Connect with us

Siyaasadda Soomaaliweyn

Shir Logu hadlaayay horumarinta Arrimaha Garsoorka: Waa sidee Xaalka Caddaaladda iyo Garsoorka Soomaaliya?

Shir Logu hadlaayay horumarinta Arrimaha Garsoorka oo lagu soo gabagabeeyay magaalada Kismaayo. Waa sidee Xaalka Caddaaladda iyo Garsoorka Soomaaliya?

Published

on


Shirkan oo maalmihii ugu danbeeyay ka socday magaalada Kismaayo ayaa looga hadlay horumarinta Arrimaha Garsoorka, waxaana kasoo qeyb galay madaxda Dowlad Goboleedyo iyo Dowlada Federaalka Soomaaliya kaasoo lagu soo saaray war murtiyeed ku aadan Arrimaha Garsoorka.

Intii uu socday shirkan ayaa looga hadlay Arrimaha Garsoorka iyo siddii sare loogu qaadi lahaa Tababarada Machadka Garsoorka Soomaaliya, waxaana kasoo qeyb galay Guddoomiyaha Maxkamada Sare Baashi Yuusuf Axmed iyo Guddoomiyaha Maxkamada Sare Jubbalaan Cabdi Shakuur Maxamed Rashiid.

Shirka oo ugu danbeyntii laga soo saaray war murtiyeed ayaa ugu horeyn Guddoomiyaha Maxkamada Sare ee Jubbalaan Cabdishakuur Maxamed Rashiid oo hadal kooban kasoo jeediyay ayaa sheegay muhiimad gaar uu u leeyahay Garsoorka Soomaaliya:’ marka hore waxaan aad ugu faraxsanahay inaan halkaan imaado ayadoo lagaga wada hadlaayay siddii sarre loogu qaadi lahaa, waxaan kaloo u mahadcelinaa raggaa hoggaaminta sarre leh oo halkaan inoogu yimid gurigoodiina ah in wax badan laga horumariyo Garsoorka Soomaaliya wax badana la isku waafaqay, waxaan kaloo halkaan ugu mahad celinaa dhamaan kasoo qeyb galayaasha shirkaan.

Ka dib markii la kormeeray Garsoorka Maxkamada Sarre Jubbalaan ayaa laga soo saaray war murtiyeed, wuxuuna bogaadiyay howsha adag ay hayaan Garsoorka Soomaaliya gaar ahaan kuwa Jubbalaan oo uu sheegay inay howl adag hayaan wuxuuna yiri “waxaan kaloo aad ugu mahadcelinaa sidda quruxda badan ay u martigaliyeen shirkaan oo si guul ah runtii inoogu soo dhamaaday, waxaan kalloo rabaa inaan boggaadiyo Garsoorka Jubbalaan, marka laga tago shirka waxyaabahii inoo qabsoomay ahaa inaan kormeerno oo u kuur galno xaaladda iyo duruufaha uu ku shakheeyo Garsoorka Jubbalaan runtii waxaa kaloo inoogu muuqatay in dalka intiisa kale ay dhisan yihiin oo howl adagna ka socoto.’

Gabagabada shirka war-saxaafadeed-kii ayaa warbaahinta u aqriyay Xeer Illaaliyaha Guud ee Jubbalaan Maxamed Khaliif.

Waa sidee Xaalka Caddaaladda iyo Garsoorka Soomaaliya?

Xaaladda Caddaaladda iyo Garsoorka Soomaaliya waxay maraysaa marxalad adag oo dib usoo kabasho ah balse nidaamka 4.5 awgeed waxaa hoos u dhac xooggan ku yimid in bulshada caddaalad helaan maxaa yeelay waxaan ogsoonahay in caddaalada ay ka dhalato nabadda. Cilmi-baarayaal ka socda Machadka Heritage ee Daraasaadka Siyaasadda (HIPS) ayaa wareysi la yeeshay in ka badan 24 jileyaal muhiim ah oo ka tirsan waaxda caddaaladda ee heer federaal iyo heer gobol sanadkii 2021.

Waxaa ka mid ahaa mas’uuliyiinta cadaaladda DFS iyo kuwii hore ee cadaaladda, iyo sidoo kale guddoomiyihii hore ee maxkamadda sare iyo xeer ilaaliyaha guud ee qaranka.

Cilmi-baarayaasha HIPS waxay sidoo kale u safreen caasimadaha dhammaan dowladaha xubnaha ka ah federaalka waxayna wareysiyo xog-wareysi ah la yeesheen wasiirrada caddaaladda ee gobolka, garsoorayaal sare iyo khubaro. Waxa kale oo ay waraysi la yeesheen khubaro dhanka dastuurka iyo sharciga ah. Iyadoo la raacayo hab tayo leh oo cilmi-baaristan ah si loo helo faham qoto dheer oo ku saabsan kakanaanta nidaamka caddaaladda ee hadda jira iyo kuwa hore, iyo in la hagaajiyo talooyinka siyaasadda ee warbixinta.

