Connect with us

Akhri

Waad Guulaysan Kartaa Haddii Aad La Timaado “Maskax Togan iyo Dhaqansan”

Published

on

 


Lahow maskax togan iyo dhaqan wanaagsan, risiqa ugu weynee uu Illaahay hanti u siiyey qof bini’aadama laguna arsaaqo waa Iimaanka iyo dhaqanka suuban ee Diinteenna Islaamka, waxannu Iimaanku dhaxalsiiyaa qofka in uu adduunka sharaf ku joogo aakhirana uu rajeeyo in Illaahay ku macsuumo jannooyinkiisa, waxannu dhaxalsiiya dhaqanka suuban in quluubta dadka loo furo oo uu hanto, dhaqanka fiican waa shay aad u fudud waxannu ka kooban yahay shan arrimood oo kala ah, In aad si fiican Illaahay u caabuddo oo aadan cid ku lammaanun, waji furan oo bashaashnimo ka muuqato, hadal wanaagsan oo dabacsan, inaad  bulshada  kula  dhaqanto  samafal  iyo  kaalmo  aad samirkeeda yeelato, qalbi furan iyo daacadnimo, haddaba Iimaanka iyo dad la dhaqanka wanaagsani waxa uu ka mid yahay  guntimaha  laga  sooho  mustaqbal  nololeed  oo bidhaamaya.

Akhriste waxa innala gudboon oo la innaga rabaa in aynnu ku dayaanno raxmadda uu Rabbi inoo soo diray ahna Rasuulkennii sharafta badanaa (NNKH),oo aannu kaga dayaanno dhaqanka wanaagsan, hadal subanaanta iyo diintaba .Alle kacabsigu waxa uu dhalayaa in Eebbeku jeclaado. Xaqiiqda waxa ay tahay hoodada iyo sareedada adduunku dadku waxa ay u kala helaan dhawr jaad, sida la ogyahayna uu Iimaanku yahay seeska iyo calafka ugu sarreeya ee qof loogu deeqo, in ay tahay furaha akhlaaqda, arsaaqda iyo barwaaqada uu Alle bixiyo, dadkana waxa ugu sad sarreeya cidda loo hibeeyey Iimaan buuxa, Iimaanku waa sad weyn oo Mawle siiyey aadmiga.

 

Hal-adayg

Markaan cabbiro maskaxdayda qof kastaa waxa uu leeyahay laba awoodood oo u shaqeeya nafahaantiisa. Midi waa awoodda qofka dabada ka riixda taas oo u horseedda samaynta falgal, ta kalena waa awoodda qofka ka celisa ama ka hor joogsata fallgalka,markaa diinta Islaamku si tayo leh waxa ay isku xidhaa awoodda qofka u horseedda samaynta fallgal keenna waanaag iyo awoodda qofka ka hor joogsata ama u diidda samaynta falgal laga yaabo in ay khatar ku yihiin naftiisa iyo nafaha dadyowga kale.

Dadka qaar ayaa leh ku dhaqanka diinta oo si qoto dheer cilmiga uu bartay ama dulqaad adag uu leh marka ay qabanayaan wax u wanaagsan naftooda, laakiin hal-adayg ama dulqaad u lahayn sidii ay uga dheeraan lahaayeen ficilo khatar ku ah naftooda, Sidaas darteed, waxaa la arkaa qof hal-adayg ama dulqaad u leh gudashada salaadda, soonka iyo xajka, balse aan samir iyo dulqaad u lahayn in uu naftiisa ka xakameeyo kana joojiyo falalka aan wanaagsanayn iyo doonista xumaanta ay horseeddo hawada naftu, taasina waxa ay ku riddaa danbiyo iyo wax xaaraan ka ah naftiisa.

Dhinaca kalena, dadka qaar ayaa hal-adayg iyo dulqaad xooggan u leh ka fogaanta xumaanta iyo macsida ama xaaraanta, balse marka ay noqoto cibaadada iyo samaynta camalka wanaagsan waa mid liidata, umana leh hal-adayg ama dulqaad ay ku gutan. Dadka qaarna haba yaraatee dhinacnaba uma leh awoodda halgan ama dulqaadasho. Uma baahnin in aan nidhaahno, sida ugu fiicani waa qofka dhinac kasta dulqaad iyo adkaysi u leh iyo in uu samir u leeyahay, fulinta salaadda, samafalka iyo in uu samir iyo dulqaad u leeyahay ka fogaanta naftu waxa ay jeceshahay iyo hawadeeda oo horseedda xumaanta iyo danbiga, si kale haddii aan u sheegno, waxa laga yaabaa in qof samir xooggan ama dulqaad u leeyahay in uu salaadda waqtigeeda ilaaliyo, sida oo kalena cibaado u taagnaado habeenkii isaga oo u adkaysanaya kulaylka ama qabowga xilligaas, balse samir ama dulqaad u waayo uu kaga adkaysto eegista waxyaabo xaggiisa ka yaryar oo danbi u soo jiidaya.

Qaar kale ayaa aanay dhibaato ka haysan eegista dumarka. dadka ka adkaaday naftooda una helay samir ama dulqaad ay kaga gooyaan is laab raacintooda, balse ay u suura geli wayday in ay u helaan naftooda samir ay ugu adkaysato joogtaynta gudashada salaadda iyo samo-falidda. Dadka badankiisu way iska waayi karaan samirka ama dulqaadashada nooc ka mid ah mararka qaarkood, laakiin dad yar ayaa inta badan tebeya oo iska waaya sifooyinka oo dhan, waayo waxa ka maqan wax qabadkii iyo kalsoonidii naftooda.

 

Ku hab naftaada dulqaad

Horumarka nafta iyo dariiqada ugu habboon ee lamaro si aad uu gaadho horumar midho-dhal ah, marka waxan idin leeyahay dhisidda naftu waxa weeye in qof dareenkiisa guud iyo ahmiyadda uu siiyo diintu ay ka awood iyo xoog weyn tahay marka loo eego hawada xun ee naftiisa ay jeceshahay. Dareenka guud iyo ahmiyadda diinta ayaa haddii ku adkaysigiisu xoog yahay, yareeyaa ama xakameeya ku dhicista hawada xun ee naftu ay jeceshahay. Labada awoodood ayaa dagaal ku jira, mararka qaarkood waxa guushu raacdaa diinta iyo ujeeddada abuurta, marar kalena hawada iyo doonista (xiisaha ama waxa ay jeceshay) nafta ayaa adkaata. Goobta dagaalkaasi ka dhacayaana waa qalbiga qofka. Samirka ama dulqaadashada waxa ay leedahay macnayaal badan marka loo eego marxaladda, Haddii samirku ama dulqaadashadu ku tacalluqdo in laga dheeraado xiise u haynta waxa xun, waxa la yidhaa sharaf, waxann ka soo horjeeda ku dhicista waxa xun oo ah ficillada aanay diinteenna Islaam ku oggolaan.

Haddii ay tahay in uu qof calooshiisa ilaaliyo waxa galaya, afkiisa waxa ka baxaya iyo dhammaan dhaqankiisa, waxa ay noqonaysaa qof is maamuli kara, waxan ka soo horjeeda cir weynaan horseed u noqon karta raacista hawada xun ee naftu jeceshay. Haddii ay tahay in aad iskaga aamusto waxa xun ama aad joogtayso hadal yaraanta, waxa la yidhaa dhowrsanaan ama run sheeg, waxan ka soo horjeeda beenaale ama qof aan sir lahayn. Marka ay tahay qof in uu xakameeyo cadhadiisa, waxa la yidhaa dul, waxaana ka soo horjeeda caadifi ama kacsanaan/fudayd.

