masiibada Corona ayaa ka hor istaagtay qaar badan oo ka mid ah taas, iyada oo loo eegayo tirada sii kordheysa ee infekshinka iyo dhimashada fayruuska.

Yamaniyiinta, / bulshooyinka carabta badankood, waxay is weydaarsan jireen booqashooyinka habeenada Ramadaan, qoysaskuna waxay is weydaarsan jireen casuumaadaha afurka iyo cashada, halka salaada taraawiixda ee masaajida ay tahay muuqaalka ugu caansan ee xilliga Ramadaanka sanad walba, marka lagu daro howlaha bulshada sida cajaladaha banaanka, gaar ahaan caasimada, Sanca.

Si kastaba ha noqotee, caadooyinkani way maqnaayeen ama si weyn ayey dib ugu noqdeen bishan barakeysan,  faafitaanka “Covid 19”, maadaama dad badani ka gaabsadeen inay ku casuumaan eheladooda iyo kuwa ay garanayaan inay la afuraan.

Issam Axmed, oo ka mid ah ganacsatada ku nool magaalada Sanca, ayaa wareysi uu siiyay warbaahinta uu ku yiri: “Tiro ka mid ah dadkii aan is naqiinay ayaa u dhintay cudurka loo yaqaan Corona virus, kii ugu dambeeyayna wuxuu ahaa mid ka mid ah ilma adeeradeey laba maalmood ka hor. Sidaas darteed, dhowr bilood ka hor, waxaan joojiyay wax kulan ah oo aan la yeelan lahaa dadka aan garanayo iyo kuwa aan qaraabada nahay, waxaana ku xaddidanahay wada xiriirka.

Wuxuu intaas ku daray: “Mar dambe kama baxo guriga mooyee, oo waxaan ku maamulaa shaqadayda taleefanka, nasiib darro, Ramadaan-ka  ayaa yimid sannadkan iyada oo ay jirto mowjado ballaaran oo faafidda fayraska, sidaa darteed dhammaan kulammada bulshada ee dhaca inta lagu jiro habeenada Ramadaan waa la joojiyay. ”

Issam oo sii hadlaya ayaa yidhi: “Ilaa salaadaha aan ku tukado gurigayga oo buuxa, waxaan ku tala jiraa bishan in aan ku guto waajibaadka waajibka ah, shaqo ka joojinta, Taraawiixda iyo tahajjud.”

 Dareen la’aan

Taas badalkeeda dad badan oo ka joogsanaya gudashada caadooyinkooda Ramadaanka, kuwa kale ayaan dan ka lahayn wax kasta oo dhacaya, waxayna sii wadaan inay ku dhaqmaan caadooyinkooda Ramadaanka, iyagoo aaminsan in waxa dhacaya ay yihiin buunbuunin dhinacyada caalamiga ah ama shirkadaha dawooyinka sameeya ama shirqool caalami ah. “Ka-qaybgal kooxeed”.

Muuqaal fiidiyow ah oo ay si weyn ugu faafinayeen dadka u dhaqdhaqaaqa barta xiriirka bulshada, qaarkoodna waxay u arkeen inuu muujinayo mowqifka iyo xaaladda muwaadiniin badan oo aan weli rumaysan “sheekada korona.”

Magaalada Sanca, kooxda “Xuutiyiinta” waxay ka digayaan faafinta wixii hadal ah ee la xiriira faafitaanka Corona ama dhibbanayaasheeda, in kasta oo la diiwaangeliyey dhimashooyin badan oo ka jira aagagga ay gacanta ku hayaan, oo ay ka mid yihiin hoggaamiyeyaasha darajooyinka koowaad iyo labaad sida Wasiirka Gaadiidka Zakariya. Al-Shami, iyo Agaasimaha Baarista Dambiyada, Suldan Zaaben, iyo warar aan la xaqiijin oo ku saabsan Geerida la-taliyihii Golaha Sare ee Siyaasadda, Yaxya al-Shami, iyo geerida xaaskiisa.

Mid ka mid ah hogaamiyaasha Xuuthiyiinta ayaa ku andacooday in “aqoonta caqiidada ay tahay tii doorka koowaad ka laheyd badbaadinta Yamaniyiinta ka imanaya Corona.” Dayaca iyo qarinta xaalada dhabta ah ee musiibada Corona waxay leedahay doorkeeda ku aadan sii wadida tiro muwaadiniin ah si joogto ah ku dhaqmaan caadooyinkooda iyo dhaqankooda Ramadaan, adigoon qaadin taxaddarrada lagama maarmaanka ah sida dhowrista fogaanta Bulshada iyo ka walwalka xiritaanka afka.

Intaas waxaa sii dheer, maamulka Xuutiyiinta kuma qasbayo muwaadiniinta inay qaadaan tallaabooyin ka hortag ah sida xirashada maaska, iyo mamnuucaya isu imaatinnada munaasabadaha bulshada, iyo tiro ka mid ah bulshooyinka ayaa sii waday ku dhaqanka caadooyinkooda inta lagu jiro bisha Ramadaan si dabiici ah iyada oo aan wax tallaabooyin ah ama taxaddar ah la helin.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Diinta Islaamka

Diimaynta caadada – Caadooyinka la diimeeyo way badan yihiin

Caadooyinka la diimeeyo way badan yihiin qof walba oo akhriya qoraalkanna tusaale ayuu ina ku biirin karaa, waana ka rajaynayaa in uu ina ku biiriyo, bal se aan hal anigu soo qaato.