Daraasada ayaa lagu ogaaday in Federaalaynta nidaamka cadaaladdu ay tahay mid ka mid ah dhibaatooyinka ugu daran ee soo wajaha dalka, taasoo la xiriirta qaabka uu hadda ku sugan yahay ilaa dowladdii dhexe ee AUN Maxamed Siyaad Barre. Inta badan sharciga iyo jaahwareerka ayaa xukuma, sida gobolada iyo xaaladaha qaarkood degmooyinka – waxay adeegsadaan qaabkooda cadaalada oo u turjumaan xeerarka ciqaabta sida ay u arkaan inay ku habboon yihiin.

Daraasaddu waxay tirri; Musuqmaasuqu sidoo kale waa dhibaato joogto ah oo heer kasta ah. Muwaadiniinta ayaa lagu qasbay inay lacag bixiyaan si ay u helaan cadaaladda aasaasiga ah iyo sidoo kale inay racfaan u qaataan maxkamadaha sare. Muwaadiniin badan ayaa taa beddelkeeda kiisaskooda u gudbiya maxkamadaha al-Shabaab waxa ay u arkaan cadaalad, si degdeg ah ayayna ku helaan caddaaladooda. Go’aamada ay gaaraan maxkamadaha sharciga ah ayaa si joogta ah layskaga indhatiraa maadaama aysan lahayn awood ay ku meelmariyaan xukunadooda.

Facebook Comments Box

Maxamed Mukhtaar waa wariye wax ka qora siyaasadda Soomaaliya, falanqeynta siyaasadda Villa Somalia iyo caalamka intiisa kale. Sidoo kale wuxuu wax ka qoraa arrimaha bulshada, horumarinta nolosha, iyo amniga. Wuxuu shahaadada koowaad ee jamaacadeed ku qaatay cilmiga kombuutarka.

Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Siyaasadda Soomaaliweyn

Cutubyada 1aad illaa 4aad ee dastuurka Soomaaliya oo la ansixiyay – sidee loogu falceliyey?

Xildhibaanada labada gole ee baarlamaanka Soomaaliya oo maanta kulan ku yeeshay xarunta Villa Hargeysa ayaa maanta cod aqlabiyad leh ku ansixiyay wax ka beddelka dastuurka.

Published

on

Baarlamaanka Soomaaliya Maarso 30, 2024

Guddoomiyaha Golaha Shacabaka Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe) ayaa shir guddoomiyay kulanka 31-aad ee Labada Aqal ee Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Kulanka oo ay goob joog ahaayeen Ku-xigeenada Labada Aqal ayaa ajandaha kulanka maanta wuxuu ahaa ansixinta soojeedinta wax-ka-bedelka cutubka 1-aad iyo 4-aad ee Dastuurka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya. Kooramka Golaha Shacabka ayaa haa 212, Sennatarada na 42.

Xildhibaanada labada gole ee baarlamaanka Soomaaliya oo manata kulan ku yeeshay xarunta Villa Hargeysa ayaa maanta cod aqlabiyad leh ku ansixiyay wax ka beddelka dastuurka, waxayna xildhibaanadu u codeeyeen afarta cutub ee ugu horreysay dastuurka.

Xildhibaanada ayaa marka hore mid mid u meel mariyay afarta cutub ee wax laga beddalay, kuwaas oo labadii bilood ee lasoo dhaafay ay ka doodayeen mudanayaashu. Sheekh Aadan Madoobe oo guddoomiyay kulankan ayaa ku dhowaaqay sida ay u dhacday riseynta afarta cutub, waxaana ogolaaday dhammaan xildhibaana xaadiray.

Xogahayaha Guddiga La-socodka Dib-u-eegista Labada Aqal Sennatar Siciid Cawke, oo ugu horreyn soo jeedyay in seddex qodob ka ka tirsan cutubka 2-aad laga reebay rasteynta iyo ansixinta 4-ta Cutub ee Dastuurka KMG ee Jamhuuriaydda Federaalka Soomaaliya.

Xildhibaanadda Labada Aqal ayaa cod aqlabiyad leh ku anxiyay Cutubka 1-aad ilaa Cutubka 4-aad ee dastuurka. Waxaa Golaha Shacabka u codeysay 212, wax diiday iyo wax ka aamusay ma jiraan, Aqalka Sare 42, wax ka aamusay iyo wax diiday ma jiraan waxaana uu Guddoomiyaha sheegay in sidaasi uu ansax ku yahay.