Marka ay tahay iska ilaalinta degdegga, waxa layidhaa deggenaanshiiyo ama hayinnimo, waxana ka soo hor jeedda madax adayg. Haddii ay tahay iska ilaalinta in aad cararto marxalad adag, waxa weeye geesinnimo waxan ka soo horjeedda fulaynimo. Haddii ay tahay iska ilaalinta in aad aargoosato, waxa la odhanayaa is cafin waxan ka soo horjeedda aargoosi. Haddii ay tahay ka fogaanta in aad noqoto caajis, waxa weeye hawl karnimo. Marka ay tahay iska ilaalinta cabashada iyo dhaleeceynta dadka kale waxa weeye geesinnimo. Weedho badan ayaa loogu magac bixiyaa dulqaadashada marxalado kala duwan, laakiin dhammaan waxa ay ku sal leeyihiin ama nuxur ahaan ay tahay waa samir ama dulqaad loogu adkaysto in wax la iskaga fogeeyo laguna ilaashado wax kale.

Miyey suura gal tahay in la koobsado calaamadaha dulqaadka?

Haddii aannu qofku markiisa hore lahayn tilmaamayaasha dhaqan ee lagu garto dulqaadka, waa in qofkaasi isku dayaa sidii uu ubari lahaa nafiisa dulqaadka, ee ugu barbaarin lahaa iskana dhaafilahaa waxyaabaha yaryar ee aan macnaha lahayn.

 

Dabacsanow

Is qaadqaad la’aantu waxa ay ka mid tahay furayaasha ugu waaweyn ee qalbiga laga furto, jidhkaaga meel kasta waxa ay leedahay fure u gaara, markaa dabacsanaantu waa shay aad ugu fiican la dhaqanka bulshada iyo qofka doonaya in uu naftiisa horumariyo, haddaba dabacsanaantu waxa ay ku dhaxalsiisa farxad kuu gasha dareenka bulshada waxanay sahashaa in dadku adiga kuu jecladaan oo aad uu noqotid qof lagu daydo oo hormuuda, sidaasi darteed qofka ku sifooba dabacsanaanta iyo is dhul-dhiga Allah ayaa kor u qaada sharaftiisa dadkana haybad iyo weynaan laabtooda ugeliya, jacayl sida uu Rasuulku sheegay (CSW) ma jiro qofka is-dhul-dhiga ilaa Alle ayaa kor uqaada.

Milgaha waxa helaa ciiddi shaqaysata. qofka sharaf ama milgo iska ma helo isaga oo aannu soo dedaaliin, go’aan la iman la dhaqan wanaagsan marka waa in aad mar walba sharafta karamadeedu halka ay ku jirto halkaas oo ah in aad diinta si fiican ugu dhaqanto dadkana aad garato mid waliba halka uu kaga habboon yahay iyo sida aad u qancin lahayd, marka waxaad isu beddalayso dahabka ugu qaalisan oo dheemman la yidhaahdo“Imaamu Wardi waxa uu yidhi” Haddii ay wanaagsanato hab dhaqankiisa iyo akhlaaqdiisa, qof waxa badataa ciddii ay isu qalbi xadhanyihiin iyo isku calool fayoobaanayaan, waxa kale yaraata wax kasta oo ku adag oo cid kaga xidhanta, waxa kale u dabacsanaanta in uu furfuro oo ay maqlaan dadka jacaylkooda ah oo qofkan uu haya jacayl fara-badan”. Islamarkana waxan leyahay waxa uu qofkaasi noqonayaa birxadiida oo lagu furo albaab kasta oo xidhma oo la furi kari waayo ayuu fura uu noqonayaa waxa uu noqonayaa qof bulshada meel kaga jira oo la tirsado dhaqamada wanaagsan ee ku xusan daremeena in uu bulshada muhiim u yahay oo aannu magacuyaal ahaan isla markana dedaal muujiyo.

 

Naftaada meel saar

Qofwalba waa in uu xaggiisa ka dedaalo oo ugu yaraan naftiisa meel saaro, ka faa’iideeyo nimcooyinka Illaahay siiyey oo isku dayaa in uu noqdo mid adduunkan wax ka beddala. Nimcooyinka Ilaahay ku siiyey mid waliba halkeeda ayey faa’iido aan lasoo koobi karin kuugu leedahay, bal ufiirso qofka la siiyey maskax caafimaad qabta, bal jidhkeenoo keliya ufiirso maskaxda, lugaha, indhaha, gacmaha, sanka, dhegaha, ka warraan qofka intaas oo dhan Illaahay ugu deeqay oo haddana aan ka faa’iidaysanayn una haysta in Ilaahay aannu isaga waxba siin oo iska fadhiya, waxa aad arkaysaa mid indhoole ah ama dhagala’ oo haddana raadinaya sidii uu naftiisa u tababarilahaa, sidaasi daraaddeed waxa loo baahan yahay in aad mar kasta dib u eegto nimcooyinka Illaahay kugu maannaystay, bal ufiirso xayawaanka Illaahay muusiin caqli, laakiin waxa ay haddana subax kasta u kallahayaan sidii ay risiqooda u raadsan lahaayeen, way kallahayaan subax kasta waxannay kacayaan xilliga waagu soo guduuto iyaga oo raadinaya meeshii ay risiqooda kasoo heli lahaayeen, way raadinayaa aan waliba iyaga oo aan quusanayn carruurtooda ayey quudinayaa naftooda way quudinayaa waxannay ku qanacsan yihiin waxa ay xooggooda kusoo shaqeysteen midna macunto mid kale waxa ay soo shaqaysatay markaa saad, adiguna doonaysaa in aad fadhido oo aad cunto oo aad cabto oo aanad fekerin, kuna xiisaabtanto qof kale jeebkiisa, marwalbana meelahaa fadhi ku dirirka ah kaga sheekayso waddanka waxba mayaalaan waa mid naftaada iyo dalkaba wax weyn yeelaysa.

 

Hore u soco

Ha eegin xagga danbe ee waxa aad eegtaa xagga hore, oo hore u soco mar kasta noqo, mid xagga hore eega oo aan dabadiisa eegin, waayo mar kasta horu socod ayaa faa’iido leh ee dib u socod faa’iido maleh. Dedaal ilaa aad ka dhimanayso, adduunyadu waa daal iyo carqalad ee waxa aad samaysay haku daynin wixii carqaladee kaa hor yimaadda, ha u qaadan in dedaalkaagii halkaa ku joogsaday oo kaddibna dib ha eegin oo ha is odhan awelba maxa aad isugu dayday waxan, waadigaa qasaare, waxaad samaysay hore ugu soco waayo adduunyada ayaaba ah qasaare iyo faa’iidaba marka oo aad go’aansato Illaahay talada saarato kuna dhaqaaqdo, ha isku ciilkanbiyin dibnaha u eegin ee hore u soco, mar walba hore u socodku waxaa uu keena in mar kasta oo aad hore usii socotaba waxa aad u sii dhawaanaysa aalbaabka guusha ama hadafkaaga. Adduunkan majiro xaalad si u taagan ee way isbedbedashaa oo Illaahay ayaaba sheegay.