Published

on


Diintu waxay leedahay qiyam iyo mabaadi’, sidoo kale waxay leedahay tacaaliim ka kooban wax ay farayso iyo wax ay diidayso, waxay jidaysaa saxda iyo khaladka. Tacaaliimta iyo akhlaaqiyaadka diintu waxay sameeyaan inta badan caadada dadka diintaas aaminsan.

 Diintu waxay u qaabaysan tahay in ay iyadu maamusho caadada bulshada ee aysan caadadu maamulin iyada. Iyada oo ay saas tahay hadana diinta Islaamku waxay ardaaga u fididay caadooyinka bulshooyinka wixii aan deel-qaaf ku ahayn mabaadi’deeda asaasiga ah.

 Caadadu iyada oo dabeecad ahaan adag, ahna shay la dhowro oo sida xeer oo kale ah, ayay hadana bulshooyinku sii kala caadooyin adag yihiin, dhanka ilaalintana ku kala wacan yihiin. Ilaalinta caadada iyo tacaaliimta diinta se farqiga u dhexeeya ayaa ah caadadu inta badan waa xeer bulsho oo aan macaamilkooda dhaafsiisanayn, halka tacaaliimta diintu ay tahay mid masuuliyadeedu kula qabri galayso oo xisaabteedu macaamil kaliya dhaafsiisan tahay.

Waxay se mushkiladdu timaadaa marka caado bulsho oo iska caadi ah, kuna jirta space-kii xorriyadeed ee diintu ogolayd laga dhigo mid diimeed oo masuuliyaddii qabri iyo qiyaamo isla aadka leh. Marka caado diimayntaas cusri iyo culays laga mudanaya na ka sii daran.

 Caadooyinka la diimeeyo way badan yihiin qof walba oo akhriya qoraalkanna tusaale ayuu ina ku biirin karaa, waana ka rajaynayaa in uu ina ku biiriyo, bal se aan hal anigu soo qaato.

 Maalin ayaan soo galnay aniga iyo dhalinyaro soomaali ah masaajid laba dabakh ka kooban dabakhiisa sare, waxaan ugu tagnay rag dhowr ah oo cibaadooyin kala duwan masjidka ku dhex gudanaya iyo gabadh gadaal fadhida oo iyana cibaadooyinkeeda halkeedaa ku wadata.

Waan is waydiinay waxa ay ka soo doontay masjidka waliba si inkiraad ku jirto?!, marna waan la yaabnay! Waxaan la yaabannahay in ay gabadh masjid cibaado usoo aado – waa masjid aan ragga iyo dumarka teed u kala xidhnayn, deel-qaaf diineed shay ah ayayna noola muuqatay marka dareenka arrintaas aan ka haysano la eego.

Marka aan u sii fiirsaday waxaan ogaaday in dareenkaygaasi uu caadaysan yahay anigu se aan diimaynayo. Inta badan safarada waxaan ku kulannaa hablo soomaaliyeed, waxaa dhacda in tuulo yar lagu tukado, masaajid biyo leh cibaada na u diyaarsan uu ku yaal, bal se xaafadaha ay ku adag tahay biyaha lala isticmaalayo (weeso bixin) ama ba ay ku adag tahay habla badan oo wada socda in ay salliyo iyo soodhayn siiyaan, marka aad ku dhahdid masjidka maad ku tukataan masaajid ayaaba halkan ahe fal-celiska dadka qaarki waxay ba la tahay in aad munkar amraysid. Masjid aan kala xidhnayn in lagu tukado rag iyo dumar waa shay caadi ah oo diintu diidanayn laakiin dhaqan soomaaliga kuma habboona hadduusan ba ku xarrimnayn, taasi dhib ma lahaateene waynu diimaynaa.

Kuwa dumarka sida khaldan diinta ugu fasira ma nusqaan ay u maleynayaan bay ka baarayaan mise dan kalay leeyihiin?!


 

Facebook Comments Box

Continue Reading

Diinta Islaamka

Kuwa dumarka sida khaldan diinta ugu fasira ma nusqaan ay u maleynayaan bay ka baarayaan mise dan kalay leeyihiin?!

Published

on


 “من ضلع أعوج”(1)

Horta kuwa dumarka sida khaldan diinta ugu fasira ma nusqaan ay u maleynayaan bay ka baarayaan mise dan kalay leeyihiin?!

Waa su’aasha aan isweydiiyo mar walba oo aan arko qaarka nusuusta dumarka ka hadasha un qalloociya fasirkooda kuwa ragga ka hadlana aan soo qaadin ba!!

Ragga waxaa laga abuuray ciid/dhoobo, dumarka na qeyb kamid ah jirka aadane sharfan oo malaa’ig u sujuuday. Haddaba keebaa labada abuurid yasan haddii sheekada fasirkeedu yasniin yahay?!

Kuwa fasirka nusuusta diinta xumeeya maxay u dhihi waayeen diintu ragga way yastay oo ciid baa laga abuuray bay tidhi oo waa in dulmiga laga dulqaadaa, bal se taa badalkeeda ay dumarka ugu meeraystaan oo u dhahaan diintu dumarka way yastay oo waxay sheegtay in feer qalloocan laga abuuray?! Feertu saw aadane ciidda ka sharaf badan kamid maaha?!

Midda kale yaa yidhi qallooca feertu waa ceeb?! Feertu qallooceeda ayayba shaqadeeda ku qabsataa. Waa tan feereheenu wada qalloocan yihiine wali ma aragtay qof leh halla ii toosiyo feeraha?! Feertu qallooceeda ayay ku samaysaa saabka quruxda badan ee labada dhinac ka kooban, feeruhu qalloocooda ayay ku daboolaan wadnaha oo difaac ugu yihiin!.