Guddoomiyaha Guddiga la socod-ka Dastuurka Labada Aqal Xildhibaan Xuseen Qaasim Yuusuf, (Xuseen Iidow), ayaa Xildhibaannada uga mahadceliyay shaqadii wanagsaneyd ee ay soo qabteen iyo Guddiga Madaxbannan ee Dib u eegista Dastuurka oo juhdi badan ku bixiyay sidii looga mira-dhalin lahaa wax-ka-bedelka Dastuurka ee Soomaaliya.

Guddoomiyaha Golaha Shacabka oo gunnaanadka kulanka soo xiray ayaa u mahadceliyay Xildhibaannada, Sennatarada, ciidanka ammanka iyo bahda saaxaafada oo uu ku tilmaamay in ay guteen waajibkooda ugu na shaqeeyeen dalkooda. Sidoo kale Guddoomiyaha ayaa xusay in Baarlamaanka uu galay waqtigiisa fasaxa ahaa, isagoona Xildhibaannada Labada Aqal kula dardaarmay in waqtiga fasaxa laga faaideysto lana aado deegaan doorashooyinka.

Sidee loogu falceliyey wax ka beddelka Dastuurka?

Ra’iisul wasaarayaashii hore ee dalka Mudane Cumar Cabdirashiid Cali Sharmaa’rke, Mudane Xasan Cali Khayre iyo xildhibaan Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame oo si wadajir ah usoo saaray warsaxaafadeed ayaa ka horymid tallaabadii maanta ee baarlamaanka, gaar ahaan wax ka beddelka dastuurka dalka.

Saddexda mas’uul ayaa ku eedeeyay madaxweynaha Soomaaliya inuu dalka u horseeday qalalaase iyo hubanti la’aan siyaasadeed, sida ay ku sheegeen qoraalkooda.

“Madaxweynuhu wuxuu dalka u horseeday qalalaase iyo hubanti la’aan siyaasadeed, wuxuu qalqal geliyey geedi socodkii dib u heshiisiinta iyo dawlad dhiska, wuxuu dhaawacay is aaminaddii iyo kalsooni dhiskii ummadda, ayay yiraadeen saddexdooduba.

Sidoo kale waxa ay ku eedeeyeen madaxweyne Xasan Sheekh inuu sameeyay laba dastuur oo dhibaato u horseedayo mustaqbalka dalka, sida ay hadalka u dhigeen.

“Wuxuu dalka u sameeyey laba dastuur oo muran iyo mugdi gelinaysa sharciyadda Madaxweynaha iyo hay’adaha kale ee dastuuriga ah” ayaa lasii raaciyay qoraalka.

Cumar Cabdishiid, Xasan Khayre iyo Cabdiraxmaan Cabdishakuur ayaa intaasi kusii daray inay qaadaceen qodobada dastuurka ee la ansixiyay, ayaga oo tilmaamay inay aqoonsan yihiin dastuurka KMG ee dalka. Waxaan si wadajir ah u qaadacnay dastuurka, waxaan aqoonsanahay dastuurka KMG ah ee 15-ka cusub iyo 143 qodob ka kooban” ayaa mar kale lagu yiri war saxaafadeedka.

Ugu dambeyn waxa ay hoosta ka xariiqay in wixii mas’uuliyada darro ah ee ka dhashay tallaabadan uu qaadayo Xasan Sheekh iyo guddoonka labada Aaqal ee baarlamaanka.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Siyaasadda Soomaaliweyn

Banaanbax uu soo abaabulay guddoomiyaha gobolka Banaadir Yuusuf Madaale oo lagu taageerayo wax ka beddelka dastuurka

Bannaanbaxan ayaa ka dhacay bartamaha magaalada Muqdisho, waxaana uu kusoo aadayaa xilli qorshaha dib u eegista iyo wax ka beddelka dastuurka xiisad adag abuurtay.

Published

on


Banaanbax uu soo abaabulay Guddoomiyaha Gobolka Banaadir ahna Duqa Magaalada Muqdisho Mudane Yuusuf Xuseen Jimcaale ‘Madaale’ oo lagu taageerayo qorshaha madaxweyne Xassan Sh. Maxamuud ee wax ka beddelka dastuurka, taasoo abuurtay xiisad xooggan.

Guddoomiyaha Gobolka Banaadir ahna Duqa Magaalada Muqdisho Mudane Yuusuf Xuseen Jimcaale (Madaale) ayaa sheegay “in dhameystirka Dastuurka uu yahay mid muqadis ah, si loo helo xuquuqda ka maqan kumanaanka shacab ee ku nool Gobolka Banaadir, isla markaana loo cadeeyo Maqaamka Caasimadda Muqdisho, Asigoona ugu baaqay xubnaha xildhibaanada labada Aqal in ay Ansixiyaan dhameystirka Dastuurka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.”

Arrinta wax ka beddelka Dastuurka waxaa aad ugu horyimid waxgaradka bulshada, aqoonyanahada, iyo xisbiyada dalka ka jira.