Facebook Comments Box

Waa qoraa ka tirsan Somalism. Waxay wax ka qortaa cilmi nafsiga, horumarinta nafta, teknolijiyada, arrimaha bulshada iyo qoysaska. Waxay shahaadada heerkii koowaad ee jaamacada ka haysataa cilmiga teknoolijiyada ee ICT (Information communication and technology). Siddoo kale waxay haysataa shahaadooyin tababar iyo diploma oo ay ka diyaarisey maamulka iyo maaraynta xisaabaadka, horumarka nafta, Kombuuterka, qaabka looga shaqeeyo ururada iyo hayadaha, qaabka loo abuuro gaanacsiyada yaryar, cunta karinta iyo qaar kale, sidda luuqaddaha. Xagga shaqooyinka waxa ay kasoo shaqaysay SONYO, Shaqoddoon, PENHA, Care International iyo PSI oo ay dhammaantood si ku meel-gaadha ula shaqaynaysay. Waxa ay xilal ka soo qabatay Deegaan Network oo ay agaasime ka ahayd iyo SOCEVO oo ay guddoomiye ka ahayd. Waxa ay lasoo shaqaynaysay Dahabshiil, qaybta eDahab Hargeysa.

Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Akhri

Haddii waxbarashadaada jaamacaddeed ay saameyn kugu yeelan waydo, ogaaw waxbaa qaldan – maxaase qaldan?

Wali ma isweydiisay qofka inuu saameyn yeelan waayo maxaa keeno asigoo wali jaamacad kasoo qalin-jabiyey, waliba heerarka sarre ka gaaray?

Published

on


Guushu maaha shay aad gaartay adigoon dadaal gelin, si kastaba ha ahaatee. Waa maskax ay tahay in aad qaadato si aad himiladaada u fuliso oo aad u korto qof ahaan, waxayna u baahan tahay shaqo adag.

Qofka inuu saameyn yeelan waayo maxaa keeno asigoo wali jaamacad kasoo qalin-jabiyey?

Haddii aad aragto waxbarasho aad kaga baxday jaamacad noloshaadina wax isbeddel ah ay ku yeelan wayso, ogaaw wax baa qaldan. Labo midkood ayay noqon kartaa:

Koow, goobta ama nidaamka waxbarasho ee aad soo martay ayaa saameyn kugu yeelan waysay noloshaada. Jaamacadda Oxford waxay Oxford ku tahay waa saameynta ay leeyihiin dadkii ka soo baxay iyo waxyaabihii ay dunida kusoo kordhiyeen ee ma ahan magaca ay xambaarsan tahay oo kali.

Labo, waxaa laga yabaa in bulshada aad ku dhex nooshahay ay habkaas u wada noosahahy. Macnahayga, qaab nololleedka bulshadaas ayaa ah qaab nololleed ay dadka aamineen inay cunaan haddana iska cabbaan bilaa xisaab. Marka aad quraacato waaa inaad isweydiisaa Illaahay ayaa ku siiyey laakiin sidee kugu soo gashay?

Maxaa kaaga baxay hadlkaas, saameyn maku yeelatay waxbarashadaadii?

Haddii ay saameyn kugu yeelan waydo, qaado tallooyinkaan soo socda:

1. Akhri buuggaag wanaagsan kuwaasoo ku saabsan waxyaabaha aad nolosha adiga ka rajeynayso. Tusaalle, haddii aad jeceshahay inaad noqoto siyaasi weyn oo dalkiisa wax kusoo kordhiya dadkiisa dhibaatada raba inuu dhibaatada ugu kaalmeeyo akhri buuggaagta saameynta kugu yeelan kara sida aqoon iyo waayo-aragnimo badan aad ka heli karto. Tusaalle aniga Cabdijabaar ahaan waxaa saameyn igu yeeshay buuggaag badan oo ay kamid yihiin buugga ‘The Art of War’ Xeeladaha Dagaalka, ‘Why Nations Fail’ Maxay Waddamada u Fashilmeen ‘u Guuldareystaan? iyo kuwa kale oo badan oo runtii isbeddelka ay igu sameyeen uguma sameynin shahaadooyinka kala duwanaa ee aan jaamacadaha Qaaradda Yurub ka qaatay.

2. Ku xero dad wax tar leh oo aad waxyaabo badan kaga daba-deyan karto. Haddii ay suurtagal tahay raadi dad aad iskumeel uwada socotaan xagga hadafka nolosha. Yeelo qof si gaar ah tusaalle wanaagsan kuugu noqon kara, adigoo dhaqannada wanaagsan ka qaadanaayo kiisa xuna iska tuuraayo. Laakiin inta badan dadka horumarka sameeyey intooda badan waxay leeyihiin dhaqanno u fududeeyey inay guulaystaan.

Guud ahaan, waxaan ku soo koobayaa waa adiga qofka isbeddelka sameyn kara ee ma ahan qofkale ama shahaadooyinkaaga oo kali. Shahaadooyinka waa xirfad aad adiga dooratay si aad ugu shaqeysato. Imisaa ayaa jirta caalamka jaamacaddii iska joojiyey si ay hadafkooda u rumeeyaan.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Falsafada iyo Siyaasada Arrimaha Bulshada

Qeybtii 2aad: Baahi intee la’eg ayaa loo qabaa xarumaha fikirka ee Soomaaliyeed?

Published

on


Way fiicnaan lahayd haddii aan dhisno hay’ado cilmi baaris ah oo ka shaqeeya dal kasta iyo heerka gobolka guud ahaan waqtiyadaan muhiimka u ah taariikhda dalalkeenna, gaar ahaan kuwa ku howlan dhisidda nabadda oo markaa u baahan in la shaqaaleeyo.

Cilmibaadhistu waa tijaabo iyo imtixaan lagu sameeynayo shey aan wali aqoon fiican loo lahayn. Juquraafi ahaan, inta badan cilmibaadhista waxaa lagu sameeyaa meelaha aan wali la tegin ama aqoonta fiican laga heynin.

Cilmi-baaristu waa qaabka lagu gaaro aqoon cusub, amaba waxaa la yiraahdaa waa: waa baaritaan nidaamsan (aruurin iyo dhiraandhirin xog) taasoo loo qaabeeyo inay horumariso ama ka qayb qaadato aqoonta. Haddaba, isku soo duuboo cilmi-baaristu waa soo saaridda iyo ka gun-gaarida aqoonta iyo cilmiga dahsoon si bulshadu ay u gaarto horumarka ay ku taamayso dhinac walbaba. Cilmi-baaristu way ka duwan tahay qaababka aqoonta lagu gaaro sida akhriska buuggaagta iwm, sababtoo ah waxay leedahay qaab cilmi ah oo la raaco.

Markii ay burburtay dowladii dhexe ee Soomaaliya lama helin nidaam waxbarasho ay maamushu dowlad hoose oo sal adag leh balse tani waxay jaanis iyo fursado balaaran siisay dadyow gaar ay ku jiraan dowlado shisheeye iyo shaqsiyaad gaar ah.

Waxaa xaqiiqo ah in ummad walbo ummadaha kale ay kaga horeeyaan inta ay luuqadahooda wax ku bartaan. Ma jiro hal iskuul oo ardada wax ku barata luuqadda Soomaaliga iyada oo luuqadda la isticmaalo ay tahay Carabiga iyo Ingiriiska. Balse dowladdii hore ee Maxamed Cabdullaahi Farmaajo waxaa lagu amanaa inay soo kordhisay in afsoomaaliga lagu barto manhajka intiisa badan. Iskuullo waxaa jira heerka dugsiga hoose u isticmaallo luuqadda Soomaaliga balse dib ugu wareegay Ingiriiska marka la gaaray heerka dugsiga sare.