Midda kale qallooc iyo toosnaantu waa laba astaan oo marka ashyaada caadiga ah loo isticmaalayo aan xidhiidh la lahayn amaanta iyo ceebta midna. Marka wax la dhisayo boosna shay qallooca ayaa lagu dhisaa, boosna shay toosan, meesha shay qallooca uu galayo mid toosan ma badali karo, marka qallooca iyo toosnaanta ashyaadu waa mid dabiici ah oo mid walba uu booskiisa ku habboon jiritaanka ku leeyahay, ee astaan ceebeed iyo astaan amaaneed midna ma aha. Cilmiga handasada xariiqda toosan iyo xagluhu ma kala fadli badna ee mid walba booskiisa oo midka kale badali karin ayuu leeyahay.

Kulli nusuusta hablaha lagu wareeriyo waa wada noocaa, marka aad caqli fiyow ku eegto wax iin ah maleh, bal se dad dan leh ayaa laxan gaar ah saarta. Midda kale nusuusta ragga ka hadasha ma qalloociyaane maxay midda dumarka ka hadasha u qalloociyaan?! Bal adba is weydii?!

Marka caalamka siyaasadda la joogo waxaa caado ah in siyaasiga mucaaradka ah uu ku dadaalo midka uu mucaaradka ku yahay hadalkiisa in uu u rogo si walba oo tabnaan ah oo uu u rogi karo, si uu u xaqiijiyo hadafkiisa mucaaradnimo. Diintu uma baahna caqli mucaarad in lagu akhriyee waxay u baahan tahay caqli aadane oo fikiraya in lagu akhriyo. Haddaba mushkiladdu diinta ma aha ee waa caqliga akhrinaya noocaddiisa!.


 

Facebook Comments Box

Continue Reading

Diinta Islaamka

Faransiiska: Wuxuu ardaydiisa tusiyey sawir laga sameeyey Nabi Muxamed NNKH asigana waa la gowracay

Published

on


Booliska dalka Faransiiska ayaa afar qof u soo xiray dilka macallin taariikhda dhiga oo xalay lagu gowracay meel u dhow magaalada Paris ee caasimadda dalkaasi. Booliska ayaa sheegaya in weerarkaasi ay rumeysan yihiin in uu ahaa aargoosi kaddib markii macallinkaasi uu ardaydiisa u soo bandhigay sawir gacmeed la sheegay in laga sameeyay Nabi Muxammad naxariis iyo nabad-gelyo korkiisa ha ahaatee.

Ninka weerarka geystay ayaa markii dambe waxaa toogasho ku dilay booliska.

Booliska ayaa xalay baaritaan ku sameeyay hooyga ninka looga shakiyay weerarka waxaana xabsiga loo taxaabay 4 qof oo la sheegay iney xiriir dhow la leeyihiin 18-jirka la aamnisan yahay inuu ku dhashay dalkaasi Ruushka.

Weerarkan oo aad looga hadal hayo faransiiska ayaa la sheegay inuu ka dhashay cashar ku saabsan sawir gacmeedyo muran badan dhaliyay oo laga sameeyay Nabi Muxamed NNK. Macallinka ayaa la sheegay in ardayda Muslimiinta ah uu ka codsaday iney fasalka ka baxaan markii uu ardayda kale tusayay sawir gacmeedyada.

Madaxweynaha Faransiiska Emmanuel Macron ayaa dilka macallinka oo ka dhacay waqooyi-bari ee magaalada Paris ku tilmaamay weerar argagixiso. Macron ayaa sheegay in macallinka oo aan weli la sheegin magaciisa loo dilay sababo la xiriira xoriyatul qowlka.

Madaxweyne Macron oo booqday goobta ayaa macallimiinta u ballan qaaday in naftooda uu dalka difaacayo. Dhanka kale Macron ayaa midnimo ku baaqay, waxa uuna sheegay in marnaba aysan argagixisada ka guleysanayn oo aysan kala qoqobi Karin dadka faransiiska.

Madaxweynaha Faransiiska Emmnauel Macron ayaa si cad ah u caddaystay inuu islaamka ka hortagaayo asigoo qudbadiisa uu jeediyey bishaan 4 oktoobar shaaca kaga qaaday qorshe uu ku doonayo inuu ku meel mariyo sharci adag oo uu sheegay inuu ku xakameynayo waxa uu ugu yeeshay “Muslimiinta gooni u goosadka ah” si uu u difaaco mabaadiida cilmaaniga.

Qorshaha uu madaxweynaha damacsan yahay ayuu ku sheegay iney ka mid yihiin dugsiyada waxbarashada ee ay muslimiinta leeyihiin oo gacan bir ah lagu qabto iyo in la xakameeyo lacagaha dibadaha ka yimaadda ee masaajidda lagu dhiso. Balse hadalka ka soo yeeray madaxweynaha waxaa si weyn u cambaareeyey dadka u dhaqdhaqaaqa xuquuqda muslimka iyaga oo hadalkiisa ku tilmaamay inuu doonayo muslimiinta inuu ku cabburiyo dalka Faransiiska.

Mabaadiida adag ee dalka Faransiiska oo cilmaaniyadda ama laïcité, ku dhisan sharciga wuxuu kala soocayaa dowladda iyo hay’adaha diiniga ah. Fikraddaa ayaana dhigaya dadyowga diimaha iyo caqiidooyinka kala duwan aaminsan iney sharciga hortiisa ka siman yihiin.

Ninka looga shakisan yahay inuu weerarka geeystay ayaa waxaa toogtay booliska. Waxaana la soo weriyay inuu yahay 18 jir ku dhashay dalkaasi Ruushka. Waxaana haatan baaritaanka kiiskan la wareegay dacwad oogeyaal qaabilsan la dagaallanka argagixisada.