Xisbiga Qaransoor oo kamid ah xisbiyada siyaasaddeed oo isbeddel doonka ah ayaa war saxafadeedkiisa ku sheegay in loo baahan yahay wadatashi guud oo heshiis bulsho ku salaysan:

Dastuurka marka wax laga bedelaayo ama mid cusub la qoraayo waxaa shardiga koowaad ah in bulshada qeybaheeda kala duwan ay raali ka tahay. Waxwalbo waa la siyaasadeyn karaa laakiin dastuurka lama siyaasadeyn karro. Ujeedka 1aad ee Dastuur waa Heshiis bulsho sidaas awgeed in la siyaasaddeeyo dalka wuxuu gelin karaa marxalad rabshado iyo colaad hor leh, ayaa lagu yirri war saxafadeedka xisbiga.

Xisbiga Qaransoor ayaa kamid ah xisbiyada sida aadka ah ugu soo horjeedo nidaamka dalka maanta lagu maamulo ee 4.5 ayaa war saxafadeedkiisa ku sheegay in ‘baarlamaanka maanta jirro ee ku yimid nidaamka 4.5 uusan matali karrin shacab Soomaaliweyn. “Baarlamaanka maanta jirra ee ku yimid 4.5 ma matali karro bulshada Soomaaliyeed oo dhan. Baarlamaan cod dadweyne ku yimid ayaa go’aamin karro qodobada xasaasiga ah ee wax ka beddelka dastuurka.”

Xisbiga ayaa soo jeediyey baaqa ku aadan in guddi madax-banaan loo xilsaarro wax ka beddelka dastuurka. “Haddii ‘Soomaali oo heshiis ah la rabo dastuurka yaanan la siyaasadeynin dastuurka’. Waxaana habboon in guddi madax-banaan loo xilsaaro wax-ka-beddelka dastuurka dalka.”

Bannaanbaxan ayaa ka dhacay bartamaha magaalada Muqdisho, waxaana uu kusoo aadayaa xilli qorshaha dib u eegista iyo wax ka beddelka dastuurka ee lasoo jeediyey ay mucaaradad kala kulantay xubno ka tirsan baarlamaanka.

Xubno kale oo baarlamaanka Soomaaliya ah ayaa iyagu ilaa haatan dhammaystiray doodda iyo dib u eegista afarta cutub ee ugu horraysa dastuurka ku meelgaarka ah.

Dastuurkan ayaa rasmi ahaan ay u ansixiyeen ergooyin ka badan 800 oo bishii Ogoosto 2012-kii ku shiray magaalada Muqdisho.

Mas’uuliyiinta Puntland ayaa sheegay bishii Jannaayo ee sannadkii hore inay isku maamulayaan sidii dawlad madaxbannaan ilaa inta lagu wada heshiinayo dastuurka lagana dhammaystirayo, aftina loo qaadayo.

Magaalada Garoowe ee maamul goboleedka Puntland ayey maalmihii lasoo dhaafay ku sugnaayeen xubno siyaasiyiin ah oo ay ku jiraan laba madaxweyne oo hore, kuwaasi oo dhalliilay qorshaha wax ka beddelka dastuerka ee hadda socda.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Siyaasadda Soomaaliweyn

Haddii ‘Soomaali oo heshiis ah la rabo dastuurka yaanan la siyaasadeynin’ – Xisbiga Qaransoor

War-saxafadeedka uu soo saaray xisbiga Qaransoor ayaa lagu yirri “Haddii ‘Soomaali oo heshiis ah la rabo dastuurka yaanan la siyaasadeynin”.

Published

on


Qorshaha wax ka beddelka dastuurka ee dowladda Xassan Sh. Maxamuud ayaa abuurtay xiisad xooggan, xaalka wuxuu marayaa meel xasaasi ah, ayada oo si weyn looga deyrinayo halka ay sal dhigan doonto.

Xisbiga Qaransoor oo kamid ah xisbiyada siyaasaddeed oo isbeddel doonka ah ayaa war saxafadeedkiisa ku sheegay in loo baahan yahay wadatashi guud oo heshiis bulsho ku salaysan: Dhammaan hoggaanka Xisbiga Qaransoor, xubnaha iyo taageerayaashiisa waxay dowladda Federaalka Soomaaliya ugu baaqayaan inay dhegaysato baaqa dadweynaha, xisbiyada iyo ururada bulshada ee wax ka beddelka Dastuurka.

Dastuurka marka wax laga bedelaayo ama mid cusub la qoraayo waxaa shardiga koowaad ah in bulshada qeybaheeda kala duwan ay raali ka tahay. Waxwalbo waa la siyaasadeyn karaa laakiin dastuurka lama siyaasadeyn karro. Ujeedka 1aad ee Dastuur waa Heshiis bulsho sidaas awgeed in la siyaasaddeeyo dalka wuxuu gelin karaa marxalad rabshado iyo colaad hor leh, ayaa lagu yirri war saxafadeedka xisbiga.