Tanina waxay ku tusaysaa baahida loo qabo mideynta xarumo lagu baaro cilmiga baarista iyo sare u qaadida xarumaha fikirka Soomaaliyeed. In ka badan 30-sanno ayaa laga joogaa markii ay burburtay dowladii hoose waxaana sare u kacay xarumaha waxbarshada sidda gaarka loo leeyahay waxayna aad ugu kala duwan yihiin tayada waxbarasho ee laga dhigo Jaamacada iyo Iskuulada.

https://www.unigovec.edu.so/courses-library/

Ma jirto baaritaano lagu sameeyay tayada waxbarashada dalka ayadoo ay jiraan meelo gaar oo lagu sameeyo cilmi baaris laakiin waxay u badan yihiin kuwa ka madax banaan laamaha dowlada, siddoo kalena waxaa dalka kusoo kordhay adeegyo waxbarasho ay maalgashanayaan dowlado shisheeye sidda Turkeyga iyo wadamo kale oo badan.

Soomaaliya iyo wadamo kale oo ka tirsan carabta waxay baahi weyn u qabaan siddii lagu lahaa xarumahan balse taagerida iyo isku duubnaanta dadka ayaa keentay in laheli waayo xarumo ay ku mideysan tahay waxbarshada dunida gaar ahaan wadamada carabta iyo meelo kale oo kamid ah dunnida.

Ka dib halaagii iyo baabi’intii dowladii Tataarka waxay raad lama ilaabaan ku reebtay wadamada Islaamka waxayna tani ku noqotay fajac iyo niyad jab balaaran. Laakiin dadka muslimka iskuma dayin in ay mar kale ay sameeyaan xarumo lagu baaro daraasadaha cilmiga.

Tayada Hay’adaha tacliinta sare awgeed waxaa yaraatay Ia xadido tirada jaamacdaha iyo iskuulada taasi awgeed dowladaha kale ee dunida ayaa diiday in ay aqbalaan nidaamka waxbasharo eek a jira Soomaaliya ( tusaale ahaan Soomaaliya, Bosnia iyo Herzegovina, Ciraaq, Lubnaan, Nicaragua iyo Timor-Leste). Waa wadamada aan sida saxda loo aqoonsaneyn tayada waxbarashadooda waxayna keentay in waxbarshada oo kamid aheyd waxyaabaha aas aasiga aheyd ay gacanta u gashay shaqsiyaad misna lagu eedeeyay in la siyaasadeeyay armiha waxbarashada siddii kol hore dhacday oo kale.

   Maxaa laga dhaxli karaa arimahan haddii aan sameyn xarumaha barista fikirka?

Hadda sidda aan idin kugu soo sheegnay qeybtii hore waxaa laga ma maarmaan ah in lasoo celiyo xarumaha fikirka Soomaaliyeed taasi oo faa’iido iyo mudnaan u leh dalka. Si kastaba ha noqotee lama soo koobi karo dhibaatada laga dhaxli karo la’aanta xarumahan basle halkaan waxaan ku soo gudbin doonaa labbo arimood oo suurta gal ah haddii aan la sameyn.

  1. In ay suulaan waxyaabahii qadiimiga ahaa ee uu dalka lahaa taasoo keeni karto sharaf dhac weyn iyo in ay lunto qeyb ka mid ah taariikhda dalka.

Intaa kaliya kuma eka balse waxaa jiro in jiilka soo socda aysan halkaan ku arki doonin waxyaabo ka haray Awoowayaashii ay dhaleen misna kuwii ka horeeyay.

  1. Sare kac balaaran oo ka dhasha marin habaabin dhanka waxbarashada iyo la waayo cid aruuriso fikirka gaar ah ee ay aminsan yihiin dhalinta soo koreysa.

Waxaa kaloo meesha ka bixi doono in ardeyda ah helaan tusaale hagaagsan ay kaga daydaan baarista ku saleysan cilmiga ay baranayaan, siddo kale waxaa laga yaabaa muddo dhow ka dib in say suulaan cid si sax ah u qorto luuqada afka Soomaaliga.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Qoyska & Horumarinta Bulshada

Qalin-jabisaye qorshe ma siddaa?

Haddii wax la bartay maxaa la soo kordhiyay?

Published

on


Sannad kasta, waxa jaamacadaha waddanka ka baxa oo ka qalin jabiya arday tiro badan oo kumanaan ah, waxa ayna ka soo kala baxaan jaamacado kala duwan, iyaga oo soo kala barta culuum kala duwan. Waa horumar aqooneed iyo ilbaxnimo loo baahanyahay, waana wax Illaahay loogu mahadnaqo, waxaase aynu wada dareen sannahay qof kasta oo innaga mid ahna agtiisa wax caadiya ka ah in ardaydaasi ay soo baxaan oo bulshada soo dhex galaan tiiyoo (intooda badan) uu ku soo xisaabtamayo sidduu uga hawlgali lahaa shirkad, xafiis dawladeed, dugsi, warshad, cusbitaal ama meherad ganacsi oo hawsheeda shaqo hore u soo socotay oo shaqaynaysay.

Taas ayaa ah ta aniga iyo dad badan oo ila mid ah maskaxdoodu isu waydiiso su’aasha ah: ”Maxaa sababay in 5,000 oo arday oo midkasta oo ka mid ahi uu buug iyo qalin is dul hayay muddo dhan 16 sannadood iyo wax ka badan laga waayo hal qof oo layimaadda HINDISE IYO HAL-ABUUR cusub oo uu dunida ama ugu yaraan waddankiisa ku soo kordhiyo?”

Bal eeg, waxa uu ka soo baxay kulliyadda caafimaadka, haddana galab qudha isma uu waydiin ”Sideebaa geedka mirimiriga loogu addeegsan karaa daawo lagula dagaallamo, lagaga hortago ama lagu daweeyo xanuunka malaariyada si cilmiyaysan?”

Waxa uu kasoo qalin-jabiyay takhasusna ku qaatay Cilmiga XANNAANADA XOOLAHA, haddana iskuma uu dayin inuu hindiso hab cusub oo lagula dagaallami karo shillinta iyo gafanaha xoolaheenna waxyeelleeya marmarka qaarna caqabad ku noqda in xooleheennu u dhoofaan caalamka?

Waxa uu ka soo baxay ama soo bartay culuumta teknolojiyada ee IT-ga walina kumuu fakerin inuu awood u leeyahay inuu samayn karo dunidana kusoo kordhin karo inuu sameeyo CHARGER wireless ah! Arday kale ayaa isagu waxa uu soo bartay DARAASAADKA ISLAAMKA AMA SHAREECADA iskumana uu dayin bal inuu kutub qoro oo soo kordhiyaa ha joogtee uu kitaabka ARBACIINKA ku tarjumo Af Soomaali. Waxa uu kasoo baxay Kulliyadda dhaqaalaha walina muu soo bandhigin hal fikrad oo ku saabsan sidii kor loogu qaadi lahaa dhaqaalaha waddanka.

Mid kale ayaa wuxuu soo dhammaystay injineering, walina ismuu waydiin su’aasha ah ”Ma jiraa design ama qaab kale oo guryo looga dhisan karo qabcadaha guryaha dusha laga saaro ( jiingadaha )?”.

Waa run in culuumta iyo kulliyadaha jaamacaddu intan aan xusay oo kaliya ahayn, balse intan waxa aan u soo qaadannay kaliya tusaale ahaan.

Ardayow ma aha in aad bulshada ku soo noqoto adiga oo la koodhaadhaya afartii LECTURE ee barafoysarka jaamacaddu uu kugu soo shubay oo kaliya, adigu ka shaqaysii maskaxda oo noqo aqoonyahan bulshada u soo kordhay oo lasoo kordhay aragtiyo cusub oo wax ku ool ah oo bulshada u horseedi kara inay saymayso horumar diimeed, dhaqaale, siyaasadeed iyo horumar kasta oo kale oo dan u ah ummadda ifkeeda iyo aakhiradeedaba.