Qaabkee ayaa loo gowracay macallinka?

Nin watay mindi weyn ayaa macallinka ku weeraray waddo ku taal xaafad lagu magacaabo Conflans-Sainte-Honorine, isagoona madaxa ka jaray. Ilo booliis ayaa sheegay in markhaatiyaashu ay maqleen qofka weerarka gaystay oo ku dhawaaqaya “Allahu Akbar”, ama “Ilaahay ayaa weyn”, sida ay ku warantay wakaaladda wararka ee Reuters.

Qofka weerarka gaystay ayaa markiiba cararay, laakiin bilayska maxalliga ah oo ay ku wargeliyeen dadwaynuhu ayaa durbadiiba soo gaaray goobta. Saraakiisha ayaa ninkan kaga hortagey degmada u dhow ee Éragny. Waxayna u sheegeen inuu is dhiibo balse waxaa la sheegay badalkii taas inuu u hanjabay booliska taas ayaana horseedday iney toogtaan.

Dalka Faransiiaka ayaa lagu tilmaamaa inuu yahay dal ku yaalla galbeedka Yurub oo ay ku nool yihiin muslimiinta ugu badan. Cabashooyin badan oo muslimiinta ku aaddan oo ay soo jeedinayaan cilmaaniyiinta ayaa waxay mas’uuliyiinta dowladda kaga codsadaan inay si gaar ah u beegsadaan arrimaha muslimiinta sida mamnuucidda xijaabka.

“Diinta Islaamka dunida oo dhan ayey maanta dhibaata ku tahay, mana dooneyno iney taa dalkeenna ku aragno” ayuu yiri Madaxweyne Macron.

Tallaabbooyinka uu madaxweyne Macron la damacsan yahay muslimiinta Faransiiska waxaa la filayaa dabayaaqada sanadkan inuu baarlamaanka dalkaasi horgeeyo. 

Tallaabbooyinka uu Macron damacsan yahay inuu qaado waxaa ka mid ah:

  • In si adag loola socdo ururrada isboortiga iyo ururrada kale ee ay bulshooyinka isugu yimaadaan oo looga mid dhigo barashada islaamiyiinta
  • Joojinta nidaamyada imaamyada ee meela ka baxsan Faransiiska waxbarasha u aado
  • Kormeerka iyo dabagalka dhaqaalaha masaajidda soo galo ama lagu maalgeliyo
  • In la xaddido waxbarashada guriyaha lagu dhigto iwm

Madaxweyne Maccron waxaa kale uu sheegay Faransiiska inuu waxbadan ka qabanayo arrimaha dhaqaalaha iyo arrimaha bulshada ee dadka soo galootiga ah, wuxuuna intaa ku daray iney xagjiriintu ay buuxiyeen fursadihi jiray.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Diinta Islaamka

Maxay Dad Badan oo Masiixiyiin Ah ay Usoo Galayaan Diinta Islaamka?

Published

on


Waxaa xaqiiqo ah in Islaamku si xawli ah ugu koraayo reer galbeedka. Dalka Mareykanka oo keliya tirada muslimiintu si aad ah ayey kor ugu kacday, laga bilaabo qiyaastii 10,000 sanadkii 1900 ilaa 3 milyan ama in ka badan sanadkii 1991 (masuuliyiinta qaar waxay dhahaan 4.5 milyan). Inta badan kobocaani waxaa sabab u ah soogalootiga dhowaan tagay Mareykanka iyo heerka dhalmada ee Muslimiinta (5 carruur ah qoyskiiba celcelis ahaan).

Wali, tirada dadka soo galaya diinta Islaamka waa kuwo aad u tiro badan. Mareykanka dhexdiisa, badidoodu waa Afrikaan-Mareykan (seddex meelood meel dhammaan muslimiinta sida ay qabaan mas’uuliyiinta badankood).

Maxaa dadka ku dhiirrigelinaya inay u soo jeestaan diinta Islaamka?

Maqaal ku qornaa diinta kiristaanka oo la qoray (Agoosto 20,1990) ayaa soo warisay in gudaha Mareykanka, celceliska da’da kuwa soo galaya diinta Islaamka (31) ay qiyaastii labo jeer ka badan tahay marka loo fiiriyo diinta Masiixiga (da’da 16). Maqaalkaan waxaa lagu taxay 5 sababood oo muhiim ah oo loo bixiyey Muslim noqoshada: Caqiidada Islaamku waa mid fudud oo caqli gal ah, dadka rumaysan diinta Islaamka oo dhami waa ay siman yihiin, waa diin “wax ku ool ah”. 

Sawirka waa Keydka Everett Collection: Muslimiinta Madow waxay hor fariisteen dhismaha maxkamadaha dambiyada ee New York halkaasoo ay ahayd in laba xubnood oo ka tirsan Ururka Islaamiga ah ee Islaamiga ah lagu maxkamadeeyo Eedaysanayaashu waxay iibinayeen wargeysyada Nation of Islam, bishii Diseembar 25, 1963

Muslim Mareykan ah oo laga wareystay buug dhowaan si cadaalad ah u soo baxay (Deriska: Muslimiinta Waqooyiga Ameerika. Saxafiyiinta, 1989) (Neighbors: Muslims in North America. Friendship Press, 1989) wuxuu bixiyay sababahan soo socda markii la weydiiyay sababta ay Afrikaanka Mareykanka ah ugu soo jeesanayaan Islaamka. Wuxuu yiri “Marka ugu horeysa liiskiisa waa cunsuriyada kaniisada ka jirta. Takoorka aan dareemeyno ayaa naga dhigaya Islaamka mid soo jiidasho leh maxaa yeelay waa hab lagu diido dhaqanka aan na yeelan doonin.