Xisbiga Qaransoor ayaa kamid ah xisbiyada sida aadka ah ugu soo horjeedo nidaamka dalka maanta lagu maamulo ee 4.5 ayaa war saxafadeedkiisa ku sheegay in ‘baarlamaanka maanta jirro ee ku yimid nidaamka 4.5 uusan matali karrin bulshada Soomaaliweyn. “Baarlamaanka maanta jirra ee ku yimid 4.5 ma matali karro bulshada Soomaaliyeed oo dhan. Baarlamaan cod dadweyne ku yimid ayaa go’aamin karro qodobada xasaasiga ah ee wax ka beddelka dastuurka.”

Xisbiga ayaa soo jeediyey baaqa ku aadan in guddi madax-banaan loo xilsaarro wax ka beddelka dastuurka. “Haddii ‘Soomaali oo heshiis ah la rabo dastuurka yaanan la siyaasadeynin dastuurka’. Waxaana habboon in guddi madax-banaan loo xilsaaro wax-ka-beddelka dastuurka dalka.”

 

Warqada War saxafadeedka Xisbiga Qaransoor ee uu soo saaray.

Xaaladda wax ka beddelka dastuurka oo cirka isku shareertay

Xildhibaan Cabdiraxmaan Cabdishakuur oo kamid ah siyaasiyiinta kasoo horjeeda qorshaha madaxweyne Xasan Sheekh ee wax ka beddelka dastuurka, ayaa ka digay halis aan lagu baraarugsaneyn oo ka dhalan karta arrintaan.

Cabdiraxmaan ayaa tilmaamay in xaalka uu ku dambeyn doono in dhufeysyo laga qato Muqdisho, si lamid ah xilligii Farmaajo laga diiday qorshihiisi guracnaa, inkasta oo weli sanado u dhiman yihiin muddo xileedka madaxweyne Xasan Sheekh.

“Haddii guddoonkii Baarlamaanka uu wax kasta ansax yiraa, tixgelin waayoo dastuurka, xeerhoosaadka Golaha, iyo habraaca ansixinta dastuurka, Madaxweynihiina Masjidka ka soo goodiyo, lana diiday in dalka Maxkamad Dastuuri loo dhiso, shacabkiina talada waxba ku lahayn, sow masiirku uma muuqdo Marinaayo iyo halkii uu Madaxweynuhu ka soo jabhadeeyey?,” ayuu yiri Xildhibaan Cabdiraxmaan Cabdishakuur.

Sidoo kale waxa uu sheegay in aan xilligaan looga fadhin Xasan in uu beddelo wixii heshiiska lagu ahaa, balse la rabay in la qabyo tiro dastuurka oo waxa ka dhiman la dhammaystiro.

Waxa uu ka dhigay cawaaqibta ka dhalan karta qorshaha wax ka beddelka dastuurka ee uu weli ku dhagan yahay madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud, “Dastuurkeena meelna ugama qorna in madaxweynaha uu wax ka beddelka dastuurka horboodo, mana ogolo in talada wax ka beddelka isaga ka bilaabato.ee waa ilaaliyaha dastuurka iyo marjicii ay ku soo dhammaan lahayd.”

Facebook Comments Box

Continue Reading

Siyaasadda Soomaaliweyn

Soomaaliya oo laga cafiyay $2 bilyan oo deyn ah – maxaa sababay in deyntaasi la cafiyo?

Ururka la magac baxay Paris Club ayaa isku raacay in la dhimo lacagaha lagu leeyahay Soomaaliya.

Published

on


Kooxda Paris Club ee deymaha, oo ay ku jiraan Ruushka, Mareykanka, iyo tiro kale oo hormuud ka ah dhaqaalaha adduunka, ayaa oggolaaday in la kansalo $2 bilyan oo dollar oo deyn ah oo ay Soomaaliya ku leeyihiin, sida lagu dhawaaqay Arbacadii.

Kooxda ayaa jari doonta 99% lacagta ay deyn ahaan ugu leeyihiin Soomaaliya ka dib markii ay soo gabagabaysay barnaamijka deyn cafinta ee ay kormeerayaan Hay’adda Lacagta Adduunka ee IMF iyo Bangiga Adduunka.

Naadiga deymaha ee Paris Club waxay sidoo kale ka kooban yihiin Belgium, Denmark, Faransiiska, Jarmalka, Talyaaniga, Netherlands, Jabbaan, Ingiriiska, Norway iyo Spain.

“Helitaanka deyn cafinta buuxa waxay wax ka bedeli doontaa mustaqbalka Soomaaliya waxayna u ogolaaneysaa dowladeena inay abuurto boos maaliyadeed oo loogu talagalay adeegyada aasaasiga ah ee bulshada,” Wasiirka Maaliyadda Soomaaliya Biixi Cige ayaa kuqoray X (hore Twitter-ka).