Ugu danbayn, waxa meesha ku jirta in dood ama cilmibaadhis laga sameeyo waydiimahan soo socda: Maxaa keenay wax hindisid la’aanta aqoonyahankeenna?, Ma waxa aynaan lahayn maskaxdii wax ikhtiraaci lahayd (subxaanalaah) mise  waynaan gaadhin goortii wax-soo-kordhinta, oo wali aqoonbaa inoo dhiman? Ma jaamacadaha waddanka ayaanay ool aqoon ardayga maskaxdiisa gayaysiisa inuu wax cusub allifo (oo kuwa debedda inooga yimaaddaaba af qudha ayay lasoo noqdaane!!) Malla furi karaa se kulliyad sidata magac ah: WAX CUSUB SOO KORDHI!?, mise waxa innaga dhaadhacsan in waqtigan aynu joogno ay dhamaadeen wax la hindisaaba (ikhtiraac) oo hore loo wada dhammeeyay?

Waxa aynu u baahannahay in dib loogu noqdo sid ay waxbarashadeenna sare (jaamacaduhu) u socoto in daraasaad laga sameeyo jawaabaha waydiimahan sare.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Qoyska & Horumarinta Bulshada

Waxaa jira 3 xeerar oo fududd oo aad raaci karto si’aad u guulaysato

“Dhammaan riyadeenna way rumoobi karaan; haddii aan ku dhiirano inaan daba galno”. – Walt Disney

Published

on


Guushu waa fikrad kala duwan qofkastana wuxuu u arkaa si ka duwan qofka kale. Haddii ay la macno tahay in aad leedahay xirfad aad u wanaagsan, guri ama qoys, guushu waa wax uu qof kastaa ku dadaalo in uu gaaro. Waxay kaa dhigaysaa inaad dareento geesinimo, waxay ku siinaysaa raynrayn, waxayna ku siinaysaa inaad ogaato inaad saamayn ku yeelatay adduunkan tartanka adag leh.

Guushu maaha shay aad gaartay adigoon dadaal gelin, si kastaba ha ahaatee. Waa maskax ay tahay in aad qaadato si aad himiladaada u fuliso oo aad u korto qof ahaan, waxayna u baahan tahay shaqo adag. Maqaalkan, waxaanu ku sharaxaynaa waxa ay la macno tahay in lagu guuleysto oo aan ka wada hadalno talooyin kaa caawin doona safarkaaga guusha.

“Dhammaan riyadeenna way rumoobi karaan; haddii aan ku dhiirano inaan daba galno”. – Walt Disney

Waa maxay guushu sideese aad ku gaari kartaa?

Qof kasta oo naga mid ah wuxuu ku hamminayaa sidii uu u gaari lahaa guul wax ku ool ah. Qof kasta riyadiisa ayaa ah inuu nolosha ku guuleysto. Laakiin, qaar badan uma rumoobaan riyooyinkooda. Waxaa jira farqi udhaxeeya “Waxaan rabaa inaan noqdo dhaqtar” iyo “hamigeygu waa inaan noqdo dhaqtar waana dadaalayaa si aan dhaqtar u noqdo.”

Qofna ma rabo in loogu yeero ama loo arko inuu yahay mid fashilmay ama guuldareystay. Si kasta oo ay u adag tahay una xanuun badan tahay, waxaan wada qiran karnaa inaan ku guuldaraysanay nolosheena qeybo kamid ah.

Laakiin qof walba waxaa haysta hammi iyo wax ku weyn maskaxdiisa/maskaxdeeda, balse dadku waxay u baahan yihiin inay ogaadaan sheyga maskaxdooda ka guuxa wakhti intee la’eg ayey u baahan yihiin inay ku qaadato, maxaa yeelay waxwalbaa wuxuu qaataa waqti, wixii waqti qaata oo kaliya ayaa la ogaan karaa guushiisa inta ay la’eg tahay.

“Guushu maaha furaha farxadda. Farxaddu waa furaha guusha. Haddii aad jeceshahay waxa aad samaynayso, waad guulaysan doontaa.” – Albert Schweitzer

Fikradda guushu way ku kala duwanaan kartaa qof ilaa qof laakiin qof kastaa waxa uu haminayaa in uu ku guulaysto sida ugu wanaagsan ee kartadiisa ah. Waa lama huraan in aad taqaano waxa aad nolosha ka rabto iyo waxa aad u aragto guul.

Ma mari kartid waddo aan toos ahayn adoo raadinaya nolol guulaysata, adiga oo aan go’aamin jidkaaga ama hadafkaaga. Waqti qaado oo raadi waxa aad u taqaano guul. Ka fakar oo xooga saar tamartaada.

Fahan marka hore, ka dibna go’aami waxa aad ka rabto nolosha. Ma waxaad hiigsanaysaa guul shakhsi ama mid xirfadeed mise way isku xiran yihiin? Aqoonso waxyaalaha nolosha kaa farxiya. Markaad bilowdo inaad si togan u fikirto waxaad ku socotaa wadadii saxda ahayd.

Inaad dedaasho waa waajib kaa saaran naftaafa. Waa xaqiiqa jirta cidna kama sugaysid midaas. Waana waddooyinka kali ee aad ku xaqiijin karto inaad tahay qof jira oo nool oo waliba naf ay ku jirto. Guusha waxay leedahay sharciyo la maro, mid kamid ah sharciyada ugu muhiimsan waxaa kamid ah inaad aaminsan tahay inaad guulaysan karto.

Waxaa jirta xikmad uu yiri qoraagii reer Gariiga ahaa Nikos Kazantzakis, “Si aynnu u guulaysanno ugu horrayn waa in aynnu aaminnaa in aynu guulaysan karno.”

  1. Noqo qof hadaf ka leh nolosha

Marka horeba u door mustaqbalkaaga waxa aad jeceshahay inaad noqoto. Hadafka ayaa muhiim u ah noloshaada, waa jihada naftaada. Inaad noqoto qof hadaf leh waxay ka dhigan tahay qof og muhiimada ay u leedahay noloshiisa, oo macnahiisu yahay waad garanaysaa meesha aad u socoto, taasina waxay ku siinaysaa xamaasad, dhiirigelin, tamar badan iyo sababta aad usoo kacayso subaxdii. Waxaad noqonaysaa qof nool. Qodobkaan waxa aan aad ugu dheeraaday buugga 5-ta Tiir ee Guusha.

Himilada nololeed waxay noqon kartaa wax kasta oo ka mid ah guursashada, iibsashada guri, bilaabista ganacsi, caruur iwm. Wax kasta oo ay noqon karaan, waxaa muhiim ah inaad yeelato yoolal nololeed oo aad ogaato waxaad ka damacsan tahay nolosha.

2. Ku dadaal hadafka noloshaada

Weligaa ha khiyaanayn naftaada – guushu waxay ku timaadaa shaqo adag inaad la timaado. Waxaadna ogaan kartaa inkasta oo aad samaynayso dhammaan culeysyada ku horyaallo, waxaa jirta qanacsanaanta aad ku qanacsan tahay shaqadaada. Laakiin xasuusnoow inaad u baahan tahay inaad ku tiirsanaato dad adiga oo kale oo nolosha ujeedo iyo hadaf ka leh, iskana hubi dadka adiga kugu hareersan inay yihiin kuwa aad isla jaan-qaadi kartaan.

Inaad dedaasho oo kali lagaagama baahno waxaad kaloo u baahan tahay inaad taqaano halka aad u socoto iyo goorta aad rabto inaad gaarto.