Marka la fiiriyo cilmiga bulshada waxaan u maleynayaa in mid ka mid ah sababaha ay dad badan oo Afrikaan Mareykan ah ay u aadaan diinta Islaamka kana soo horjeedaan diinta kiristaanka – inbadan oo naga mid ahna waxaa lagu barbaariyay diinta masiixiga – in dadka waxyaalahan nagu sameynaya ay sidoo kale yihiin dad kiristaan ah.”

Sababta labaad ee uu bixiyay ayaa ah, “waxaan aaminsanahay, sidoo kale muhiim inay tahay badalida Anglo-Americans. Arrin kale – tanina waa qayb ka mid ah waxyaabihii igu soo jiitay Islaamka – waa jihaynta iyo anshaxa. Bulshadeenu waxay u kala daadsantahay edeb la’aan, gaar ahaan magaalada. Iyada oo loo marayo qaab-nololeedkeeda edbinta, dad badan Islaamku wuxuu umuuqdaa inuu u ballan qaadayo ballanqaad ah inuu ka caawin doono inay noloshooda dib ugu soo celiyaan si habsami leh.

Ugu dambeyntiina, waxaa jira qodob saddexaad oo aan qofna weligiis si cad u sheegi doonin, sababo jira awgood, laakiin taas, waxaan aaminsanahay, inay haddana muhiim tahay. Tani waa xaqiiqda ah in Islaamku bixinayo waayo-aragnimo beddelaad iyo fursad uu qofka ku helo naftiisa si habsami leh, iyada oo aan loo baahnayn in la qirto kuwa dembiga iyo baahida badbaadada. Xaqiiqdii, diinta islaamku waxay samaysaa qodob aad u beeninaya xaqiiqooyinkan. Waxay u sheegaysaa dadka inaysan u baahnayn badbaado; waxa kaliya ee ay u baahan yihiin waa inay raacaan “hanuuninta” sharciga Ilaah. Taasi waa wax ninka dabiiciga ahi jecel yahay inuu maqlo.”

Waxaa jira sababo badan oo dadka madow ee Mareykanka ah ay u go’aansadaan inay galaan diinta Islaamka, Tusaalle ahaan, Malcolm X inta uusan muslin noqon, wuxuu galay, hadana ka baxay xabsiga, wuu xaday (tuugo-nimo), wuxuu iibiyay xashiish. Kadib markuu ku biiray Nation Of Islam ‘Umada islaamka’ oo uu raacay waxbarista Eliiyaah Muxammad, Malcolm wuxuu ahaa nin cusub oo xor ka ah caqabadaha dabinada bulshada).

Aragtida dadka qaarkood, kuwa ku soo biiray diinta Islaamka waxay qiimeyn karaan in quraanka kariimka ah uu leeyahay qaab fahan qurxoon oo ummada Illaahay loogu talagalay, in dhaqamada soo jireenka ah ee diintu ay ka fiicnaan karto, ama laga yaabo inay ujeedkoodu ahaa inay muujiyaan jacayl shuruud la’aan ah.

“Yoolka guud ee ay 22da Milyan ee Afro-Maraykanka ahi rabaan waa in binu’aadam ahaan loo xushmeeyo, ILLAAH wuxuu siiyey xuquuqda in ay binu’aadam ahaadaan, ujeedkeennu waa in aan soo dhacsano xuquuqdeenii binu’aadamnimo ee ay Maraykanku noo diideen, marnaba ma heli karno xuquuq muwaadin illaa marka hore naloo soo celiyo xuquuqdii binu’aadamnimo ee illaahay na siiyey, waligeedna naloo aqoonsan maayo muwaadiniin, illaa marka hore naloo aqoonsado binu’aadam.” – Waa hadalkii murtida lahaa ee Malcolm X

Umada islaamka (NOI) wuxuu ahaa dhaqdhaqaaq siyaasadeed iyo mid diimeed oo Afrikaan Mareykan ah, oo lagu aasaasay magalaada Detroit, Michigan, ee dalka Mareykanka, oo uu aasaasay Wallace Fard Maxamed July 4, 1930. Hadafyadeeda la sheegay ayaa ah in la wanaajiyo ruuxda, maskaxda, bulshada, iyo xaaladda dhaqaale ee Afrikaanka Mareykanka.

Sababaha kale ee jira waa kuwa iska cad: sababtoo ah saameynta shaqsiyaad caan ah sida Elijah Maxamed, Malcolm X, Louis Farrakhan, Maxamed Cali, Naim Akbar, Mike Tyson oo wada muslimay. Wax badan kama aqaan Nation Of Islam, laakiin waxay u muuqataa in waxbarista Elijah Maxamed ay saameyn weyn ku yeelatay dadka madow ee Mareykanka gaar ahaan, Maxamed Ali, Farrakhan, Malcolm iyo kuwa kale.

Maxamed Cali kalaay magaciisa iyo sharaftiisa uu ku dhex leeyahay bulshada Mareykanka waxay keeni kartaa inuu kusoo jiido dadyow badan gaar ahaan madowga Mareykanka. Maxamed Cali (1942-2016) wuxuu ahaa feeryahan caan ah oo u dhashay dalka Maraykan. Maxamed Cali ayaa taariiikhdu markay aheyd 17. Janaayo 1942 ku dhashay magaalada Louisville ee gobolka Kentucky oo ku yaal Koonfurta Mareykanka. Kalaay oo ka dhashay qoys heysta Diinta Masiixiga (Baptism) ayaa waxay waalidkiisu ugu wan qaleen magaca Cassius Marcellus Clay jr.