Soomaaliya waxa ay ballan qaaday in ay yareyn doonto faqriga iyada oo la maalgashanayo daryeelka caafimaadka, waxbarashada, iyo kaabayaasha aasaasiga ah.

Heshiiska deyn joojinta ayaa ah “mid muhiim u ah wadada dalka ee soo kabashada dhaqaalaha,” ayuu yiri wasiirka warfaafinta Daud Aweis.

Bishii Diseembar, Soomaaliya waxay xaq u yeelatay in laga cafiyo deymaha iyadoo la raacayo hindise-sharciyeedka dalalka deymaha leh ee deymaha badan leh (HIPC), taasoo la micno ah inay u qalantay inay hesho ilaa $4.5 bilyan.

Inta badan deymaha Soomaaliya lagu leeyahay waxaa la qaatay sannadihii dowladdii milateriga ahayd ee Siyaad Barre, taasoo meesha ka baxday 1991. Dulsaarka ayaa ku sii kordhay deymihii la bixin jiray muddadaas.

Soomaaliya ayaa bilowday kasoo kabasho dagaalkii sokeeye sanadkii 2009 ka dib markii ay isku dhaceen ciidamada dowladda oo gacan ka helaya ciidamada nabad ilaalinta Midowga Afrika iyo maleeshiyada al-Qaacida ee al-Shabaab.

Sanadkii 2022-kii, ciidamada dowladda Soomaaliya oo gacan ka helaya duqeymo dhanka cirka ah oo ay fuliyeen ciidamada Mareykanka iyo kuwa Midowga Afrika ee ATMIS, ayaa qaaday weeraro ballaaran oo ka dhan ah Al-Shabaab, iyadoo lagala wareegay deegaano muhiim ah oo ay horay ugu sugnaayeen. Si kastaba ha ahaatee, khilaafku wuu sii socdaa, walina ururka Al-shabaab lagama adkaanin.

Hay’adda caafimaadka adduunka ee WHO ayaa warbixin ay soo saartay ku sheegtay in colaadaha iyo amni-darrada ka jirta Soomaaliya ay caqabad ku noqdeen horumarka sannadihii u dambeeyay. Malaayiin qof ayaa halis ugu jira nafaqo darro ba’an oo ay sabab u tahay macluusha dalka ka jirta iyo cudurro ka dillaacay sida daacuunka iyo jadeecada, sida ay sheegtay WHO.

Naadiga Paris waxaa la aas aasay 1956-kii oo hadda waa koox ka kooban 22-xubnood oo deyn-bixiyeyaal rasmi ah oo mas’uul ka ah helidda xalal la isku dubariday oo waara ee dhibaatooyinka lacag-bixineed ee ay la kulmaan waddamada deynta leh.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Siyaasadda Soomaaliweyn

Al-Shabaab oo weerar ku qaaday hotelka SYL ee magaalada Muqdisho – waa sidee xaalka amni ee caawa?

Published

on


Xubno ka tirsan maleeshiyada al-Shabaab ayaa weerar ku qaaday hotelka SYL ee ku yaalla bartamaha magaalada Muqdisho, sida ay sheegeen goobjoogayaal kala duwan.

Weerarkan oo ka dhacay meel u dhow madaxtooyada Soomaaliya, sida ay sheegeen dad goob joogayaal ah iyo wakaaladda wararka ee Reuters, waxaana mas’uuliyadda weerarkaas sheegatay Al-shabaab oo xiriir la leh Al-Qaacida.

Saraakiil amni iyo goobjoogayaal ka gaabsaday in magacyadooda la sheego, ayaa sheegay in weerarka ka hor, inuu jiray qarax ka dhacay bannaanka hotelka.

Warar aan ka helnay ilo kala duwan ayaa sheegaya in weerarkan ay ku dhaawacmeen masuuliyiin kala duwan oo ay ku jiraan, saraakiil ciidan, xildhibaano isugu jira kuwo hore iyo kuwo haatan ku jira baarlamaanka.

Weerarkan oo ka socda hotelka SYL ayay masuuliyaddiisa sheegteen kooxda al-Shabaab, iyaga oo sheegay in xubno ka tirsani inay gudaha u galeen hotelka SYL.

Rasaas ayaa daba socotay qaraxyadii fiidnimadii kadib, sida ay sheegeen dadka meesha joogay, iyadoo kooxo aan la garanayn ay gudaha u galeen Hotelka Syl oo ah goob caan ah oo ay isugu yimaadaan mas’uuliyiin ka tirsan dowladda iyo xildhibaano.