Dr. Tony Campolo ayaa sheegay daraasad laga sameeyay 50 qof oo da’dooda kor u dhaaftay 90 sano oo rag iyo dumarba leh ayna sameeyeen aqoonyahanno cilmiga bulshada. Wuxuu sheegay in waayeel kaas la weydiiyay “Haddii noloshaada dib loo celin lahaa, maxaad ka beddeli lahayd?” su’aashaas waxay ahayd su’aal furan oo jawaabaheedu kala duwanaan karaan. Haseyeeshee, jawaabaha waayeelku ka bixiyeen waxay noqdeen kuwa isku mid ah waxayna ku jawaabeen:

  • Waan fekeri lahaa oo hadba xaaladyda qiimayn ku samayn lahaa.
  • Siddii horre si ka badan ayaan khatar ugu bareeri lahaa. Waxaan ifka kaga tegi lahaa wax iga dambeeya.

Waayeelkaas waxay dhammaan ka shalaayeen in sida ay u fekeraayeen yaraantoodii aysan ahayd mid u hagtay dhanka himilooyin ay lahaayeen iyo in feker la’aantoodu ay gayaysiisay in aysan gaarin hadafkooddii. Waxay isku raaceen in ’waa fekeri lahaa! Macnaheedu yahay ”tallaabo kasta oo aan qaadayo waxaan ka dhigi lahaa mid ii jihaysa waxyaabaha noloshayda macnaha u sameeya intii aan siddii bilaa macno daro u socon lahaa”

Halkaas, waxaanu ka baran karnaa in qofka inta ay goor tahay maskaxdiisa si fiican ugu shaqeysiiyo. Siddoo kale waxaan kaloo arki karnaa in qof walbi nolosha uu noolyahay aysan ka fogayn sidda uu u fekeraayo.

3. Diirada saar hawlaha ku horyaallo oo kali

Waxaad u baahan tahay inaad yeelato feejignaan dheeraad ah haddii kale waxaa ku mashquulin doona cida adiga kugu heeraarsan sida asxaabtaada iyo hawlo kale oo hadafkaaga dib-u-dhac u keeni kara. Maalin kasta, qorshahaaga hakuu diyaarsanaado. Hana ku mashquulin hawlo aan faa’ido kuu lahayn.

Waxaa laga yaabaa inaysan jirin isku-dhaf qumman oo hadafyada nolosha ah laakiin waxaan kuu sheegayaa waxwalbo oo aad qabanayso seddaxdaas ayaa u ah laf dhabar. Inaad hadaf yeelato, kuna dedaasho hadafkaaga iyo inaad diirada saarto hawlaha ku horyaallo oo adiga hadafkaaga ku gaarsiin kara. Boqolkiiba 2% oo kali ayaa dadka shaqeyn kara iyada oo aan kormeer lagu hayn. Dadkaas waxaa la yiraahdaa ”Hoggaamiye.” waa nooca shaqsiyadeed ee lagaaga baahnaa inaad noqoto, waadna noqon kartaa haddii aad go’aansato.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Dhaqan, Af, iyo Taariikhda

Maxaad ka taqanaa magaaladda Buulo Burde?

Mala socotaa in Buulo Burde ay ku magac dheer tahay Buulaay ama Deebleey oo dadkii hore u yaqaaniin?

Published

on


Degmada Buulo Barde oo ku taala dhanka qoraxsin ee Wabiga Shabelle, waxay muqdisho u jirtaa 220km, waagii hore magaalada waxaa la dhihi jiray Buulo-burte oo macneheedu yahay (Buuladii bacaadka), lakiin markaan dambe ayaa wuxuu magacaasi isku bedelay Buulo Barde, waa geed wabiga jiinkiiska ka baxo ayna caan ku tahay magaaladan.

Buulo Burde waxay kaloo ku magacdheer tahay Buulaay ama Deebleey oo dadkii hore u yaqaaniin. Magaalada Buulo Burde waxay caan ku tahay xoolaha sida Ariga, Geela iyo Lo’da, magaaladani waa magaalo laga helo dhammaan dhirta kala duwan ee ka baxda Soomaaliya, waa magaalo laf dhabar u ah dadka iyo gaadiidka ku kala safra goballada dhexe iyo gobollada waqooyi.

Magaaladan ayaa u muuqato mid ganacsigeedu uu sii balaaranayo lagana yaabo in ay hogaamiso ganacsiga gobolka Hiiraan iyadoo dadkeedana maalinba maalinta ka danbeysa sii badanayo. Waxaa ka dhacay dagaal weyn sanadkii 1922 oo u dhexeeyey askartii Talyaaniga iyo kuwii Xasan Barsane oo ey dad badani ku nafwaayeen.

Waxbarashada

Markii uu dhacay dagaalkii sokeeye ee sanadkii 1991dii waxaa burburay dhamaan agabkii iyo hooygii waxbarashada wadanka oo idil. Waxa warbixin lagu sheegay in 94% dugsiyadii waxbarashada Soomaaliya ay burbureen.

Horaantii sanadkii 1997kii, magaalada Boorama waxaa laga furay jaamacadii ugu horeysay dalka tan iyo burburkii dowladdii Maxamed Siyaad Barre. Wakhtigaasi waxaa la furay Jaamacadda Camuud oo noqotay hooyga waxbarashada ee deegaanka.

Waxbarashada Soomaaliya caadiyan ilaa askunkii taariikhda waxay waxbarashada ku salaysnayd barashada Qur’aanka iyo guud ahaan diinta. Aasaaskii bulsho dowladnimo haysato, Soomaaliya waxaa kusoo kordhay aqoonta bay’ada iyo ka faa’iidaysiga cilmigi falaga, aqoontaas oo ahayd mid jiilba jiil u gudbaysay.

Buulo Burde waxaa ku yaala dugisyo sare iyo kuwa dhexe iyo kuwa hoose iyo kuwa kale, laakiin degmada Buulo Burde waxaa lagu xasuustaa dowladii Maxamed Siyaad Barre iney ka soo bixi jireen dad aqoontooda sarreeyso xaga waxbarashada xaga ciyaaraha, waxaan xasuusanaa gobolada dalka Soomaaliya marka loo fiiriyo xaga ciyaaraha waxay ka soo bixi jireen badankood gobolka Hiiraan gaar ahaan degmada Buulo Burde.

Bulshada

Degmada Buulo Burde waxay ahaan jirtay beri samaadkii degmada ugu dadka badan degmooyinka dalka Soomaaliya iyo degmada ugu xildhibaanada badan guud ahaan degmooyinka dalka soomaaliya, waxaana kasoo gali jiray illaa toddobo xildhibaan.

Buulo Barde waa deegaan yar oo ka tirsan gobolka Hiiraan ee ku yaallo dalka Soomaaliya waxaana ku nool ku dhawaad 16,928 qof, waana mid ka mid ah meelaha ugu ballaaran Soomaaliya. Waxaa ku nool qabaa’ilo Soomaaliyeed, laakiin ma sheegaan qabiilkooda oo haddii la weydiiyo waxa uu kuugu jawaabaa reer Buulo Burde. Degmada waxa ay leedahay qisooyin aad u farabadan halkaanna kuma soo koobi karno, waxaa ay kaloo leedahay Buundo lagu tilmaamo in ee ay mid tahay kuwa ugu qatarsan Soomaaliya oo dhan.

Facebook Comments Box

Continue Reading

Dhaqan, Af, iyo Taariikhda

Taariikhda kubbada cagta Soomaaliyeed oo kooban

Koobkii ugu horreeyay ee ay soomaaliya kusoo qaado kubbada cagta waxaa ugu horreeyey midka ay soo qaadeen 17 jirada ee ay Koonfurta Suudaan kaga badisay 3-1

Published

on


Koobkii ugu horreeyay ee ay soomaaliya kusoo qaado kubbada cagta waxaa ugu horreeyey midka ay soo qaadeen 17 jirada ee ay Koonfurta Suudaan kaga badisay 3-1 taariikhda 15.10.2022.