Maxamed Cali waxa uu ku guulaystay Tartanka Feerka Miisaanka Culus tiro ka sadex jeer ah. Sidoo kale waxuu muddada 20-ka sanno ah ee uu ku dhex jiray Cayaaraha Feerka ku guuleystay inuu noqdo Horyaalka Adduunka sanadaha 1964, 1974 iyo 1978. Sanadkii 1999 ayaa Kalaay loo aqoonsaday inuu yahay ciyaaryahankii ugu wanaagsanaa ee Caalamka soo mara Qarniga 20aad.

Dhaqdhaqaaqa Xuquuqda Madaniga ee sanadihii 1950-meeyadii iyo 1960-kii ayaa ku yimid baahida iyo rabitaanka sinnaanta iyo xorriyadda Afrikaanka Mareykanka iyo dadka kale ee midabada kale leh.

Dhaqdhaqaaqa xuquuqda madaniga wuxuu ahaa halgan loogu jiro cadaalada bulshada taasoo inta badan dhacday intii u dhaxeysay sanadihii 1950-meeyadii iyo 1960-yadii dadka madow ee Mareykanka ah si ay u helaan xuquuq u wada siman sharciga Mareykanka.

Dhaqdhaqaaqani wuxuu xididdadiisa ku lahaa dadaaladii qarniyadii dheeraa ee addoomada Afrikaanka iyo faracyadooda si ay uga hortagaan caburinta jinsiyadaha, isla markaana u baabi’iyaan hay’addaha addoonsiga.

Diinta Islaamku had iyo jeer waxay soo jiidataa dadka nooc kasta ha ahaadeene ilaa maalintii uu nebi Muxamed NNKH bilaabay inuu dadka ku casuumo. Maaddaama soogalootiga Mareykanka ka yimid dunida Muslimka ay bilaabeen inay yimaadaan Mareykanka tiro aad u badan tan iyo bilowgii qarnigii, waxay la yimaadeen farriinta Islaamka oo ay la wadaagaan muwaadiniintooda kale.

Dad badan oo Mareykan ah ayaa si dhakhso leh u aqoonsaday Islaamka iyo farriinta Quraanka Kariimka ah. Tan iyo waagaas, Mareykanka dad badan ayaa islaamay.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Diinta Islaamka

Sidaas Ayuu Insaanku uga Dhex-muuqday Qur’aanka: كهذا ظهر الإنسان في القرآن

Published

on


Mar kale Insaanku waa suurad qurux badan – فِي أَحْسَنِ تَقْوِيم – balse hoosta ay uga buuxdo xash iyo xanshashaabo – ظلوم – فخور – كنود – suuradaas quruxda badan waxaa uuska hoosta ugu jira ka soo nadiifiya oo kor iyo hoosba ka qurxiya Iimaanka.

Hadaba Qur’aanka iyo Insaanka:

“لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ”.

“وَخُلِقَ الْإِنسَانُ ضَعِيفًا”.

“إِنَّ الْإِنسَانَ لَظَلُومٌ كَفَّارٌ”.

“خَلَقَ الْإِنسَانَ مِن نُّطْفَةٍ فَإِذَا هُوَ خَصِيمٌ مُّبِينٌ”.

“وَكَانَ الْإِنسَانُ عَجُولًا”.

“وَكَانَ الْإِنسَانُ قَتُورًا”.

“وَكَانَ الْإِنسَانُ أَكْثَرَ شَيْءٍ جَدَلًا”.

“إِنَّهُ كَانَ ظَلُومًا جَهُولًا”.

“إِنَّ الْإِنسَانَ لَكَفُورٌ مُّبِينٌ”.

“إِنَّ الْإِنسَانَ خُلِقَ هَلُوعًا”.

“قُتِلَ الْإِنسَانُ مَا أَكْفَرَهُ”.

“يَا أَيُّهَا الْإِنسَانُ إِنَّكَ كَادِحٌ إِلَىٰ رَبِّكَ كَدْحًا فَمُلَاقِيهِ”.

“لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ فِي كَبَدٍ”.

“إِنَّ الْإِنسَانَ لِرَبِّهِ لَكَنُود (6) وَإِنَّهُ عَلَىٰ ذَٰلِكَ لَشَهِيدٌ (7) وَإِنَّهُ لِحُبِّ الْخَيْرِ لَشَدِيدٌ (8)”.

“إِنَّ الْإِنسَانَ لَفِي خُسْرٍ”.

“إِنَّهُ لَفَرِحٌ فَخُورٌ”.

“وَإِنَّا إِذَا أَذَقْنَا الْإِنسَانَ مِنَّا رَحْمَةً فَرِحَ بِهَا”.

“إِنَّهُ لَيَئُوسٌ كَفُورٌ”.

“وَإِذَا مَسَّهُ الْخَيْرُ مَنُوعًا”.

“وَإِن تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ فَإِنَّ الْإِنسَانَ كَفُورٌ”.

“وَإِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ كَانَ يَئُوسًا”.

“وَإِن مَّسَّهُ الشَّرُّ فَيَئُوسٌ قَنُوطٌ”.

“وَإِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ فَذُو دُعَاءٍ عَرِيضٍ”.

“إِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ جَزُوعًا”.

Aayadahani waa aayadaha uu Qur’aanku ku tilmaamay insaanka, marka aad si qoto dheer ugu fiirsato waxaad ogaanaysaa dhowr arrin:

1- tilmaamahan kala ah:

ضعيف – ظلوم – كفور – كفار – خصيم – عجول – قتور – جهول  – هلوع – كادح – كنود – فرح – فخور – منوع – يئوس – قنوط – جزوع –  ذو دعاء عريض.