Taliyaha booliska gaarka ah ee Haramcad Cabdixamiid Fanax, Xildhibaan Cismaan Cali, Xildhibaan Fanax Cabdi, xildhibaan Ismaaciil Iidow oo ka waxa tirsan golaha shacabka, Senator Cabdirisaaq, afhayeenka xukuumadda Farxaan Jimcaale, Weriye Xasan Cadde iyo Xoghayaha maamulka gobolka Banaadir Feysal Caraale ayaa ku dhaawacmay weerarka ka socda SYL.

Booliiska iyo afhayeennada kale ee dawladda ayaan isla markiiba aan ka hadlin. “Waxaan markii hore maqalnay qarax weyn, ka dibna rasaas ayaa xigtay, waxaan fahamsanahay in dagaalyahannada ay ku jiraan gudaha hoteelka, waxaan maqalnay rasaas la isweydaarsanayo,” Faarax Cali, oo ku nool agagaarka xafiiska madaxweynaha ayaa u sheegay Reuters.

Goobjooge ka tirsan wakaaladda wararka ee Reuters ayaa sidoo kale sheegay in uu maqlay qarax labaad daqiiqado ka dib qaraxii koowaad. Xuseen C/laahi, oo ka mid ah dadka deegaanka, ayaa sheegay in askarta ay rideen rasaas ka hor qaraxa koowaad, isla-markaana uu maqlay dhawaqa gaari xawli ku socday.

“Kadibna rasaas ayaa dhacday. Qarax labaad ayaa xigay, waxaan maqalnay rasaas la isweydaarsanayo,” ayuu yiri.

Al Shabaab ayaa sheegatay in ay iyagu ka danbeeyeen weerarka islamarkaana ay hareereeyeen Hotelka Syl. “Mujaahidiinta hubeysan ayaa gacanta ku haya hoteelka, waxayna gudaha hoteelka ku toogteen shaqaale iyo saraakiil ka tirsan dowladda Ridada.”

Hotelkaan uu ku yaalla irida laga galo madaxtooyada Soomaaliya waxaa adag inuu tago qof shacab ah oo socda, waxaana aaggaas lagu tagaa ID-card, waxaana la garan waayey halka ay soo mareen ragga weerarka fuliyey.

Heegan adag ayaa la geliyey dhamaan ciidamada ammaanka ee magaalada Muqdisho, masuuliyiin badan ayaa ku dhaawacmay weerarka, kuwaas oo isbitaallada loo qaaday dhaawacyadooda, halka kuwa kale la aaminsan yahay inay ku go’doonsan yihiin gudaha Hotelka.

Facebook Comments Box

Continue Reading
Advertisement
Diblomaasiyadda58 mins ago

Diidmada qayaxan ee Maraykanku waxa uu si weyn u taageeray dalabka Falastiiniyiinta ee xubinnimada Qaramada Midoobay

Geeska Afrika2 hours ago

Taliyihii ciidamada Kenya ayaa ku dhintay shil diyaaradeed

Geeska Afrika19 hours ago

Deeq bixiyayaasha aduunka ayaa balaayiin gargaar ah u balan qaaday dalka Suudaan oo ay dagaaladu halakeeyeen

Afrika20 hours ago

Dalka Burkina Faso oo eryay diblomaasiyiin Faransiis ah – sababta waa maxay?

Yurub5 days ago

Norway ‘waxay diyaar u tahay’ inay aqoonsato madax-bannaanida Falastiin: Ra’isul Wasaaraha Norway

Bariga dhexe5 days ago

Waa maxay sababta ay Israa’iil halis usii gelinayso xiisadda Bariga Dhexe?

Bariga dhexe5 days ago

Maxaa kasoo cusboonaday weerarkii ugu dambeeyey ay Iiraan ku qaadday Israa’iil?

Ameerika6 days ago

Victor Manuel Rocha, safiir hore oo Mareykanka ah – Safiirkii u basaasayay Cuba tobanaan sano, waxaa lagu xukumay 15 sano

Bariga dhexe7 days ago

Iiraan iyo Israa’iil oo lagu booriyay in ay xiisadda u dhexeeya qaboojiyaan

Siyaasadda Arrimaha Dibadda7 days ago

Kenya ayaa soo jeedisay in xal laga gaaro xiisada ka dhex aloosan Soomaaliya iyo Itoobiya ee ku saabsan heshiiska dekedda

Sirdoonka & Militariga7 days ago

Jabhada Xoraynta Oromada – afka Oromada: Waraanna Bilisummaa Oromo

Geeska Afrika1 week ago

Mid ka mid ah mucaaradka Itoobiya oo toogasho lagu dilay

Gumeysi iyo isir sifeyn1 week ago

Kumanaan shaqaale Hindi ah oo imanaya Israa’iil – mas’uuliyiin dowladda

Afrika2 weeks ago

Dunidu waxay ku fashilantay Ruwaanda 1994-tii – madaxweyne Paul Kagame

Geeska Afrika2 weeks ago

Kenya: Isbitaalka Qaranka ee Kenyatta ayaa ku dhawaaqay in la tuuri doono haraaga 541 qof, oo ay ku jiraan 475 carruur ah