Kooxda Macalin Nuur Maxamed Amiin ayaa 3-1 kaga badisay Koonfurta Suudaan ciyaarta finalka ah oo ka dhacday garoonka Abebe Bikila ee magaalada Addis Ababa ee dalka Itoobiya Sabtidii 15.10.2022.

Ka dib markii ay ka rabeen xulkii ugu cadcadaa ee Uganda oo u soo baxay 17 jirada AFCON 2023, xulka Soomaaliya ayaa ku farxay in ka badan 200 oo Soomaali ah oo ku nool Itoobiya ayaa dhamaantood u soo baxay ciyaarta, waxayna usoo baxeen guusha ay gareen.

Xulka Soomaaliya ayaa halkeeda ka sii waday ciyaarta oo ay ku gacan sarreeyeen iyaga oo si fiican u difaacay. C/raxiin Maxamed Daahir ayaa labo gool oo kale dhaliyay si uu u xaqiijiyo in kooxdiisu ay taariikhda u gasho inay ku guuleysato koobkii ugu horeeyay ee gobolka.

“Tani waxay noo tahay guul aad u macaan,” ayuu yiri Cabdulle Cabdullaahi Cabdulle oo faraxsan, kabtanka Soomaaliya. Macalinka xulka qaranka Soomaaliya Nuur Amiin oo ilmeynayay ayaa dhamaan amaan u jeediyay ciyaartoydiisa. “Waxaan u sheegay dadkii dalka ku soo laabtay inaan ku guuleysan doono horyaalka,” ayuu yiri Nuur Amin.

Tababaraha Koonfurta Suudaan Bilal Felix Komoyangi ayaa sheegay in inkastoo laga badiyay finalkii, hadana wiilashiisu ay soo bandhigeen ciyaar wanaagsan oo ay u soo baxeen U-17 AFCON 2023.

Ciyaartii hore ee Play Off-ka Tanzania U-17 ayaa rigoorayaal 4-1 ku garaacday kooxda Uganda Cubs oo 10-ciyaartoy ah ka dib markii ay 90-daqiiqo 1-1 ku kala baxeen. Ciyaaryahan Farouk Lubega oo bedel ku soo galay ciyaarta ayaa hogaanka u dhiibay Uganda.

Laakin markii la isku soo laabtay qeybtii labaad waxaa ciyaarta laga saaray gool-dhaliyaha xulka Uganda Lubega, waxaana Tanzania u barbareeyay Ally Omar. Xulka Tanzaaniya ayaa gool u badalay dhamaan afartii rigoore ee loo dhigay,halka goolhayaha Tanzania Alexander Mwakapambika uu laba rigoore ka badbaadiyay kooxdiisa si ay 4-1 ugu badiso.

Guddoomiye ku xigeenka seddexaad ee CAF Souleiman Hassan Waaberi ayaa ka qeyb galay finalka iyo abaalmarinta. Guddoomiyaha CECAFA Wallace Karia, Guddoomiyaha Xiriirka Kubadda Cagta Itoobiya Isayas Jira, Guddoomiyaha Xiriirka Kubadda Cagta Ereteriya Abraham Esayas, Guddoomiyaha Xiriirka Kubadda Cagta Burundi Alexandre Muyenge iyo Ku-simaha Guddoomiyaha Xiriirka Soomaaliyeed ee Kubadda Cagta Cali Cabdi Maxamed ayaa sidoo kale ka qeyb galay ciyaarta finalka ah.

Xulka Qaranka Soomaaliya oo lagu naanayso Xiddigaha Badweynta, waxay Soomaaliya u matalaan ciyaaraha caalamiga ah, waxaana maamula xiriirka kubbada cagta ee Soomaaliyeed oo xubin ka ah xiriirka kubbadda cagta Afrika. Kabtankii ugu horeeyay ee xulka qaranka Soomaaliya ayaa ahaa Mudane Maxamed Shangole, halka kabtankii ugu waqtiga dheeraa uu ahaa Hasan Babaay.

Kooxihii ugu horeeyay ee Soomaaliyeed ayaa la aas aasay 1940-kii. Tartamadu waxay ahaayeen kuwo aasaas u ah qaab-dhismeedkooda, waxaanay xidhiidh la lahaayeen dhaqdhaqaaqii gumaysi-diidka. Ururkii SYL oo ahaa xisbigii ugu horeeyey ee dalka ka jira, ayaa koox dhalinyaro ah oo deegaanka ah isugu geeyey inay la ciyaaraan kooxihii Talyaaniga ee qurbaha ka yimid.

Kooxda kubbadda cagta ee FYL ayaa isu keentay, kuwaas oo markii dambe magaceeda u beddelaya Boondheere, waxay ku guulaysteen dhawr tartan oo hore. 1951kii ayaa la aasaasay xiriirka Soomaaliyeed ee kubada cagta.

Guddoomiyihii ugu horreeyay ee Soomaali ah ee isboortiga ayaa la aasaasay 1958-kii. Inkastoo xulka qaranka Soomaaliya uu ka qeyb galay ciyaaro horudhac ah, haddana marna uma soo bixin heerka ugu dambeeya ee koobka adduunka.

Sannado badan ka dib markii uu qarxay dagaalkii sokeeye horraantii 1990-meeyadii, ciyaaraha ay FIFA soo saartay ayaa lagu ciyaari karin gudaha dalka. Kulamadii isreebreebka koobka qaramada Afrika iyo koobka aduunka ayaa taas badalkeeda lagu tartamay meel ka baxsan garoonkeeda. Si kastaba ha ahaatee, kadib nabadeyntii caasimadda Muqdisho sannadkii 2011-kii, Xiriirka XS ayaa bilaabay u diyaar-garowga munaasabaddii ugu horreysay ee isboorti oo sannado badan lagu qabto garoonka ciyaaraha ee Muqdisho, Diseember 2012.

Kahor sanadka 2019, xiriirka Soomaaliyeed ee FA-ga ayaa go’aansaday in ay qirtaan xirfadahooda dhalinyarada iyo kuwa soo socdaba, waxaana ay sameeyeen tijaabooyin maxalli ah si ay u xoojiyaan labada xul ee Olimbikada iyo kuwa qaranka.

Sidoo kale, in badan oo ka mid ah qurba-joogta Soomaalida ayaa horay u soo saaray ciyaartoy tayo leh oo kubbadda cagta ah sida Islam Feruz iyo Mukhtaar Cali. 5-tii Sebteembar 2019, Soomaaliya ayaa badisay ciyaartii ugu horreysay ee isreeb-reebka tan iyo 1984 (oo ay la ciyaareen Kenya – Isreebreebka AFCON) iyo ciyaartii ugu horreysay ee isreeb-reebka Koobka Adduunka ee FIFA, waxay 1-0 ku garaacday Zimbabwe.

Waxa ay ku dhawaadeen in ay u gudbaan wareega labaad laakiin waxa ay 3–1 kaga badiyeen Zimbabwe ka dib laba gool oo soo daahay ay u dhaliyeen weeraryahanada, taas oo keentay in Xiddigaha Ocean-ka ay goor hore ka baxaan.