Waxay wadaagaan in ay yihiin tilmaamo ku soo arooray siiqooyinka Carabiyada ee faa’iideeya original-nimada iyo sugnaanshaha sifada, waxay ku yimaadeen badankoodu siiqooyinka la yiraahdo: “صيغ المبالغة” iyo “صفة المشبهة” oo tilmaanta ay xambaarsan yihiin ay sheegto tilmaan sugan oo Insaanka dabci iyo asal u ah.

2- tilmaamahan waxay u badan yihiin kuwa negative ah, taas oo cadaynaysa in filashada sharka iyo tabnaantu ay nafsada Insaanka kaga xoog badan tahay filashada khayrka iyo raja wanaaga, mar walba oo khayr iyo shar nafta ay u soo tartamaana waxaa soo jiidasho badan sharka, hadii aad aragto meel waano iyo tala bixin ka socoto waad iska dhaaftaa dadka halkaas joogana iyo waxa ay hayaana inaadan ku habsaamin ayaa dhacda, halka meel buuq iyo sawaxan ka jiro marka aad aragto ay naftu u hanqal taagayso oo in ay waxa socda iyo sida arrimuhu yihiin in ay ogaato maahane ay ku adag tahay in ay u dhaafto si lamid sidii ay u soo dhaaftay majliskii wanaagu ka socday.

3- marka aad eegto siyaaqa (booska) ay ku soo arooreen tilmamahan Qur’aanka dhexdiisa waxaad ogaanaysa halka dawo ee dabeecadahan taban ay leeyihiin in uu yahay Iimaanka iyo Alle ku xidhnaanta, ma jiro wax kale oo hagaajin kara dabeecadaha qallooca ee Insaanka ku tallaalan Iimaan mooyee.

4- labada xaalad ee ugu wayn ee Insaanka dabcigiisa dhabta ah iyo waxa gudaha ugu jira ay dhab u muuqdaan waa xaaladda Faqrinimada iyo xaaladda Qaninimada.

5- tilmaamahan marka aad akhrinayso waxaa dhici karta in malahaagu aado in ay gaalada un ka hadlayaan badidoodu, haseyeeshe marka aad si xeel dheer ugu fiirsato waxay tilmaamayaan dabciga Insaanka, insanow insaan matahay ayayna uga hadlayaan.

Tusaale ahaan marka قنوط uu Qur’aanku ku tilmaamayo Insaanka gaalka oo kaliya uma jeedo ee qof walba waa dabeecad ku xoog badan oo marka uu dhib la kulmo waxa koowaad ee niyadiisa ku soo dhacaya waa quus iyo dareen niyad jab ah, taas oo cadaynaysa inta ay dabeecadaasi ku tallaalan tahay abuurkiisa.

Tusaale kale tilmaanta ظلوم wa dabiicad basharka ku tallaalan mar walba oo qofka ay wax la wada leeyahay la iskugu yimaado qof walba waxaa niyadiisa xaadir ku ah yaan lagaa faa’iidaysan yaan lagaa sadbursan, taas oo ku riixda ficiltan iyo wax garbin, waxaad dareemaysa inta dabeecadani ay ina ku tallaalan tahay, dareenkaas ayuuna dulmigu ka unkamaa, dabeecad kasta iyo tilmaan kasta oo aayadahan ku sugan marka aad eegto hadana aad eegto naftaada waxaad dareemaysaa atom-yada (daraadka) nafta in ay ku tallaalan yihiin tilmaamahani.

Tusaale sadexaad:

“وَإِنَّهُ لِحُبِّ الْخَيْرِ لَشَدِيدٌ”

Marka tilmaantan xeesha dheer Illahay ina siinayo ulama jeedo gaalada oo qudha, maalka in la jeclaado oo waliba si adag loo jeclaado waa dabeecad aad ugu tolan abuurkeena, hayeeshee maal jacaylku in uu xadka dhaafo oo uu xadgudub dhalo ayuu Kufrigu sababaa, Iimankuna taas ayuu baajiyaa oo dabeecada ayuu qurxiyaa oo wuxuu waafajiyaa quruxda sare oo Insaanka dushiisa laga muujiyay.

Kuligeen dabeecado adag dhanka tabnaantana u janjeera ayaan leenahay, hadana waxaan leenahay qaabiliyad sharka iyo khayrkaba yeesha, sidaas ayuuna Insaanku wanaag iyo xumaanba tii uu doorto ula falgali karaa.

“وَهَدَيْنَاهُ النَّجْدَيْنِ”.

Facebook Comments Box

Continue Reading
Advertisement Somalism>
Sirdoonka & Militariga9 hours ago

Yukrayn ayaa eriday safiirkii Iiraan – sababtoo ah diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Ruushku u adeegsaday dagaalka

WARBAAHINTA2 days ago

Reer galbeedka waxay burburinayaan mudnaantooda – ayuu yiri Lavrov

Sirdoonka & Militariga2 days ago

Biden wuxuu ballan qaaday taageerada xulafada Ruushka

Sirdoonka & Militariga2 days ago

Kuuriyada Waqooyi ayaa ka jawaabtay eedeymaha hubka ee Ruushka

Diblomaasiyadda & Dunidda3 days ago

Ra’iisel wasaaraha Jabban ayaa amaanay doorka Turkiga ee heshiiska qamadiga ee dagaalka Ruushka iyo Yukrayn

Sirdoonka & Militariga3 days ago

Israa’iil iyo Yuganda ayaa kala saxiixday heshiis iskaashi oo dhanka difaaca ah iyadoo ay jirto dhaleecayn

Sirdoonka & Militariga3 days ago

Madaxweynaha Ruushka wuxuu ku dhawaaqay abaabul ciidan oo qayb ka ah Ruushka

Afrika1 week ago

Marrooko iyo Nayjeeriya ayaa ku heshiiyey mashruuc ku saabsan in gaaska la gaarsiiyo Galbeedka Afrika iyo Yurub

Afrika1 week ago

10 qof ayaa ku dhintay iska horimaad dhexmaray beeraley iyo xoolo dhaqato dalka Chad

Diblomaasiyadda & Dunidda2 weeks ago

Maxaa dhici kara haddii heshiiska Nukliyeerka Iiraan la saxiixo?