Dhaqaalaha2 weeks ago

Zimbabwe waxay soo saartay lacag ‘dahab’ ah oo ay ku beddeshay dollarka

Sirdoonka & Militariga2 weeks ago

Maraykanka oo isu diyaarinaya weerar ‘aan laga fursan karin’ oo kaga imaan kara Iiraan – warbaahinta

Sirdoonka & Militariga2 weeks ago

Sida ay Iiraan u samaysatay giraangirta cadawga ee ku xeeran Israa’iil

Dhaqan, Af, iyo Taariikhda2 weeks ago

Yurub waxay xaday dhaxalkii Afrika ee Cadaaladu ma guulaysan doontaa?

Diblomaasiyadda2 weeks ago

Yukreyn ‘waxay noqon doontaa xubin ka tirsan NATO’ – Xoghayaha Arimaha Dibada ee Mareykanka Antony Blinken

Siyaasadda Arrimaha Dibadda2 weeks ago

Maxay ka dhigan tahay in Soomaaliya ay cayrisay safiirka Itoobiya, islamarkaana xirto qunsuliyado?

Diblomaasiyadda2 weeks ago

Ergeyga Mareykanka ee QM ayaa uga digay Iiraan inaysan weerar ku qaadin dadka Mareykanka ah ee weerarka qunsuliyada Suuriya

Sirdoonka & Militariga2 weeks ago

Waa kuma taliyihii ciidamada Iiraan ee lagu dilay duqeynta Dimishiq?

Falsafada iyo Siyaasada Arrimaha Bulshada2 weeks ago

Nibirowga Dhititaalka: Qalaalasaha digitaalka iyo loollanka caqlaaniga ah

Siyaasadda Arrimaha Dibadda2 weeks ago

MD Xassan Sh. Maxamuud oo booqasho ku jooga Sacuudi Carabiya – Maxaa loogu yeeray?

Wararka3 weeks ago

Waa maxay sababta doorashada Istanbul ay u tahay doorasho aad indhaha loogu hayo ee Turkiga?

Gumeysi iyo isir sifeyn3 weeks ago

Ciidamada Israa’iil ayaa isbitaalka Qaza ee Al-Shifa ku dilay 400 oo Falastiini ah

Gumeysi iyo isir sifeyn3 weeks ago

Qaza waxaa ka socda weerarro, iyadoo ay jiraan warar sheegaya in wadahadallada xabbad joojinta ay dib u bilaabmeen

Falsafada iyo Siyaasada Arrimaha Bulshada3 weeks ago

Waa Maxay Nidaamka Boqortooyo?

Siyaasadda Soomaaliweyn3 weeks ago

Cutubyada 1aad illaa 4aad ee dastuurka Soomaaliya oo la ansixiyay – sidee loogu falceliyey?

Wararka3 weeks ago

QM: Burcad Haiti ah waxay dileen 1,500 qof saddex bilood gudahood

Aasiya4 weeks ago

Iscasilaadii Madaxweynihii Vietnam waxay muujinaysaa khilaaf ka dhex jira xisbiga – Falanqeeyayaasha

Gumeysi iyo isir sifeyn4 weeks ago

Madaxa Qaramada Midoobay ayaa ku booriyay Qaza in la gaarsiiyo gargaar bini’aadantinimo oo ballaaran

Siyaasadda Soomaaliweyn4 weeks ago

Banaanbax uu soo abaabulay guddoomiyaha gobolka Banaadir Yuusuf Madaale oo lagu taageerayo wax ka beddelka dastuurka

Siyaasadda Soomaaliweyn4 weeks ago

Haddii ‘Soomaali oo heshiis ah la rabo dastuurka yaanan la siyaasadeynin’ – Xisbiga Qaransoor

Sirdoonka & Militariga4 weeks ago

Mareykanka ayaa burburiyay iskaashigii la dagaalanka argagixisanimada – Safiirka Ruushka Anatoly Antonov

Sirdoonka & Militariga4 weeks ago

Doorka ciidanka iyo daryeel la’aantooda

Afrika4 weeks ago

Kacaankii Liibiya: Sida NATO ay u burburisay dowlad tobanaan sano la soo dhisaayey

Bariga dhexe4 weeks ago

Xiriirka Israa’iil iyo Sacuudi Carabiya oo isbeddel horumar leh laga gaaray

Gumeysi iyo isir sifeyn1 month ago

Maxbuus Falastiini ah ayaa ku dhintay xabsiga Israa’iil ka dib caafimaad xumo iyo jirdil loo gaystay: warbixin

Xul