Laga soo bilaabo 1970-meeyadii ilaa 1990-meeyadii, xulka qaranka Soomaaliya waxa ay xirnaan jireen shaarar adag oo buluug ah oo cirka u eg iyo sharabaado ay ku jiraan surwaal gaaban oo cadcad oo loogu talagalay marka ay garoonkeeda ku ciyaarayaan iyo kuwa ka duwan sida funaanadaha martida, labada midab ee aasaasiga ah ee calanka Soomaaliya, 2010 ilaa hadda, xulka qaranka ayaa hadda bedelay funaanadaha adag ee buluugga ah iyo funaanadaha xariijimaha cad.

Cagafkii xulka qaranka Soomaaliya ayaa markii hore ahaan jiray shaadhka qaranka Soomaaliya balse hadda waxaa lagu bedelay xarunta xiriirka Soomaaliya.

Xiddigaha badweynta ayaa ku ciyaaraya garoonka Muqdisho Stadium, (Iyadoo garoonka dib u dhis lagu sameynayay, xulka qaranka ayaa ku ciyaaray garoonka Injineer Yariisow oo ah garoonka labaad ee ciyaaraha Muqdisho).

Facebook Comments Box

Continue Reading
Advertisement Somalism>
Akhri1 day ago

Haddii waxbarashadaada jaamacaddeed ay saameyn kugu yeelan waydo, ogaaw waxbaa qaldan – maxaase qaldan?

Siyaasadda Soomaaliya1 day ago

Xaalada amni darro awgeed, waxaa Guddoonka Baarlamaanka loo gudbiyey Mooshun degdeg ah

Siyaasadda Soomaaliya1 day ago

RW Xamza Cabdi oo mashaariic dowladeed u muhiim ah u xiray xildhibaano asiga ku dhow

Siyaasadda Soomaaliya2 days ago

ATMIS (AMISOM) oo war ka soo saartay dhacdadii ay wiilka dhalinyarada ah ay gaariga ku marsiiyeen Ceelasha Biyaha

Gumeysi iyo isir sifeyn5 days ago

Waa maxay Daanta Galbeed? – Taariikh iyo xog muhiimad gaar leh

Gumeysi iyo isir sifeyn5 days ago

Ciidamada Israa’iil ayaa saddex Falastiiniyiin ah ku dilay Daanta Galbeed ee la haysto: wasaaradda caafimaadka

Siyaasadda Soomaaliya5 days ago

4 qof oo isku qoys ah oo aano loo dilay gudaha magaalada Warsheekh

Siyaasadda Soomaaliya6 days ago

Madaxweyne Xassan oo shir uga qeyb galay Muqdisho, xilli aagga Madaxtooyada Al-Shabaab laga saari la’yahay

Afrika6 days ago

Dowladda Masar oo ku guuldareysatay inay dadka qaxootiga ah ka ilaaliso kufsiga iyo faraxumeynta loogu gaysto gudaha dalkeeda

Siyaasadda Soomaaliya6 days ago

Qeybtii 2aad: Furaha xalka Soomaaliya, – Sidee qayaanada loogu maleegay Soomaaliya?

Diblomaasiyadda & Dunidda1 week ago

Xariirka Turkiga iyo Bakistaan

Sirdoonka & Militariga1 week ago

Turkiga: Erdogan waxa uu go’aansaday in uu noqdo kan ugu sarreeya difaaca

Afrika1 week ago

Afrika iyo musaqmaasuqa

Afrika1 week ago

Madaxweyne ku xigeenka Malawi Saulos Klaus Chilima oo xabsiga loo taxaabay musuq-maasuq dartiis

Diblomaasiyadda & Dunidda1 week ago

Xariirka Turkiga iyo Qadar

Ganacsiga1 week ago

Dowladda Qadar oo $10 bilyan siineysa Turkey, ujeeddada waa maxay?

koonfurta Bari Aasiya1 week ago

Anwar Ibrahim ayaa loo dhaariyay inuu noqdo ra’iisul wasaaraha Malaysia

Caafimaadka iyo Sayniska1 week ago

Sidee loo xakamayn karaa fayruska dengue?

Caafimaadka iyo Sayniska1 week ago

Saraakiisha Suudaan ayaa sheegay in xumadda Dengue ay dishay 26 qof

Yurub2 weeks ago

Midowga Yurub ayaa dejinaya qorshaha muhaajiriinta Mediterranean-ka kahor kulanka degdega ah

Sirdoonka & Militariga2 weeks ago

Nooca dililka ay fuliyaan Hay’addaha sirdoonka

Sirdoonka & Militariga2 weeks ago

Turkiga ayaa weeraro cirka ah ku qaaday bartilmaameedyada argagixisada PKK ee Ciraaq iyo Suuriya

Siyaasadda Soomaaliya2 weeks ago

Danjire Moxammed El-Amine Souef: Ergayga Gaarka ah ee Midowga Afrika ee Soomaaliya oo Muqdisho soo gaaray

Sirdoonka & Militariga2 weeks ago

Waa maxay cilmiga Sirdoonka ama Jaajuuusnimada?

Falsafada iyo Siyaasada Arrimaha Bulshada2 weeks ago

Qeybtii 2aad: Baahi intee la’eg ayaa loo qabaa xarumaha fikirka ee Soomaaliyeed?

Siyaasadda Soomaaliya2 weeks ago

Qeybtii 1aad: Furaha xalkaa Soomaaliya

Qoyska & Horumarinta Bulshada2 weeks ago

Qalin-jabisaye qorshe ma siddaa?

Sirdoonka & Militariga2 weeks ago

Qaybtii 1aad: Yaa qorsheynaayo weerarada iyo qaraxyada ka dhaca magaalada Muqdishu?

Qoyska & Horumarinta Bulshada3 weeks ago

Waxaa jira 3 xeerar oo fududd oo aad raaci karto si’aad u guulaysato

Diblomaasiyadda & Dunidda3 weeks ago

Madaxweynayaasha Joe Biden iyo Xi ayaa ku kulmay shirka G20 ee Bali, maxay kawada hadleen?

WARBAAHINTA3 weeks ago

Faransiiska iyo Ingiriiska ayaa kala saxiixday heshiis lagu joojinayo magangelyo-doonka ka tallaabaya kanaalka u dhexeeya

WARBAAHINTA3 weeks ago

Ururada Muslimiinta ee Maraykanka ayaa u arka mustaqbal wanaagsan musharixiinta bulshada

Afrika3 weeks ago

Dhuumaha Gaaska Nayjeeriya iyo Morookko ayaa u adeegi doona 13 wadan oo Afrikaan ah

WARBAAHINTA3 weeks ago

FIFA ayaa diiday shaarka Denmark ee koobka oo meel ka dhac ku ah heerka xuquuqul insaanka ee Qadar

WARBAAHINTA3 weeks ago

Itoobiya ayaa sheegtay in 70% ay maamusho gobolka Tigray ka dib heshiiskii nabadeed

Afrika4 weeks ago

Madaxweynaha Kaameroon Paul Biya oo 40 sano oo xukunka dalkiisa u dabaal degaayo

Siyaasadda Soomaaliya4 weeks ago

Xukunka Madaxweyne Xassan Sh. Maxamuud wuxuu keeni doonaa dhiig iyo gumaad – Faadumo Qaasim Dayyib

WARBAAHINTA4 weeks ago

Milkiile Elon Musk oo bilaabay inuu shaqada ka eryo kala bar shaqaalaha Twitterka

WARBAAHINTA1 month ago

Itoobiya: Shacabka Tigray-ga ayaa soo dhaweeyay heshiiska nabadeed ee dowladda Itoobiya iyo TPLF

WARBAAHINTA1 month ago

Ra’iisel wasaarihii hore ee Pakistan Imran Khan ayaa la toogtay: waa maxay sababtu?

Xul