Gumeysi iyo isir sifeyn2 weeks ago

Google iyo shaqaalaha Amazon ayaa ka mudaaharaaday qandaraas balaayiin doolar ah oo lala galay Israa’iil

Afrika2 weeks ago

Telefishinka dowladda Itoobiya ayaa shaaca ka qaatay in Madaxweyne Xassan Sheekh iyo kooxda TPLF ay leeyihiin ‘xariir adag’

Siyaasadda Soomaaliya2 weeks ago

Golaha Wasiirada Somaaliya oo bogaadiyey dagaalka shacabka Hiiraan ay kula jiraan Al-Shabaab

WARBAAHINTA2 weeks ago

Masar ayaa diiwaan gelisay kiiskii ugu horreeyay ee cudurka daanyeerka, waxaana laga helay nin 42 jir ah oo ka yimid Yurub

Siyaasadda Soomaaliya2 weeks ago

Boqolaal carruur ah ayaa ku dhimanaya Soomaaliya waxaana loo aasayaa ‘sida qashinka’, ayay tiri QM

Sirdoonka & Militariga3 weeks ago

Mareykanka ayaa u xaqiijiyay Israa’iil in Iiraan aysan noqon doonin quwad nukliyeer ah

WARBAAHINTA3 weeks ago

Maamulaha suuqgeynta ee shirkada Google ayaa iscasilay ka dib markii ay dhaleeceysay heshiiska lala galay Israa’iil

WARBAAHINTA3 weeks ago

Al-shabaab oo qarxisay ceelal iyo xarumaha isgaarsiinta deegaanno ka tirsan Galmudug

Afrika3 weeks ago

Ugu yaraan 14 qof ayaa ku dhintay weerarro ay fallaagada ku qaadeen bariga Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Koongo

Siyaasadda Soomaaliya4 weeks ago

Madaxweyne Xasan Sheekh oo Jeneral Cabdalla Cabdalla dib ugu soo celiyey darajooyinkii iyo xuquuqdii ciidan

Gumeysi iyo isir sifeyn4 weeks ago

Booliiska Israa’iil ayaa xiray gabar aroosad Falastiini ah iyadoo ku labisan dharka arooska

WARBAAHINTA4 weeks ago

Gudiga dowlada Denmark ayaa raba in xijaabka laga mamnuuco iskuulada

Siyaasadda Soomaaliya1 month ago

Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa sheegay in ay sii wadi doonaan dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab

Sirdoonka & Militariga2 months ago

Maxaan kala Soconaa dagaaladii ay qaadeen Al-shabaab?

Siyaasadda Soomaaliya2 months ago

Soomaaliya ayaa u magacawday aasaasihii al-Shabaab wasiirka diinta

Siyaasadda Soomaaliya2 months ago

“Xildhibaanadu ha diidaan ansixinta Roobow”- Xisbiga Qaransoor

Sirdoonka & Militariga2 months ago

Shabaab oo weerar culus ku qaaday Kenya, waa sidee xaalada amni ee geeska Afrika?

WARBAAHINTA2 months ago

Nafaqo darro daran oo saameysay caruurta barakacayaasha kusoo barakacay magaalada Muqdishu

WARBAAHINTA2 months ago

Barakacayaal kusoo barakacay duleedka deegaanka Ceel Barde oo ka cawanaayo amni daro iyo cunno yari soo wajaheysa

WARBAAHINTA2 months ago

Diyaaradaha nuuca Drone-ka oo duqeymo ka fuliyay tuulooyin hoos taga gobolka Hiiraan

WARBAAHINTA2 months ago

Galmudug iyo Dowlo Deegaanka Soomaalida oo shir kaga hadlaayo amniga xadka labada maamul

WARBAAHINTA2 months ago

Maandooriyaal  iyo hub lagu soo qab qabtay magaalada Muqdishu

WARBAAHINTA2 months ago

Madbacad ay yaaliin buugaag iyo agab badan oo laga hirgaliyay magaalada Muqdishu

Sirdoonka & Militariga2 months ago

Maxaa sababay inay Al-shabaab weeraro ka geystaan deegaanada Aato iyo Yeedh?

Afrika2 months ago

Masar ayaa mudaaharaad ka dhigtay Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay si’ay ugu joojiso Itoobiya rabitaankeeda ah inay buuxiso biyo-xireenka

Qoyska & Horumarinta Bulshada2 months ago

Faa’iidada ay leedahay aqlaaqda wanaagsan

Siyaasadda Soomaaliya2 months ago

Xisbiga Qaransoor oo hogaamiye iyo guddoomiye cusub yeeshay

Siyaasadda Soomaaliya2 months ago

Xisbiga QaranSoor oo maanta yeeshay shirweyne Qaran

Afrika2 months ago

Ruushka iyo Itoobiya oo ku heshiiyey inay sii xoojiyaan xariirka labada dal

Cuntooyinka2 months ago

Qurbo joogta iyo faa’idooyinka cunista kalluunka

Xul